【#1】Rong Nho Làm Món Gì Ngon? Các Cách Chế Biến Rong Nho Cực Ngon

Salad rong nho chay

Nguyên liệu cần chuẩn bị

  • 120g rong nho
  • 120g rau xà lách
  • 2 quả dưa chuột
  • 3 quả cà chua
  • 2 miếng đậu phụ
  • 1 miếng tàu hủ ky
  • Gia vị: 100g đường, 1/2 thìa cà phê dầu ăn, 1/2 thìa cà phê hạt tiêu, 1/2 thìa cà phê muối, giấm

Cách thực hiện

  • Rong nho đem ngâm với nước sạch khoảng 5 – 10 phút, vớt ra, để ráo.
  • Xà lách đem rửa sạch, để ráo nước.
  • Dưa chuột, cà chua đem rửa sạch, thái lát.
  • Đậu phụ thái lát.
  • Tàu hủ ky bóp vụn.
  • Cho giấm, đường, muối, tiêu, dầu ăn vào bát tô, trộn đều.
  • Cho rau xà lách, dưa chuột, cà chua, đậu hủ vào đĩa, rưới nước sốt lên trên và trộn đều.
  • Đặt rong nho và tàu hủ ki lên trên cùng.

Gỏi rong nho tôm tươi

Nguyên liệu cần chuẩn bị

  • 100g rong nho
  • 1 quả dưa chuột
  • 20g cà rốt thái sợi
  • 100g tôm sú
  • 50g chả lụa
  • 1 thìa cà phê nước mắm
  • 2 thìa cà phê đường
  • 1,5 thìa cà phê nước cốt chanh
  • Ớt thái sợi
  • Dụng cụ: Bát tô, nồi hấp

Cách thực hiện

  • Tôm sú đem rửa sạch, cho vào nồi hấp hấp chín rồi cắt đôi.
  • Dưa chuột đem rửa sạch, thái sợi.
  • Chả lụa thái sợi.
  • Cho nước mắm, đường, nước cốt chanh vào bát, trộn đều cho hòa quyện với nhau.
  • Trộn rong nho với dưa leo và cà rốt, sau đó xếp ra đĩa .
  • Rải tôm sú và chả lụa lên trên, rưới nước mắm rồi rắc ớt sợi lên trên.

Đậu hủ sốt dầu hào với rong nho

Nguyên liệu cần chuẩn bị

  • 20g rong nho tươi
  • 2 miếng đậu hủ non
  • 2 thìa canh dầu hào chay
  • 1 quả ớt sừng
  • 1 tai nấm đông cô khô
  • 1/2 thìa cà phê gừng băm, tỏi tây băm
  • 1/2 chén nước dùng rau củ
  • Gia vị: 1/2 thìa cà phê hạt nêm chay, hạt tiêu, mè rang vàng
  • Lá dứa
  • Dụng cụ: Chảo chống dính, bát tô…

Cách thực hiện

  • Rong nho đem ngâm với nước sạch khoảng 10 phút, vớt ra.
  • Nấm đông cô đem ngâm cho nở mềm, cắt bỏ gốc, rửa sạch, để ráo nước và cắt tạo chữ thập trên đỉnh.
  • Cho tỏi tây, gừng vào chảo phi thơm lên rồi cho dầu hào và nước dùng rau củ vào đun sôi.
  • Nêm nếm hạt tiêu, dầu mè, hạt nêm sao cho vừa miệng.
  • Đặt lá dứa lên đĩa, xếp đậu hủ rồi rưới nước sốt dầu hào lên.
  • Cuối cùng, bạn đặt rong nho, ớt sừng thái sợi, mè rang vàng, hạt tiêu lên trên sao cho đẹp mắt.

Món ăn này, bạn có thể dùng như món khai vị hoặc ăn với cơm trắng sẽ rất ngon.

Mực nướng cuộn rong nho

Nguyên liệu cần chuẩn bị

  • 60g rong nho
  • 1 con mực nang
  • Gia vị: 1 thìa cà phê nước tương, mù tạt xanh, dầu ăn, giấm, hạt nêm
  • 1/4 thìa cà phê ngũ vị hương
  • Dụng cụ: Lò nướng, bát tô…

Cách thực hiện

  • Rong nho đem ngâm với nước sạch khoảng 15 phút, vớt ra, để nơi kín gió.
  • Mực rút bỏ ống mực và làm sạch bên trong, rửa sạch rồi cắt xéo thân mực theo đường khía bông thành miếng vừa ăn.
  • Sau khi sơ chế mực xong thì cho vào lò nướng nướng vừa chín vàng.
  • Xếp mực ra đĩa rồi đặt rong nho lên trên. Rắc một chút ớt bột lên thân mực cho đẹp.
  • Cho mù tạt, giấm và nước tương vào bát tô, trộn đều.
  • Rưới phần nước sốt này lên trên món ăn, trộn đều.

Nước ép củ quả rong nho

Nước ép cam rong nho

Nguyên liệu cần chuẩn bị

  • 20g rong nho
  • 1 quả cam vàng
  • Đường
  • Đá bào
  • Dụng cụ: Máy vắt cam, máy xay sinh tố

Cách thực hiện

  • Rong nho đem ngâm với nước khoảng 10 phút, vớt ra, để ráo.
  • Cam đem rửa sạch, bổ đôi, dùng máy vắt cam để vắt lấy nước cốt.
  • Cho rong nho, nước ép cam, đường và đá bào vào máy xay sinh tố xay nhuyễn.
  • Đổ ra ly và thưởng thức thành quả của mình.

Nước ép củ cà rốt rong nho

Nguyên liệu cần chuẩn bịCách thực hiện

  • Rong nho đem ngâm với nước khoảng 10 phút, vớt ra, để ráo.
  • Cà rốt gọt vỏ, rửa sạch, cho vào máy ép hoa quả ép lấy nước.
  • Cho rong nho, nước ép cà rốt, đường và đá bào vào máy xay sinh tố xay nhuyễn.
  • Cuối cùng, bạn chỉ cần thưởng thức thành quả của mình.

Chè táo đỏ rong nho

Nguyên liệu cần chuẩn bị

  • 30g rong nho
  • 8 quả táo đỏ
  • 20g nhãn nhục
  • 500ml nước lọc
  • 2 thìa canh đường phèn
  • 1/2 thìa cà phê vani
  • Dụng cụ: Nồi inox, bát tô…

Cách thực hiện

  • Rong nho đem ngâm với nước khoảng 10 phút, vớt ra, để nơi kín gió.
  • Táo đỏ và long nhãn đem rửa sạch, ngâm với nước ấm khoảng 5 phút.
  • Đặt nồi lên bếp, đổ nước và đun sôi.
  • Đợi nước sôi thì cho đường phèn vào, khuấy đều cho tan.
  • Tiếp theo, bạn cho táo đỏ và nhãn nhục vào nấu trên lửa nhỏ đến khi mềm thì tắt bếp, cho vani vào.
  • Chờ nồi chè nguội rồi cho vào ngăn mát tủ lạnh.
  • Khi dùng, múc ra bát rồi cho rong nho vào ăn cùng. Bạn có thể thêm đá vào để có vị mát khi thưởng thức.

【#2】Kỷ Yếu. Giáo Hoàng Học Viện Thánh Piô X Đà Lạt 50 Năm Nhìn Lại

1 KỶ YẾU GIÁO HOÀNG HỌC VIỆN THÁNH PIÔ X ĐÀ LẠT 50 năm nhìn lại

5 ĐÀ LẠT ƠI! Lưỡi ta dính họng bẽ bàng, nếu ta quên lãng không màng đến ngươi. (x.tv.137,6) Que ma langue s attache à mon palais, si je perds ton souvenir. May my tongue stick to my palate, if I do not remember you.

7 LỜI NGỎ của Đức Cha Niên Trưởng GHHV Piô X Đà Lạt Thấm thoắt đã 50 năm ( ) kể từ ngày Giáo Hoàng Học Viện Thánh Piô X, một Chủng Viện liên Giáo phận của cả miền nam Việt Nam, được thiết lập tại thành phố Đàlạt. 50 năm cảm tạ Thiên Chúa vì những ơn lành Người đã ban cho Học Viện. 50 năm tri ân Giáo Hội Mẹ Việt Nam đã có sáng kiến thiết lập Học Viện. Và trong suốt thời gian Học Viện sinh hoạt ( ), các Đức Giám Mục Giáo Phận đã hết sức quan tâm, gửi chủng sinh đến học, thường xuyên thăm viếng, ban thừa tác vụ 50 năm ghi dấu ân tình của rất nhiều ân sư đáng kính thuộc nhiều Hội dòng. Riêng dòng Tên đã sai nhiều thành viên ưu tú từ nhiều nơi trên thế giới tới đây chỉ với mục đích duy nhất là huấn luyện các linh mục tương lai của Giáo Hội, hầu cho vinh quang Thiên Chúa được cả sáng hơn. 50 năm ghi nhớ những mối liên hệ thân tình giữa biết bao nhiêu anh em đã thụ huấn tại Học Viện. Con số khiêm tốn thuở đầu là 24 đã tăng lên hơn 560 tính tới ngày Học Viện giải tán (1977). Dù thời gian thụ huấn lâu hay mau, làm linh mục hay không làm linh mục, nội trú hay ngoại trú, ở Việt Nam hay tại hải ngoại, tất cả đều nhớ về những ngày tháng tươi đẹp sống với nhau dưới cùng một mái trường, học tập với nhau do cùng những thày dạy, và ngày nay, cho dù tứ tán khắp bốn phương trời, vẫn gắn bó với nhau theo cùng một truyền thống. Nhân dịp kỷ niệm 50 năm thành lập Học Viện, tập Kỷ Yếu này được thực hiện : – chỉ dành cho nội bộ, – để hồi tưởng lại những ngày xưa tháng cũ, – để nói lên lời cảm tạ và tri ân, – để cùng nhau chia sẻ những tâm tình, cảm nghĩ và dự phóng. Tập Kỷ Yếu này nối lại một nhịp cầu gặp gỡ mà, vì hoàn cảnh, đã bị gián đoạn khá lâu. Hy vọng nó sẽ tạo đà cho những cuộc gặp gỡ trong tương lai.

8 LỜI NHẮN của Cha Linh Hướng “Voici le jour que le Seigneur a fait, Qu il soit pour nous jour de fête et de joie!” (Ps 117, 14) Ce 3 décembre 2008 : JUBILÉ D OR du COLLÈGE PONTIFICAL ST-PIE-X, À DALAT, VIETNAM De nombreux fils de cette grande et belle famille sont venue de l Orient et de l Occident, l esprit illuminé et le cœur en liesse, pour rendre gloire au Seigneur “qui fit des merveilles” durant sa courte histoire de 19 ans et, depuis lors, pour tous ses fils qui ont gardé et répandu la foi de leurs ancêtres martyrs, dans une fraternité admirable et une amitié féconde en dépit des distances et des générations. Privilégié d avoir vécu dans ce Séminaire Pontifical durant ses 17 ans de bonheur, depuis sa fondation en 1958 jusqu à notre diaspora forcée de septembre 1975, je me sens à la fois très honoré et timide pour répondre à la si aimable et pssante invitation d y participer et même d écrire une présentation pour cet Album-Souvenir qui se prépare avec tant de talent et d amour. Un grand merci pour la généreuse lettre d invitation de Mgr Michel OANH, l évêque si dynamique de Kontum, qui m annonçait en même temps la fête spéciale de Mgr Pierre NHƠN, qui a 70 ans d âge et 17 ans de consécration épiscopale, et qui est maintenant Président des évêques du Vietnam. Né à Dalat, il en est devenu le dévoué Père et Pasteur. C est lui qui nous assurera un accueil qu on ne pourra jamais oublier dans une famille si nombreuse et si unie dans le Christ Notre-Seigneur. Il me revient en mémoire, au milieu des brouillons qui s accumulent sur ma table, ce dicton de Sénèque : “La vieillesse est un peu bavarde” : quel euphémisme pour qualifier ma prop expérience de 88 ans et demi! Au lieu de nommer tous les professeurs de notre Faculté internationale et les jeunes étudiants de 18 ans qui y ont grandi en science, en vertu et en maturité vers la trentaine, je rappellerai que, selon les listes, ils ont atteint le nombre des 560, dont la moitié sont devenus prêtres, tandis que l autre s en est allée œuvrer dans le monde des professions humaines, utilisant la formation reçue pour former de belles familles dont l esprit chrétien a contribué à sanctifier leur milieu. Je veux surtout faire de ce message une invitation à l ACTION DE GRÂCE au Seigneur pour toutes ses merveilles en tous et chacun de nous, de la famille du Collège Pontifical. A chacun de faire siens ces textes bibliques : TE DEUM et MAGNIFICAT à la Vierge Marie qui s est toujours montrée notre Mère : Bénis le Seigneur, ô mon âme! Bénis son Nom très saint, tout mon être! 6

9 Bénis le Seigneur, ô mon âme! N oublie aucun de ses bienfaits Il te couronne d amour et de tendresse! Il comble de biens tes vieux jours! Il renouvelle, comme l aigle, ta jeunesse! Il est tendresse et pitié, lent à la colère et plein d amour! L amour du Seigneur, sur ceux qui le craignent, est de toujours à toujours (Psaume 102, passim). Merci, Seigneur, pour le beau site de Dalat, au climat excellent toute l année, avec ses conifères toujours verts purifiant l air, avec ses nombreux lacs, cascades et chutes, sa terre rouge et généreuse pour les maraîchers qui peuvent fournir Saigon de précieux légumes, comme les artichauts, dont mes paroissiens de Da Thien m offraient les prémices! Que de beaux sites pour nos excursions mensuelles : Gougah, Pongour, Prenn, etc. Et vous, montagnes et collines, les plantes de la terre, et vous, sources et fontaines, bénissez le Seigneur! Vous tous, les oiseaux dans le ciel, fauves et troupeaux : bénissez le Seigneur!. A lui, haute gloire, louanges éternelles! (Daniel, 3). Merci pour les excellents supérieurs, éclairés et très bons, qui ont guidé notre famille dalatoise avec sagesse, en des temps difficiles! Soixantaine Jésuites, provenant de perses nations, ont offert à nos séminaristes de tous les coins du Vietnam, même du Cambodge et du Laos, leur compétence et leur esprit sacerdotal et missionnaire! L esprit du Séminaire Pontifical était vraiment catholique! Roi des nations, oui, Toi seul est Saint! Oui, toutes les nations viendront se prosterner devant Toi! (Apoc. 15). Rappelons quelques noms – Français, comme Lacretelle, Motte, Coathalem, De Finance, De Lauzon Autrichien, comme Drexel — Chinois, comme Joseph et Matthias Ch en, San Pedro de Cuba Espagnols, comme De Diego, Palacios, Bolumburu, Urrutia, Ruiz — Hongrois comme Krahl Américain, comme O Brien — Italiens, comme Raviolo, Bobbio Canadiens, comme Guillemette, Leahy, Gervais, Champoux, Lamothe, Deslierres. Et combien précieux nos frères jésuites : Fr. Muo, jardinier et chanteur; Fr. Gomory, cuisinier; Fr. Herhold, spécialiste en tous métiers. Merci, Seigneur, de nous avoir donné à préparer au sacerdoce des jeunes au talent multiple, à l esprit vif, à la bonne volonté toujours en éveil, répondant admirablement aux attentes de ton Église, selon le mot de saint Paul : Je vous exhorte, mes frères, par la tendresse de Dieu, à lui offrir votre personne et votre vie en sacrifice saint, capable de plaire à Dieu : c est là, pour vous, l adoration véritable. Transformez-vous en renouvelant votre façon de penser, pour savoir reconnaître quelle est la volonté de Dieu, ce qui est bon, ce qui capable de lui plaire, ce qui est parfait ( Rom 12, 1-2). 7

10 Chez tous, que j ai eu la joie de connaître durant mes 17 ans comme Père spirituel à Dalat, j ai toujours trouvé les dispositions qui font les vrais disciples du Christ : sincères, généreux et confiants. Ma discrétion totale répondait à leur amitié confiante. Selon le conseil personnalisé que me donnait le pape Paul VI dans une courte entrevue privée, lors de mon année sabbatique à Rome, en , je n ai jamais hésité à leur parler du Christ Jésus, pour qu ils deviennent ses amis intimes, afin de le mieux connaître, aimer et servir de tout leur cœur. Et vous, les prêtres, bénissez le Seigneur! Vous, ses serviteurs, bénissez le Seigneur! Les esprits et les âmes des justes, les saints et les humbles de cœur, bénissez le Seigneur! (Cantique de Daniel, 3, 84-87). Aussi j offrais à tous ou par groupes de classes, conférence spirituelle hebdomadaire, récollection mensuelle, points du samedi soir pour préparer la messe du dimanche. J ai offert aussi des exposés sur des thèmes multiples et variés : vertus théologales et morales, prière, vie intérieure, sacrements, jalons vers la maturité humaine et spirituelle, vocation, documents pontificaux et encycliques pour développer l amour de l Église et du souverain Pontife. Durant et depuis le Concile Vatican II, j ai souvent présenté l essentiel de chacun des documents. Le Séminaire a pris l initiative de préparer une édition vietnamienne critique des textes du Concile. Chaque professeur avait un groupe de théologiens pour traduire un des documents en rapport avec sa spécialité. J ai été chargé de travailler à la traduction et à l apparat critique du Décret Optatam totius sur la formation des prêtres. Travail très sérieux qui a permis de laisser à l Église du Vietnam un instrument de travail fort précieux pour la future formation des prêtres, des religieux, des religieuses et des laïcs. Ils pouvaient se nourrir de la précieuse manne que les Pères du Concile ont recueillie de la Tradition de l Église entière. Merci aussi, Seigneur, pour l initiative que vous m avez inspirée, pour le plus grand bien de nos étudiants. Depuis 1967, chaque année, les séminaristes de Philo I s engageaient dans un MOIS DE SPIRITUALITÉ, avec un régime à part. La journée était consacrée à des conférences sur les grands thèmes des Exercices spirituels de saint Ignace présentés par l un ou l autre des professeurs de théologie. A partir de 5h. p.m., les étudiants étaient en silence et “faisaient” la Retraite selon les Exercices, c est-à-dire méditations que je donnais en soirée et tôt le matin, puis messe spéciale dans une petite chapelle des Pères. Tous se souviennent avec gratitude de ce mois spécial. De plus, à la fin de chaque année une retraite de huit jours était donnée par un jésuite, toujours selon les Exercices. Durant l année, quelques conférences présentaient les grandes Écoles de spiritualité qui surgi dans l Histoire de l Église. Enfin, un Père, chargé de la formation pastorale, dirigeait les activités de la STRADA : enseignement du catéchisme dans les écoles, visite des malades dans les hôpitaux. 8

12 Thư của các Giám mục Việt Nam thỉnh cầu Cha Tổng quyền dòng Tên thiết lập GHHV 10

14 Lễ đặt viên đá đầu tiên 12

15 Đồ án xây dựng của KTS. Tô Công Văn và lời kêu gọi 13

25 *** Niên biểu và sự kiện chính Các Giám mục Nam Việt nam xin dòng Tên điều khiển Chủng viện Giáo hoàng được Tòa thánh chấp thuận cho thiết lập Khai giảng khóa đầu tiên với 4 cha và 24 chủng sinh Lễ đặt viên đá đầu tiên xây dựng Học viện, do Đức cha Mario Brini, Khâm sứ Tòa thánh tại Việt nam, chủ sự với sự hiện diện của nhiều Giám mục miền Nam Việt nam Bắt đầu sinh hoạt tại cơ sở mới Khánh thành Học viện do Đức ông Francesco De Nittis, Đại diện Tòa Khâm sứ Sắc lệnh Tòa thánh thiết lập Phân khoa Thần học tại Học viện Khai giảng Phân khoa Thần học Học viện nhận học viên tu sĩ ngoại trú thuộc các dòng Lớp linh mục đầu tiên của Học viện Thành lập Hội Ái hữu Piô X Cha J. Motte qua đời tại Học viện Khai giảng lớp Học thuật Tôn giáo Lớp Dự bị theo học các môn Triết tại Đại học Đàlạt Mở lớp dọn Tiến sĩ Thần học Cha A. Drexel qua đời tại Học viện. *** Tái tục các lớp Triết học và Thần học linh mục và 2 tu sĩ dòng Tên ngoại quốc rời Học viện. Quyền quản trị Học viện được trao lại cho Đức cha Bartôlômêô Nguyễn Sơn Lâm, Giám mục Giáo phận Đàlạt Học viện giải tán Nhà Nước mượn cơ sở để sử dụng cho công tác khoa học và giáo dục. 23

27 Lễ Khánh thành

28 TÂM TÌNH CỦA NHỮNG NGƯỜI CHA Xin ghi lại đây tâm tình của cha Viện trưởng và một số cha giáo, qua những bài viết đăng trong Liên Lạc Piô X, tập san của hội Ái Hữu Piô X Đàlạt. Có bài vì dài nên chỉ trích một phần. Rất tiếc không thể đăng những bài của nhiều cha giáo khác. LETTRE DU PÈRE RECTEUR Révérends et Chers Pères Anciens Au mois de septembre, exactement le 13, le Collège Pontifical accomplira sa dixième année de vie. Dix ans de vie, il est vrai, c est peu: nous sommes encore dans l enfance! Il en faudrait dix fois autant pour nous considérer d un âge un peu vénérable. Néanmoins, pour ceux d entre nous qui ont vu naitre le Collège et pour nous tous qui l aimons comme notre Alma Mater, la date du 13 Septembre demeure anniversaire très cher, plein de joyeux souvenirs. 13 Septembre 1958: 24 jeunes gens, inconnus et hésitants, arrivent à Dalat, au milieu de la saison des pluies. Ils viennent de tous les horizons du Vietnam. Leurs Evêques les ont choisi et leur ont dit: Allez à Dalat! Les Pères Jésuites y fondent un nouveau Séminaire. Qui sont ces Pères Jésuites? Ils les rencontrent dans un coin isolé, aux abords de la ville: quatre Pères à l air grave et sévère, l un francais, un autre italien, un troisième espagnol, le dernier canadien. On se regarde et on s aborde avec quelque réserve: Nous fondons un Séminaire, n estce pas Après quelques jours passés ensemble, les nouveaux venus s apercoivent qu après tout ces quatre Pères austères ne sont pas si mauvais. Il est certainement dommage qu ils ne parlent pas le vietnamien; mais ils aiment le Vietnam comme leur patrie d adoption et se dévouent sans réserve à l oeuvre confiée. Le dialogue commence. A présent, dix-sept (+2) du groupe des fondateurs sont déjà prêtres. Beaucoup d autres déjà une manière turba magna sont venus après eux. Les Pères Professeurs, de quatre, ont passé à la vingtaine; ils appartiennent à trois continents et viennent un peu de tous les pays. Certains parmi eux commencent à essayer leur vietnamien, avec un bon accent étranger; mais tous témoignent du même amour pour le Vietnam et du même dévouement pour l oeuvre de leurs pionniers. Les barraques de la cité des Pics ont fait place à des bâtiments agréables et fonctionnels. Une Faculté de Théologie a été érigée; des religieux viennent aussi du dehors pour s inscrire à nos cours; nos pmiers prêtres nous ont quittés pour le ministère. En somme, dix années, période d enfance! Enfance néanmoins prospère et plein de promesse. Dix années de grâces, de protection spéciale de la part du Seigneur. Dix années de travail couronné par un franc succès. Nous voulons, le 3 Septembre de cette année, en la fête de Saint Pie X, Patron du Collège, célébrer en famille, dix jours à l avance, le Xe Anniversaire des humbles débuts. 26

29 Nous le célébrons avant tout pour dire à Dieu notre reconnaissance, de Lui seul sont venus tous les biens, à Lui seul doit monter toute la gloire. A notre fête intime voudront bien pndre part le R.P. Jacques de Leffe, pmier Supérieur régional des Jésuites au Vietnam, et un petit groupe d Anciens du Collège, témoignant du fidèle attachemant de nos jeunes Pères actuellement en ministère. En raison des circonstances nous n auront malheureusement pas la joie de voir auprès de nous S.E. Mgr le Délégué Apostolique ni les Evêques du Vietnam, auxquels nous sommes liés par une vive reconnaissance, une affection filiale, respectueuse et dévouée; mais nous comptons bien que la prière de Leurs Excellences s unira à la nôtre pour remercier Dieu des bienfaits passés et nous obtenir d abondantes bénédictions pour l avenir. Longum restat iter! Nous le parcourons, Dieu aidant, avec même bonne volonté et nous l espérons avec cette même protection d En-Haut, dont nous avons recu au cours des dix pmières années, et si fréquemment, des témoignages signalés. Dalat, le 21 aôut 1968 Joseph RAVIOLO S.J. Recteur (Liên Lạc Piô X, số 4, tháng , tr.5-6) Dzui quá xá là dzui! 27

30 NIỀM VUI LINH MỤC CỦA TÔI Paul Deslierres (trích) II Nếu vui tươi phải là tâm trạng thường xuyên của kitô hữu thì càng phải là đặc điểm của linh mục. Có rất nhiều lý do thêm vào để làm cho đời sống của linh mục Chúa Kitô thành một đời sống, sống trong vui tươi. Và trước hết là sự ý thức mình đã được kêu gọi, chọn lựa và là đối tượng tình yêu đặc biệt của Chúa Kitô. Người đã âu yếm nói với các linh mục tiên khởi của mình trong bữa Tiệc ly rằng: Các con là bạn hữu của Ta, nếu các con thi hành điều Ta dạy. Ta không gọi các con là tôi tớ nữa, vì tôi tớ không biết việc chủ làm; Ta gọi các con là bạn hữu, vì Ta cho các con biết tất cả những gì mà Ta học biết từ nơi Chúa Cha. Không phải các con đã chọn Ta, nhưng chính Ta đã chọn và đặt các con, để các con đi và sinh hoa kết quả trường tồn; vì thế, tất cả những gì các con sẽ nhân danh Ta mà xin cùng Chúa Cha, Người sẽ ban cho các con.. (Jo XV, 14-16). Vả, tất cả những đoạn vui mừng đọc thấy trong bài diễn văn sau Tiệc ly, tuy chó giá trị cho mọi môn đệ Chúa Kitô, nhưng phải chăng là nhằm riêng và trước nhất các Tông đồ và những qi Chúa chọn để tiếp tục sứ mệnh cứu rỗi nhân loại? Nguồn suối vĩ đại của niềm vui linh mục chúng ta là chính Chúa Kitô mà ta được gọi đến để mặc lấy, mô phỏng, tiếp tục và đại diện giữa nhân loại. Ta nói điều đó với các con, để niềm vui của Ta ở trong các con và niềm vui của các con được trọn vẹn (Jo XV,11). Những u sầu của các con sẽ đổi thành vui mừng Ta sẽ gặp lại các con và lòng các con sẽ vui mừng và không ai có thể đoạt niềm vui đó (Jo XVI,22 và 24). Bây giờ, còn ở thế gian, Ta nói những điều đó để chúng được hưởng trọn niềm vui của Ta (Jo XVII,13). Ý thức việc Thiên Chúa chọn mình, linh mục sẽ cố gắng sống trọn đời cho Chúa Kitô. Một linh mục như Đức Giáo hoàng Gioan XXIII luôn luôn chiếu tỏa vui tươi và hòa bình của một tâm hồn hoàn toàn bị Chúa Kitô chiếm đoạt, trong một cuộc gặp gỡ với Đức Hông y Richaud, đã tiết lộ bí mật đời ngài như sau: Từ khi tôi được kêu gọi và truyền chức để sống trong sự mê hoặc của Chúa, tôi để mặc Ngài đưa tôi đi và tôi không ước ao gì khác, chỉ cố gắng sao chu toàn thánh ý Ngài trong mọi trường hợp, mọi cảnh ngộ (Cardinal Richaud, Aux jeunes prêtres du Séminaire francais de Rome, après l audience du 12 décembre 1958 avec S.S. Jean XXIII, cf. Doc. Cath. 1/2/59). Đức trinh khiết toàn vẹn cũng đem lại cho linh mục một nguồn vui sâu xa là ý thức mình được hiến dâng cho Chúa Kitô một cách mới mẻ đặc biệt ; niềm vui đó giúp linh mục dễ dàng gắn bó với Chúa bằng một quả tim không chia sẻ; linh mục sẽ tự do hiến đời mình để trong và nhờ Chúa Kitô phụng sự Thiên Chúa và nhân loại hơn; sẽ sẵn sàng ơn để phục vụ Nước Ngài và công cuộc tái sinh siêu nhiên; sẽ có khả năng đón nhận rộng rãi tình phụ tử trong Chúa Kitô hơn.. (Presbyterorum Ordinis, n o 16b). Như tình yêu đôi lứa, kết hợp nam nữ trong một cuộc sống, thứ tình yêu độc quyền và bất khả ly đem lại cho họ nguồn vui sâu xa, thì đời sống độc than linh mục cũng bảo đảm và diễn tả thứ tình yêu trọn vẹn và bất khả hồi đó, nên cũng sẽ là nguồn vui sâuxa cho linh mục: niềm vui đó chínhlà sự ý thức về cuộc tận hiến cho Chúa Kitô để tiếp tục công cuộc cứu rỗi của Ngài. Đức khó nghèo, mà nhờ đó linh mục biết mặclấy những tâm tình của Chúa Kitô khó nghèo và bạn của những người nghèo khó, biết từ bỏ mọi tham vọng thế tục, rũ sạch những 28

31 gì không phải là thuần túy phụng sự Thiên Chúa và nhân loại, cũng đem lại cho linh mục sự tự do trong ngoài, khiến cho cuộc sống thành vui tươi, bắt nguồn từ mối phúc thật thứ nhất. Của cải trần gian thường kèm theo nhiều ưu tư và bận tâm làm hại cho sự thanh tịnh và niềm vui tươi. Linh mục nào biết lo sống đời linh mục trong tinh thần từ bỏ của Chúa Kitô, sẽ được nếm tự do, trong vui tươi và tin cậy nơi sự quan phòng của Chúa Cha trên trời. Với tâm hồn thảnh thơi, linh mục sẽ sung sướng nhận ra, nhất là trong hiện thân người nghèo, Chúa Giêsu Kitô mà linh mục đã hiến con tim và đời sống để đại diện Ngài giữa muôn dân. Đức vâng lời linh mục, trong khi bảo đảm cho linh mục sự an tâm thi hành đúng thánh ý Chúa Cha, sẽ đem lại cho linh mục niềm vui của một tâm hồn chỉ hướng về sự yêu mến chu toàn thánh ý Thiên Chúa như Chúa Kitô. Điều đẹp lòng Cha Ta, Ta hằng làm luôn, với một tâm hồn vui tươi an bình, vị linh mục cũng nhận thức được sự bảo đảm nội tâm và cả thành công trong việc tông đồ. Đấng sai Ta hằng ở với Ta, Người không để Ta một mình, vì Ta hằng làm điều đẹp lòng Người. Khi Chúa nói vậy, nhiều người tin ở Chúa (Jo VIII, 29-30) Thánh lễ hàng ngày mang lại cho linh mục một nguồn vui chân thật bất tận. Tôi sẽ tới bàn thờ Thiên Chúa, tới Thiên Chúa nguồn vui của tôi (PO 5b). Khi dâng Chúa Kitô, lễ vật vô cùng linh nghiệm và đẹp lòng Chúa Cha, qua phép Thánh Thể, bao gồm tất cả kho tàng thiêng liêng của Giáo Hội (PO 5b), vị linh mục kết hợp mật thiết với Chúa Kitô Cứu Thế mà sự hiến tế của Ngài đã mang lại niềm vui cứu rỗi cho thế giới. Vị linh mục gặp thấy nơi đây một kỳ công kiệt tác của công cuộc tông đồ hữu hiệu nhất và có sức thánh hóa nhất. Từng đó chưa đủ để chất đầy nơi linh mục tất cả niềm vui mà ngài cần để thi hành nhiệm vụ của ngài mọi ngày với niềm yêu mến và nhiệt thành sao? Jean Motte (trích) Tại sao Người đã chọn chúng ta? Có phải vì công trạng của chúng ta không? Hẳn là không. Vậy vì sao? Bởi vì Người thích chọn như thế thôi: Người đã gọi đến với Người những ai Người muốn (Mc 3,13)., bởi vì Người muốn yêu thương chúng ta hơn tất cả các người khác. Điều đó thúc bách chúng ta phải sống khiêm nhường và tin tưởng. Phải sống khiêm nhường, đừng tưởng rằng mình đã được chọn bởi công trạng của mình. Vì ân sủng nhưng không mà Chúa Giêsu đã đưa mắt nhìn đến tôi, và Người đã yêu tôi như yêu chàng thanh niên trong Phúc âm: Nhìn thấy chàng, Chúa yêu mến chàng (Mc 10,21). Đồng thời tôi cũng phải tràn ngập tin tưởng, bởi vì nhận thấy rõ con người của tôi với tất cả khuyết điểm. Người vẫn yêu tôi với tất cả khuyết điểm đó. Chúng ta có thể lặp lại lời thánh nữ Têrêxa thốt lên khi nghĩ tới các ân phúc Chúa ban cho mình: Lạy Chúa, chắc Chúa chán ghét khi yêu thương con như thế này, nhưng con van xin Chúa đừng sung sướng, vì nếu sung sướng tức là do công trạng của con rồi. Hãy tin tưởng, vì Chúa là Thiên Chúa trung tín. Người đã gọi anh em đến nhận lấy Con của Người là Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta (1Cor 1,9). Người đã gọi tôi,và Người sẽ ban tràn trề ơn phúc để tôi có thể trung thành khi theo bước Người. Tôi, tôi có thể bỏ Người, thật bi đát, tôi có thể làm điều dại dột đó lắm. Nhưng Người không bao giờ bỏ tôi. Vậy đừng đặt tin tưởng nơi tôi, nhưng hãy đặt tin tưởng nơi Người. 5. Sinh hoạt văn hóa Úi mẹ ơi! Thế là bế mạc rồi còn gì! Số là hôm 1/5 có cuộc họp tất niên của Ban Biên tập TUYỂN TẬP THẦN HỌC, nhưng Thông Tin quên hú! Khi sực nhớ Thông Tin bèn hỏi nhỏ các bạn đồng song và được biết như sau: Ngày (5 ngày trước kỳ nghỉ Tết Con Gà), TTTH số 1 chào đời trong niềm hân hoan của mọi người. Nó nằm trên 100 trang giấy Mỹ trắng tinh, trông khôi ngô lắm! Nó bay mùi thần học thiệt! 12 bài mà tới 5 bài có chất tín lý rồi! Khỏi sợ lạc đạo đi! Ra khuôn 2000 tập: 900 tập gửi đi biếu Tết, 900 tập gửi đi sau Tết, biếu từ người trên cho đến người dưới, từ các bậc vị vọng như các đức vít vồ cho đến người lai-cô quen biết. Có hơn 12 cơ sở văn hóa ngoại quốc được kính biếu tập gửi đi, có 496 độc giả ghi tên! Ô kê lắm! (Ước mong số độc giả cứ thế mà tăng). Còn 200 tập nơi tòa soạn. Ai muốn cứ cho biết. Không thiệt gì của nhà đâu! Số 1 cưu mang hơn năm rưỡi mà vẫn chào đời ngon lành, thì sức gì mà chẳng dám ra số 2! Ban Biên tập mới sẽ cho ra mắt số 2 vào tháng 6/1969. Rồi đến tháng 10 lại phóng thêm một số nữa. Có bảnh không!… (Thông Tin số 18, 1969) Văn nghệ: Công Chúa Mai Hoa, diễn đợt hai, dành cho quý khách thập phương. Thính đường chật ních. Trình diễn xuất sắc (Thông Tin số 24, 1970) Tin buồn: Cha JEAN MOTTE BỊ TỬ NẠN trên đường đi dạy học từ Học viện về Kinh viện. Tai nạn xẩy ra khoảng 11 giờ trưa. Ngài được chở tới Dân y viện cấp cứu, nhưng vì vết thương quá nặng nên đã tắt thở lúc 3 giờ chiều cùng ngày. Trời Học viện đang tươi bỗng tối sầm lại. Tuy nhộn nhịp bóng người nhưng mầu tang như bao trùm cảnh vật và hiện rõ trên từng nét mặt. Tình cha con lúc này mới cụ thể và thấm thía. Bầu khí thương khó của 43

46 Tuần Thánh càng làm tăng vẻ thương khó thê lương : Lễ An táng cha Jean. Một nghi lễ vô cùng cảm động. Các đoàn thể dâng nhiều vòng hoa tươi, hoa cườm. Để tỏ lòng hiếu thảo với người cha khả kính, anh em trong nhà tự động kết nhiều vòng hoa, đào huyệt Cảm động nhất là ban đô tùy gồm 25 Goliat trong nhà, để khiêng quan tài ra phần mộ. Bài điếu văn cũng làm vô số người sa lệ. Muốn biết thêm chi tiết, xin đọc Liên Lạc Piô X số 9. (Thông Tin số 25, 1970) Hè 1970 Một biến cố khác trong Học viện, đó là việc PHIÊN DỊCH CÁC VĂN KIỆN CÔNG ĐỒNG. Mặc dù gặp khó khăn bất ngờ trong kỳ hè, việc dịch thuật toàn bộ các Văn kiện của Công đồng đã được xúc tiến mạnh mẽ, có lẽ chờ ngày ra mắt. Đã tiếp xúc với thày Chu Quang Tào, trưởng nhóm dịch thuật. Thày đã thiện tình đáp lễ bằng những lời như sau: Theo đề nghị của nhiều giáo dân cũng như giáo sĩ, được phép cha Bề trên dòng Tên miền Nam Việt nam, và được cha Viện trưởng Giáo hoàng Học viện khuyến khích, cha Phanxicô Vũ Từ Nhân đã có sáng kiến tổ chức một ủy ban để xúc tiến công việc giới thiệu, chú thích và phiên dịch toàn bộ Văn kiện Công đồng Vatican II: Phần giới thiệu và chú thích do một số cha giáo sư Học viện và các vị chuyên môn đảm nhiệm. Phần dịch thuật do một nhóm chủng sinh tình nguyện phụ trách. Những chủng sinh tình nguyện cộng tác vào hoạt động tông đồ này đã ở lại Học viện một tháng trong kỳ hè để làm việc tập thể theo một phương pháp rất khoa học. Họ được phân chia thành từng nhóm, dịch và sửa với nhau từng cặp, sửa chung cả nhóm, rồi trưởng nhóm thống nhất bản dịch, trao cho người dịch phần liên hệ để duyệt lại Các chủng sinh đã làm việc với tất cả nhiệt thành, với niềm hy vọng cung cấp cho Giáo hội VN một bộ Văn kiện Công đồng hoàn bị. Cuộc đột nhập của Việt Cộng đã làm trở ngại cho công tác này đôi chút, nhưng nhờ thiện chí của các cộng sự viên, nhờ sự cố gắng của cha trưởng, mà công tác hoàn tất gần như đúng dự liệu. Những công tác cuối cùng đang được hoàn thành. Hy vọng bản dịch đọc được này sẽ đến tay quí cha và quí thày trong một ngày không xa. Quí vị muốn đặt cọc trước, xin gửi ngân phiếu về cho cha Vũ Từ Nhân (Thông Tin số 26, 1970) Ngày 3/9 nhằm ngày mừng lễ thánh Piô X Quan thày Học viện, cha Viện trưởng đã đọc bài diễn văn chào mừng quan khách Sau đó, ngài long trọng tuyên bố khai mạc một năm học mới. (Thông Tin số 27, 1970) Theo quyết định của Hội đồng giáo sư thuộc Phân khoa Thần học, từ nay số điểm cho các sinh viên hàng năm sẽ được ghi vào học bạ của mỗi người. Cha Khoa trưởng còn nhắc lại cách thi cử tam cá nguyệt và cuối năm, cũng theo quyết định của Hội đồng. Theo nguyên tắc, nếu số điểm thi của mỗi người dưới 6 điểm, sẽ phải thi lại. Tuy nhiên, nếu môn đó là principua, chỉ được thi lại 1 lần, nếu là principales, sinh viên có thể rê-pê-tách 2 lần. (Thông Tin số 28, 1970) g30: phái đoàn sinh viên công giáo Việt nam viếng thăm Học viện. Sau khi dự khóa huấn luyện tại Đàlạt, phái đoàn sinh viên công giáo của bốn Đại học Sàigòn, Vạn hạnh, Cần thơ và Đàlạt đã đến viếng thăm Học viện. Phái đoàn đã được quý thày tiếp đón niềm nở (Thông Tin số 28, 1970) Kính báo: Xin kính báo cùng quí cha và quí thày thuộc Giáo hoàng Học viện Piô X: Nhờ hồng ân của Chúa và Mẹ Maria, chúng tôi sẽ được THỤ PHONG LINH MỤC ngày, giờ và địa điểm như sau: 1. Chiều ngày 28/11/1970 tại MANILA Jos. Dương Ngọc Châu Jos. Nguyễn Văn Hân Ant. Nguyễn Văn Lệ Dom. Cao Quang Ngoạn Jos. Trần Thanh Phong Jac. Nguyễn Hồng Phúc Pet. Chu Quang Tào Jos. Nguyễn Quang Thạnh Phil. Lê Xuân Thượng Aug. Nguyễn Huy Tưởng Lớp thần IV ( ) 45 (Thông Tin số 28, 1970)

48 g30 Phái đoàn sinh viên Tin lành thuộc Đại học Sàigòn viếng thăm Học viện gồm 60 sinh viên nam nữ, dưới sự hướng dẫn của hai vị mục sư trẻ tuổi: một người Mỹ và một Phi luật tân, nguyên là bác sĩ. (Thông Tin số 29, 1970) : KHAI GIẢNG LỚP HỌC THUẬT TÔN GIÁO Theo tinh thần của Công đồng Vatican đệ nhị, lớp thần học giáo dân đã được tổ chức tại Học viện. Cha Vũ Từ Nhân đã được chỉ định làm Giám đốc Viện Học thuật này. Chiều nay vào lúc 5 giờ, một Thánh lễ khai giảng do Đức Giám mục Đàlạt cử hành tại nhà nguyện Giáo hoàng Học viện. Cha Giám đốc đọc diễn văn chính thức khai mạc cho năm Học thuật Tôn giáo này. Cũng nên biết: số học viên lên tới 105 người, gồm các sư huynh, các soeurs và một số ít giáo dân. (Thông Tin số 29, 1970) Dịp đầu năm khai giảng Đại học Đàlạt, cha Khoa trưởng Triết đã có nhã ý mời giáo sư Nguyễn Khắc Dương, nguyên quyền Khoa trưởng Văn khoa Đại học Đàlạt, nói chuyện với các thày thuộc Phân khoa Triết Học viện. Câu chuyện chỉ là những kinh nghiệm cá nhân về học vấn, về chương trình đại học, về tâm lý sinh viên (Thông Tin số 29, 1970) : ĐẠI HỘI GIÁO LÝ Sau gần một tháng làm việc liên tục, chuẩn bị cho ngày Đại hội đem lại kết quả tốt đẹp, sáng nay, vào lúc 7 giờ, trước sự hiện diện của cha Tổng Tuyên úy hoạt động tông đồ và xã hội, cha Albertus Palacios, Đại hội Giáo lý đã được khai mạc một cách trọng thể trong bầu không khí vui, tươi, trẻ. Đại hội quy tụ gần 1000 trẻ em với sự tham dự của 7 trường chính thức và 2 trường bán chính thức: Thiên Hương, Nazareth, Trinh Vương, Đức Trí, Trí Đức, Couvent des Oiseaux, Tùng Lâm, Franciscaine và Võ Tánh. Mở đầu cho ngày Đại hội, như thường lệ, một Thánh lễ được cử hành tại nguyện đường Học viện. Sau đó cuộc thi giáo lý tranh tài thật hào hứng theo kiểu tivi an nam ta được tổ chức tại thính đường Học viện. Kết quả sau hai giờ khảo thí mệt nhọc, trường Nazareth đã cầm cờ thắng trận hiển vinh Sau đó, cơm trưa được hạ thổ ngoài trời. Đại hội nhà ta được tiếp nối bằng nhị mục khá văn miêng và hấp dẫn theo kiểu tay đôi: Hội chợ và xi la ma được tổ chức cùng một lúc, khiến bé nào chán ngán hội chợ rồi, có thể nghiêm trang chễm chệ ngồi thưởng thức phim tại thính đường. Cuối ngày, Đại hội đã kết thúc bằng một chầu văn nghệ ca vũ nhạc. Đây là một cuộc tranh tài hấp dẫn nhất. Trên hàng ghế danh dự có sự hiện diện của cha Viện trưởng, cha Tổng Tuyên úy và một số quý cha giáo sư Học viện. Ngoài ra, theo dõi chương trình, nhận thấy có hiệu trưởng các trường đã tham dự Đại hội. Tổng kết ngày Đại hội, nghi lễ phát phần thưởng danh dự được tiếp ngay sau phần văn nghệ. Xen này trông đẹp tình lạ mắt vì phần thưởng đã được chia đều cho các trường Đại hội kết thúc vào lúc 6 giờ chiều cùng ngày. (Thông Tin số 30, 1970) 46

49 Buổi Đại hội tất niên của đoàn hoạt động tông đồ xã hội đã khai mạc sáng nay lúc 8g30, dưới quyền chủ tọa của cha Viện trưởng. Hiện diện trong buổi Đại hội này người ta nhận thấy có cha Palacios, chủ tịch đoàn HĐTĐXH, và quý cha giáo Drexel, Urrutia, Bobbio cùng quý thày trong ban HĐTĐ Tiếp phần khai mạc, quý thày trưởng phân đoàn Giáo lý, Hội đoàn, Strada, Thông Xanh, Lửa Hồng lần lượt trình bày những thành tích khả quan thâu lượm được sau một năm hoạt động. Sau phần tường trình của quý thày trưởng phân đoàn, cha Chủ tịch đã đáp lời Thể theo lời đề nghị của quý thày, cha Chủ tịch cố gắng thỏa mãn những sáng kiến của quý thầy, chẳng hạn năm tới tập san Thông Xanh sẽ được phổ biến sâu rộng trên toàn quốc với số in lên tới số. Sinh hoat5 hiệu đoàn chiều Chúa nhật cũng sẽ được Bề trên cứu xét lại. Sẽ dồn hết khả năng truyền giáo vào những môi trường không công giáo, vì thế sẽ giảm bớt các thầy phụ trách tại trường Công giáo tới mức tối đa là hai người. (Thông Tin số 34, 1971) : KIM KHÁNH CHA LACRETELLE Các nhân vật quan trọng đã lần lượt về Học viện mừng lễ Kim Khánh cha F. Lacretelle và dự Đại hội Ái Hữu Piô X. Trong số này có cha Giám Tỉnh, cha Bề trên miền Việt Thái cùng một số các cha các thày dòng Tên ở Sàigòn. Ngoài ra, 28 cha cựu học viên và 2 thày giúp xứ cũng tìm về tổ ấm. 1. Hội đồng chủng sinh: Thấm thoát mà cơ cấu này đã tròn 3 năm. Tuy đang còn trong thời kỳ phôi thai, nhưng chúng ta cũng có thể nhận thấy sự tiến triển và trưởng thành của nó qua bao nhiêu cố gắng dò dẫm và bao nhiêu khó khăn để giúp Bề trên cải cách đời sống Học viện theo những nhu cầu mới của thời đại. Những đề nghị tích cực nhất của Hội đồng đã lần lượt được Bề trên chấp thuận và cho phép thực hiện. Cụ thể nhất là báo chí và phim ảnh năm nay được dồi dào hơn: về báo chí, ngoài tờ báo Xây Dựng, có thêm tờ Chính Luận; về phim ảnh thì các phim thời sự và tài liệu được chiếu hàng tuần với mục đích làm giầu thêm những hiểu biết về các vấn đề thời sự quốc tế, trong các lãnh vực văn hóa và xã hội. Ngoài ra, để tránh những bất tiện trong việc mặc áo dòng đi phố, Bề trên cũng đã chấp thuận cho mặc thường phục (Thông Tin số 40, 1972) 48

51 Lối xưa xe ngựa hồn thu thảo Nền cũ lâu đài bóng tịch dương. (Bà Huyện Thanh Quan) Cảnh cũ người đâu? 49

52 MÖØNG KIM KHAÙNH GHHV PIOÂ X Naêm 08, ngaøy 3 thaùng Chaïp, Pioâ X taäp hoïp veà ñaây Giaùo Hoaøng Hoïc Vieän möøng ngaøy 50 tuoåi chaün coäng vaøi thaùng theâm. Taï ôn Thieân Chuùa ngaøy ñeâm Ñaõ ban aân suûng lieân mieân thaät nhieàu. Ngöôøi tu ñaïo ñöùc cao sieâu, Keû xuaát cuõng ñöôïc bao ñieàu aám eâm. Giaùm NHÔN soá 1 ôû treân, Giaùm ÑAÏT thaäp nhò cuõng heân laém roài. 10 Giaùm ôû giöõa töôi cöôøi, Chuùc möøng vaïn phuùc ñôøi ñôøi. Amen. Nhaùi Beùn Nguyeãn Vaên Nhueä, K1 50

53 NGÀY KHAI TRƯỜNG: 13 tháng 9 năm Antonius Vũ Hùng Tôn Ngày đó đã xa cách 50 năm rồi mà tôi vẫn không xoá ra khỏi ký ức nổi. Kể từ thời niên thiếu cho qua thời trưởng thành, tôi đã tựu trường nhập học không biết bao nhiêu lần, thay trường đổi lớp, quen thầy cũ lạ thầy mới, nhưng có lẽ hình ảnh ngày đó vẫn nổi bật hơn cả trong cuộc đời của tôi. Ngày đó đáng được gọi là ngày khai trường vì thật đúng nghĩa đen nghĩa bóng: khai mở một ngôi trường mới, khai mở một đường hướng khác. Ngày khai trường đầu tiên của một ngôi trường mới có tên là séminaire pontifical du Coeur Immaculé de Marie (giáo hoàng chủng viện Trái Tim Vô Nhiễm Đức Mẹ Maria, hoặc Mẫu Tâm Vô Nhiễm) trên một miền đất còn khá xa lạ đối với dân cư Việt Nam, và địa chỉ thật mơ hồ: hộp thư 36, Đàlạt. Ngày khai trường với một ban giảng huấn do Dòng Tên quốc tế điều hành: lần đầu tiên Dòng Tên trở lại Việt Nam sau mấy thế kỷ xa cách. Ban giảng huấn quốc tế đầu tiên gồm cha Ferdinand Lacretelle, người Pháp làm giám đốc, cha Luigi Bobbio người Ý làm giám luật và dạy Latinh, cha José Ruiz người Tây Ban Nha coi thư viện và dạy Latinh, cha Paul Deslierres người Canada làm linh hướng và dạy tiếng Pháp tiếng Anh, còn thầy Herhold người Hung-gia-lợi (Hun-gari) giúp việc, anh Đức lái xe, anh Giáp (?) làm bếp với ông Sử phụ tá. Sự kiện này đã khiến một số dòng tu khác và những người quan tâm thắc mắc đặt vấn đề. Tại sao lại cần thêm một chủng viện nữa? Tại sao lại mời Dòng Tên? Dòng Đaminh cũng đã có giáo hoàng chủng viện Thánh Albertô rồi kia mà. Ngày 15 tháng 8 năm 1950 Đức cha Giuse Trịnh như Khuê thụ phong giám mục Hànội. Một trong những quyết định thật mục vụ của ngài là mỗi năm lựa chọn 1-2 chủng sinh cho đi du học. Sau bao nhiêu năm nhìn lại, chúng ta nhìn được thành quả tốt đẹp nơi các vị như linh mục giáo sư khoa học Hoàng quốc Trương, giáo sư Triết học Nguyễn văn Trung, linh mục nhạc sư Tiến Dũng, linh mục giáo sử Nguyễn Hồng, linh mục giáo sư Kinh Thánh Trịnh hưng Kỷ, Giám mục nhạc sĩ Nguyễn văn Hoà, linh mục giáo lý Nguyễn văn Tuyên. Đến lượt lớp của tôi, bề trên quyết định không gửi ai đi xa nữa mà chỉ gửi lên Đàlạt. Khi nhận được tin 2 người đi Đàlạt là Giuse Nguyễn tích Đức và tôi, tôi cũng chẳng buồn mà cũng chẳng vui. Tôi chỉ thầm khấn nguyện sao cho vâng trọn thánh ý Chúa. Lớp đệ nhất (12) của Hànội chúng tôi năm đó có 12 người đi thi Tú Tài II: sức học anh em ngang ngửa nhau, nên các cha giáo lạc quan đoán già đoán non chúng tôi phải đậu ít là ½ hoặc khá hơn là 2/3. Cho đến bây giờ tôi vẫn còn ngạc nhiên với kết quả thật khiêm tốn: chỉ có mỗi mình tên tôi trên bảng. Lúc bấy giờ tôi nghĩ: như vậy là ý Chúa rồi: phải đi Đàlạt. Tôi lên Đàlạt đúng vào khai trường ngày thứ hai, 13 tháng 9, có một mình, còn anh bạn phải ở lại thi khoá 2. Vì đường xá xa xôi, tôi lợi dụng dịp này để ghé dừng chân mấy ngày tại Bảo Lộc, tiện thể thăm bà con họ hàng ở Tân Thanh, cũng như dò hỏi 51

54 đường đi Đàlạt. Thời đó dân chúng ít đi lại, vì phương tiện giao thông hiếm hoi, tiền bạc và thời giờ không có dư. Rồi ngày 13 tháng 9 cũng đã đến. Tới bến xe Đàlạt, tôi là khách độc nhất lủi thủi đi chiếc xe Lam(bretta) lên dốc trường Trần Hưng Đạo, phía hồ Vạn Kiếp (mà sau này có lúc chúng tôi đi tản bộ chung quanh và nghịch ngợm đổi tên là Mạt Kiếp). Xe dừng bánh trước cửa nhà trường, mấy cha đã đứng sẵn chờ chào đón. Tôi chỉ còn nhớ nói được có một lời tiếng Pháp ngắn ngủi Je suis de Hanoi. Thế cũng là đủ lễ nghi nhập học và nhập cuộc rồi. Ngôi nhà đầu tiên là câu lạc bộ của sĩ quan Thiếu sinh quân thời Pháp, mới trao trả lại cho chính phủ Việt Nam Cộng hoà. Chính phủ Việt Nam nhường lại cho Đại học công giáo Đàlạt mới được thành lập trước đó. Viện Đại học cho giáo hoàng chủng viện mượn ít năm ( ). Dưới lưng chừng đồi có một ngôi nhà 4 phòng dành cho các cha giáo và thầy Herold. Câu lạc bộ có 2 tầng thì chủng viện dùng phòng lớn ở trên làm phòng học chung cho tất cả, phòng tiếp tân ở dưới làm nhà nguyện, cánh bên thì chia 2 tầng phòng ngủ, mỗi tầng 12 người theo thức tự vần ABC: nửa vần trên ở tầng dưới, nửa vần dưới ở tầng trên. Sau này lại phải làm thêm mỗi năm một nhà sàn gỗ cho lớp anh em mới tới. Khổ sở nhất là vấn đề vệ sinh, giặt giũ tắm rửa: phải tập luyện hy sinh chờ đợi và nhường nhịn nhau rất nhiều. Tôi ở Giáo hoàng chủng/học viện 8 năm cũng giống như mọi anh em, nhưng phải thú thực năm đầu tiên là sướng nhất, vì chỉ có một lớp, anh em gặp nhau mỗi ngày: trong lớp, trên sân chơi, giờ dâng lễ đọc kinh. Từ tiểu chủng viện lên, ai cũng công nhận được ăn uống no nê phỉ chí hơn xưa. Thảo nào chỉ sau ít tháng là ai cũng lên cân để chống đỡ cái lạnh căm vào mùa đông. Thực tế là mỗi năm về sau các bữa ăn có giảm dần đi cả về phẩm lẫn lượng. Năm đầu tiên cũng được nhiều ưu đãi: có xe đưa rước mỗi khi đi du ngoạn (excursio). Về sau này đông quá, chẳng mấy khi được đi chung, và thường phải đi bộ. Chúng tôi đã đi thăm thác Pongour, thác Gougah, thác Prenn, thác Cam ly, đã cùng nhau leo lên tận đỉnh ngọn núi Langbiang (Lâm Viên), Suối Vàng, đại học dòng Chúa Cứu thế ở Tùng Lâm, dòng Châu Sơn ở Đơn Dương, trường Couvent des Oiseaux, trường Domaine de Marie, dòng Lazaristes. Vì là lớp đầu tiên, nên theo lịch sử thì cái gì cũng tiên khởi nếu không phải là nhất. Trưởng lớp và trưởng tràng đầu tiên là Petrus Nguyễn văn Nhơn. Thảo nào gần đây anh em đã tín nhiệm bầu làm niên trưởng trọn đời (doyen à vie). Joseph Phạm Thanh tận tâm tận lực phụ trách công tác. Augustinus Nguyễn Đức Thụ phụ trách phòng thánh với thật nhiều sáng kiến. Thomas Đỗ Đức Minh chuyên chăm nhiệm vụ ca trưởng. Giuse Đinh Lập Liễm, Phaolô Vũ Duy Lương và Antôn Ngô Văn Vững phụ trách đệm đàn. Tôi được trao cho nhiệm vụ giữ giờ/chuông (règlementaire). Khốn nỗi là giờ giấc mỗi đồng hồ mỗi khác, nên khi nào gặp giờ huấn đức của cha Ferdinand Lacretelle là dễ bị quở vì chưa lắc chuông cho ngài bắt đầu. Năm sau tôi được giải nhiệm và được chuyển qua giúp thư viện với cha Ruiz, rồi năm sau nữa với cha Joseph Ch en (cha Tầu già). 52

55 Lớp đầu tiên đại đa số là dân Bắc kỳ với khối lớn là Bùi Chu gồm 15 chủng sinh học trung học ở chủng viện Bùi Chu (Bắc Ninh 2: Hiểu, Nhuệ; Bùi Chu 5: Điền, Hàm, Liễm, Thanh, Trung; Hải Phòng 3: Công, Hiển, Sơn; Thái Bình 4: Hùng, Ninh, Thái, Thục; Hưng Hoá 1: Thụ), và nhóm nhỏ Phát Diệm gồm 5 chủng sinh học trung học ở chủng viện Phát Diệm (Hoằng, Lương, Minh, Phát, Thế), và 2 nhóm thiểu số gồm 2 Hànội (Đức, Tôn) và 2 Sàigòn (Nhơn, Vững). Chúng tôi vẫn tự xưng mình là nhị thập tứ tú (24 người ưu tú) và thỉnh thoảng nhắc nhau rằng mai mốt chúng mình tất cả sẽ là 24 linh mục, và biết đâu chẳng có mấy giám mục trong số này. Thậm chí có kẻ còn dám bông đùa ước làm giáo tông (giống tao) nữa. Mặc dầu anh em được huấn luyện từ nhiều chủng viện khác nhau, Trung Nam Bắc có đủ đại diện tập tục không giống nhau, nhưng hình như ai cũng quên đi cái cũ của mình để hoà nhịp vào cuộc sống mới: cố gắng quên mình để trở nên người làm việc trong vườn nho của Chúa. Một trường hợp cụ thể là đi đàng Thánh giá bằng tiếng Việt: kiểu Dòng hoặc Triều, Bắc, Trung hay Nam. Thôi thì cứ hãy thử mỗi kiểu một lần xem sao rồi sẽ quyết định. Nhờ đó có sự hài hoà và hoà đồng. Năm đầu tiên trong ngôi trường mới lạ với ban giảng huấn quốc tế, ai ai cũng nơm nớp lo sợ, không biết mình có đủ sức theo học hay không. Thêm vào đó ngoại trừ một người quê Đàlạt, ai cũng từ miền Nam nóng bức, nên hơi ớn cái lạnh da diết và những hạt mưa rỉ rả. Thỉnh thoảng tôi cũng nói thật lòng mình như vậy, thì bề trên lại tưởng mình muốn thoái lui. Tuy thế có một người mới lên được ít ngày đã hù anh em rằng tớ chỉ ở đúng một tháng rồi ra đi. Anh em tưởng anh nói bông đùa cho vui, vì thấy anh là một trong các vị cha già đáng kính của lớp, ai ngờ rằng anh chỉ gắng sống với anh em được 3 tháng và đợi cho cấm phòng đầu năm xong vào tháng 11 rồi mới giã từ anh em. Mặc dầu chỉ sống với anh em thật ít ngày, gần đây trong ngày xum họp mừng lễ 50 năm giáo hoàng học viện cách âm thầm tại một tư gia, có dịp anh đã cảm động tâm sự rằng những ngày đó thật quý giá trong cuộc đời sống đạo và thành người. Trong đạo ngoài đời, anh vẫn là người công giáo xứng đáng là cha già, và gia đình anh thật gương mẫu cho nhiều người chung quanh. Anh tự nhận là người vượt biên đầu tiên. Sau đó ít lâu cũng có người theo anh đi vượt biên nữa. Và khoá 1 lớp tôi chỉ còn 20 khi mãn Triết. Thế rồi sau đó một người anh em khác đã từ giã lớp, không phải để vượt biên, nhưng đã vượt thoát cõi trần mà về cõi vĩnh hằng. Năm Triết cuối cùng, anh có tính tò mò tìm về đường lối siêu hình, thích vẽ những đường nét hội hoạ độc đáo khó hiểu, và có những đêm không ngủ được, anh cầu cơ một mình không ai biết. Sau năm giúp xứ 1963, anh bị tai nạn rủi ro khi đi tắm gặp dòng nước sông Đồng Nai cuốn đi mất. Lớp đầu tiên chúng tôi lúc đầu không nhận một vị thánh bổn mạng và không được đặt một danh hiệu lớp nào cả. Mãi đến năm thứ 4, gần khi mãn trường, vì tình cảnh đặc biệt là đa số sẽ bị gọi đi quân dịch, nên anh em mới đề nghị làm một kỷ yếu để ghi nhớ lưu niệm những năm tháng sống chung với nhau cùng một mái trường. Vì năm cuối cùng nhà trường chưa có sách đủ các bộ môn, nên sau khi các lớp đàn em trong trường chính thức đi nghỉ, chúng tôi còn gồng mình ở lại thêm 1 tháng để học về siêu hình do cha Tầu già giảng dạy. Những ngày này càng vui vẻ thân mật hơn vì vừa học 53

56 vừa chơi, không còn thi cử gì nữa, nhất là ai cũng mường tượng ra ngày chia tay ra đi mà không hẹn ngày về. Tôi còn nhớ có nhiều ý kiến đóng góp về danh hiệu, cuối cùng có 2 danh hiệu được đề nghị nhiều hơn nhưng không đủ đa số là Thánh Tâm và Mẫu Tâm. Lần bỏ phiếu cuối cùng, danh hiệu Mẫu Tâm được chấp thuận có lẽ để kỷ niệm tên trường đầu tiên. Phe Thánh Tâm cũng không chịu thua, nên đề nghị lấy tên tờ kỷ yếu là in dilectione qua câu Manete in dilectione mea Hãy ở lại trong tình yêu của Thầy (Ga 15: 9-10). Tập kỷ yếu do Antôn Vũ Sỹ Hoằng chủ bút, thật đơn giản so sánh với thời nay, nhưng khi đó quả thật đã là kỳ công. Vấn đề thứ nhất là kỷ luật. Năm đó đại đa số phải học thi de universa, nên các cha giáo không muốn học viên bị chia trí vào việc ngoại này, nhất là tạo nên tiền lệ cho thế hệ sau phải cố gắng để thực hiện cho hay hơn. Vấn đề thứ hai là tài chính: lấy tiền đâu để in ấn trong khi chưa ai làm ra đồng tiền nào và ngân sách của chủng viện lúc ban đầu thật eo hẹp? Vấn đề thứ ba là kỹ thuật: đánh máy, trình bầy và in ấn. Chẳng ai có bàn chữ Việt. Chủng viện còn mới và không có máy móc in ấn gì ngoại trừ một máy in alcohol, chứ chưa có nổi máy ronéo. Bản thân tôi không còn ấn bản nào trong tay, nên không biết viết gì thêm ngoại trừ một chi tiết vĩ đại thời đó: bìa do Joseph Nguyễn Thế (đại lộ) vẽ và được in offset mầu xanh đỏ rực rỡ huy hoàng tại nhà in địa dư của chính phủ gần trường Yersin, do móc nối dàn xếp khéo léo của niên trưởng trọn đời (NVN). Phần ruột thì do nhượng bộ của cha Ruiz cho phép sử dụng máy in alcohol và do công khó anh Thomas Đỗ Đức Minh hy sinh không chơi thể thao để in ấn dùm anh em. Bây giờ không có tập In Dilectione trong tay, nên tôi không nhớ ai đã viết những gì nữa. Sau này không biết lịch sử học viện có ghi lớp nào làm kỷ yếu như vậy nữa chăng. Tôi chỉ nhớ được một chi tiết rất nhỏ: người bạn Hànội của tôi mê nhạc Beethoven nên đã nhận bút hiệu là Bích Tử Vân. Đa số người viết nhận bút hiệu hai chữ hoặc ghi tên thật của mình. Thấy anh bạn làm vậy tôi cũng bắt chước lấy bút hiệu 3 chữ nghe cho oai. Không ngờ bút hiệu đó đã dính liền với cuộc đời viết lách của tôi mãi cho tới ngày hôm nay. Tôi là người thuộc địa phận Hà (nội), (học giáo) Hoàng (học viện), (khoá lớp Mẫu) Tâm. Thỉnh thoảng có độc giả mấy sách tôi viết sau này đoán non đón già rằng chắc hẳn qua bút hiệu 3 chữ đó chuyện tình phải gây cấn và cuộc đời phải lâm li bi đát lắm. Năm 1997 khi gặp lại 1-2 anh em lớp đi viếng Rôma hoặc năm 2000 gặp nhau ở Việt Nam, anh em ngạc nhiên vì đã đọc mấy cuốn sách của Hà Hoàng Tâm mà bây giờ mới biết tác giả chẳng phải mục sư hoặc nữ văn sĩ nào cả, mà chỉ là một người bạn cùng học thuở xa xưa. Bút hiệu đó được tôi tạo ra tháng 5 năm 1963, mà phải đợi tới năm , khi cần phải có một bút hiệu cho việc in ấn sách nhạc của linh mục nhạc sư Tiến Dũng, tôi mới nhớ mà dùng nó lại, để rồi từ đó về sau, khi viết sách hoặc bài hát đạo thì tôi dùng tên thật, còn khi viết sách hoặc bài hát đời thì dùng bút hiệu. Ai còn bản In Dilectione nào, xin cho anh em coi ké với. Thế rồi chúng tôi chia tay nhau mỗi người mỗi nơi, chẳng biết bao giờ mới gặp lại, chỉ biết tín thác vào tình yêu quan phòng của Chúa. Thế rồi chính biến 1963 đã xẩy đến, hình như đưa đẩy ngày hội ngộ ngày càng xa vời. Thỉnh thoảng anh em cá nhân có gặp nhau đây đó 2-3 người, nhưng chẳng có dịp nào để tất cả họp mặt lớp hoặc cùng về thăm mái trường cũ nay đã có khuôn mặt mới nơi 54

57 một khuôn viên mới thật hoành tráng: giáo hoàng học viện Thánh Piô X (Collegium Pontificium Sancti Pii X), đồi sân cù Đàlạt, với địa chỉ hộp thư 88 mới. Khoá 1 vào trường 24 kể là khá đông. Chúa sớm gọi về một người trong kỳ hè trước khi tựu trường (Thái), 3 người vượt biên đi theo chân trời mới, đa số còn đang đi quân dịch, bây giờ chỉ còn 5 người lên khoá 1 ra trường (Hàm, Hiển, Thanh Phạm, Thế, Tôn). Khoá 1 vào trường giữ kỷ lục đông nhất trong một thời gian thì khoá 1 ra trường này trước sau vẫn là khoá nhỏ nhất trong các khoá: 5 người từ khoá 1 vào trường, 3 người từ khoá 2 lên (Thanh Hồ, Trọng) vì đã đi giúp xứ ngay sau tiểu chủng viện trước khi lên giáo hoàng học viện, và thêm 1 nhập học trễ vì quân dịch thả về (Thế Minh), và sau này được vinh dự có một linh mục dòng Biển đức từ Thiên An/Huế, Élie Đỗ văn Y (Y dài), dự thính 2 năm cuối cùng. Vì ít học viên nên các cha giáo sư chịu khó để ý hỏi bài, dù không muốn học cũng phải cố gắng. Đúng là peu mais bien (quý hồ tinh bất quý hồ đa). Một việc xẩy ra ngoài ý muốn dự tính ao ước của mọi người là vấn đề anh em đi quân dịch: bao giờ mới được về? Theo chương trình của chính quyền đệ nhất cộng hoà, các tu sĩ Phật giáo, Tin lành cũng như Công giáo chỉ đi một năm, nhưng năm đó đã đi qua. Chính quyền giao thời của quân nhân cách mạng chỉ hứa mà không hẹn ngày mai. Nhưng Chúa có chương trình kế hoạch của Người. Một người được coi như là thánh sống của nhóm đi quân dịch vẫn khuyên bảo anh em cầu nguyện với Thầy Anrê Phú Yên, và nếu được như ý, anh sẽ cổ động phong thánh cho Thầy cũng như sẽ hứa xây đền dâng kính Thầy giảng thánh. Chi tiết câu chuyện bên trong xẩy ra cho biết cũng không thua gì hoàn cảnh éo le của Êsau Giacob: estne mendacium? Non mendacium, sed mysterium. Thế là đùng một cái có tin tất cả anh em được về làm bừng sống sinh hoạt các đại chủng viện. Khoá 1 cũng như khoá 2 nhập trường lên thần học chỉ lưa thưa trên dưới 10 người, thì bỗng dưng khoá 2 được mùa: sĩ số tăng gấp đôi và đạt kỷ lục không khoá nào ra trường nhiều linh mục và giám mục/đức ông như vậy. Cảm tạ Chúa muôn vàn. Chính quyền cách mạng quân sự không bắt đi lính nữa. Khi vào Thần học I năm 1963, bỗng dưng tôi được chỉ định 2 trọng trách nặng nề là ca trưởng và đàn trưởng. Thú thực khi còn ở tiểu chủng viện Piô XII-Hànội/Ngã Sáu, tôi cũng bị bắt cóc như vậy vào lớp đệ tam (10) nhưng chỉ là đàn trưởng thôi. Khi đó tôi tâm sự phân trần với cha linh hướng (Mai Xuân Hậu) rồi trình bầy mọi lý lẽ với cha bề trên (Nguyễn Huy Mai), nhưng không được vì các ngài bảo phải tập vâng lời. Tôi còn nhớ phải ngày đêm quan sát xem những anh em khác quen đánh đàn làm sao rồi cố gắng bắt chước. Mãi 2-3 tháng sau mới dám thực sự đánh đàn nhà thờ. Khi mãn tiểu chủng viện, tôi thề hứa với Chúa và với lòng mình rằng sẽ không bao giờ dính vào ngành xướng ca vô loài nữa. Thế mà bây giờ lại một cổ hai tròng! Biết làm sao đây? Lần này cha viện trưởng Paul O Brien thông cảm hơn, nhưng cũng bắt tôi phải nhận 1 trong 2, và bất đắc dĩ tôi phải nhận vai trò đàn trưởng. Tôi lại theo kinh nghiệm lần trước là cắt phiên cho những người đàn giỏi như anh Hoàng Kim Quý, Nguyễn Văn Hân, Trần Định, Nguyễn Văn Vầy, Đinh Lập Liễm, đánh đàn trước và tôi học tập theo sau. 55

59 Sau 50 năm tổng kết khoá 1 vào trường 24, được kể là đông nhất một thời gian, thì bây giờ a.) đã về với Chúa: 1 trước ra trường (Thái), 4 sau: (Thế, Điền, Thục, Sơn), b.) chức tước trong Hội Thánh: 2 giám mục (Nhơn, Đức), 1 đức ông: (Phát), 12 linh mục: 1 ngưng nghỉ, 2 đã về hưu và 9 còn làm việc, 1 đi Dòng Tên trước (Vững) 1 sau (Thụ), tuyên uý dòng (Ninh, Thanh) c.) hoạt động đặc biệt: lương y sĩ (Sơn), tiến sĩ văn chương Anh (Phát), tiến sĩ thần học phụng vụ (Minh), giáo sư đại chủng viện (Đức, Hiển, Nhơn), in ấn/xuất bản (Tôn/Hà Hoàng Tâm/Xuân Tâm)), nhạc sĩ sáng tác (Phạm Minh Công, Đinh Lập Liễm/Tiến Hạnh, Vũ Hùng Tôn), dân biểu/thượng nghị sĩ (Nhuệ) d.) vượt biên : 4 trước (Nhuệ, Hùng, Lương, Trung), 1 sau (Minh) e.) lập tu hội: (Thục) Như vậy quả thật đường lối quan phòng của Chúa rất nhiệm mầu qua 50 năm! Qua bao nẻo đường khác nhau và theo muôn lối đổi thay, tất cả đều có thể tự hào là học trò của Dòng Tên, đã đóng góp phần nào vào Ad Majorem Dei Gloriam theo tôn chỉ của đấng sáng lập đã nêu ra đường lối cho Dòng, cũng như rất vui mừng vì là cựu học viên cùng nhau instaurare omnia in Christo như khẩu hiệu của Đức Giáo Hoàng Piô X, đấng thánh dễ mến bổn mạng học viện chúng ta. Đàlạt-Việt Nam ngày 13 tháng 9 năm 2008 Kỷ niệm 50 năm thành lập Giáo hoàng Chủng viện Trái Tim Vô Nhiễm Đức Mẹ (Giáo hoàng Học viện Thánh Piô X) – Đàlạt Antonius Vũ Hùng Tôn/Hà Hoàng Tâm/Xuân Tâm 1112 SE 41st Ave., Portland, Oregon USA vuhungton(at)hotmail(dot)com TB Tôi gửi bài này để quý bạn đọc trước cho vui và cho biết những gì cần được điều chỉnh trước khi in lên Kỷ Yếu chính bản. Đa tạ. 57

60 MỘT CHÚT TƯỞNG NHỚ Năm mươi năm đã trôi qua, nhưng nhiều kỷ niệm của những năm tháng đầu tiên vẫn còn ghi rõ nét. Sự kiện đã qua đi, không còn lặp lại, không còn tái diễn, nhưng tâm tình, dấu ấn vẫn còn đậm nét. Nhắc lại không phải hoài cổ, mà để tiếp tục thể hiện trong cuộc sống hôm nay. Năm nay, các cha dòng Tên mở chủng viện mới ở Đàlạt. Vậy, con sẽ học ở đó khỏi phải đi đâu xa. Đó là những lời mà Đức cha Cố Simon Hòa Nguyễn Văn Hiền, Giám mục Đại diện Tông Tòa Sàigòn, đã nói với tôi vào khoảng tháng 6 năm Vì nghe nói chủng viện mới nằm trong đất Viện Đại Học Công Giáo Đàlạt, nên tôi đã đến Văn phòng Viện Đại Học để hỏi thăm. Văn phòng trả lời : Chúng tôi cũng có nghe như thế, nhưng không biết nằm ở đâu. Cuối cùng khám phá ra ở khu B Viện Đại Học Công Giáo Đàlạt, cạnh trường Trần Hưng Đạo. Và tôi đã đến trình diện cha Bề trên Ferdinand Lacretelle sj : với gương mặt rất hiền từ, đôi mắt sáng nhìn thẳng vào mắt bạn, nụ cười luôn nở trên môi, lưng khòm một chút, dáng người mảnh khảnh, hai tay dang rộng niềm nở bắt tay tôi. Đó là hình ảnh đầu tiên tôi bắt gặp nơi ngài và cũng là hình ảnh mà tất cả những ai đến gặp ngài đều bắt được. Trong suốt thời gian ở Việt Nam, ngài luôn luôn gây được thiện cảm và sự tín nhiệm trong giây phút đầu tiên gặp gỡ. Thời gian dài phục vụ ở Trung Hoa đã làm cho ngài trở nên quen thuộc với sự suy nghĩ và cung cách của người Á Đông. Ngài đã dung hòa giữa cái thẳng thắn của người phương Tây với cái nhạy cảm tinh tế của người phương Đông. Nếu chúng tôi gặp một vị Bề trên nào khác chứ không phải là ngài, thì tôi mạn nghĩ rằng sau năm đầu tiên chắc không còn lại được phân nửa chủng sinh. Một khóa gồm hai mươi bốn chủng sinh thuộc 8 giáo phận (lúc bấy giờ, linh mục và chủng sinh vẫn giữ nguyên gốc của mình, chưa buộc nhập tịch vào các giáo phận địa phương). Trong 24 chủng sinh đầu tiên, chỉ có 2 Nam kỳ và 22 Bắc kỳ : đông nhất là Bùi Chu (5) và Phát Diệm (5). Giáo sư gồm 4 linh mục thuộc 4 quốc tịch Pháp, Ý, Tây Ban Nha và Canada : không một cha nào biết tiếng Việt, còn tiếng Pháp thì đa số các thầy chỉ lõm bõm. Tuổi từ 18 đến 22 : còn rất bồng bột và ít nhiều háo thắng nhưng thật sự đã không có gì xảy ra vì vị Bề trên đã kiên nhẫn và yêu thương dạy dỗ, uốn nắn. Tôi khẳng định mà không sợ lầm lẫn : không một ai có thể có điều gì bất mãn với ngài trong suốt thời gian làm Bề trên rồi làm Linh hướng cho đến ngày vĩnh viễn rời Việt Nam. Nếu mỗi anh em trong số 24 thầy của lớp Mẫu Tâm ghi lại những kỷ niệm riêng tư của mình có được với vị Bề trên đầu tiên của Chủng Viện Giáo Hoàng Mẫu Tâm Vô Nhiễm thì chắc chắn chúng ta sẽ đúc kết thành một quyển sách rất hấp dẫn, nói về một thời kỳ của vị Bề trên mà trước khi qua Việt Nam đã từng là Giám chức Hạt Phủ doãn tông tòa Haichow (Haizhou), một phần đất truyền giáo rộng lớn bên Trung Hoa. 58

62 KHÓA I :NHÖÕNG KYÛ NIEÄM VEÀ KHOÙA I TỪ NIEÂN HOÏC 1958 GIAÙO HOAØNG HOÏC VIEÄN THAÙNH PIOÂ X ÑAØ LAÏT Cha Giuse Phaïm Baù Laõm nhôø toâi vieát ít doøng kyû nieäm veà Khoùa I nhaäp hoïc Ñaõ coù tröôùc ñaây 50 naêm, vôùi thôøi gian ñaõ laâu, ñaày aép nhöõng söï kieän, ngöôøi xöa, caûnh cuõ, vôùi bao nhieâu tình caûm ñaàm aám. I. TRÖÔÙC HEÁT TOÂI MUOÁN ÑIEÅM LAÏI CAÙC ANH EM TRONG KHOÙA I. Danh saùch 24 anh em coù nhöõng ngöôøi ñaõ maát, ngöôøi coøn laïi cuõng ñaõ vaøo tuoåi thaát thaäp coå lai hy, coù ngöôøi ôû nöôùc ngoaøi, coù Giaùm muïc, Linh muïc, Tu só, hay bố đời 01 ÑGM Pheâroâ Nguyeãn Vaên Nhôn Ñaø Laït Goác Saøi Goøn 02 ÑGM Giuse Nguyeãn Tích Ñöùc Ban Meâ Thuoät Haø Noäi 03 Lm Antoân Ngoâ Vaên Vöõng Doøng Teân Saøi Goøn 04 Lm Giuse Traàn Vaên Haøm Xuaân Loäc Buøi Chu 05 Lm Gioakim Nguyeãn Vaên Hieåu Xuaân Loäc Baéc Ninh 06 Lm Giuse Phaïm Thanh Quy Nhôn Buøi Chu 07 Lm Giuse Ñinh Laäp Lieãm Ñaø Laït Buøi Chu 08 Lm Antoân Vuõ Só Hoaèng Myõ Tho Phaùt Dieäm 09 Lm Toâma Nguyeãn Coâng Hieån Caàn Thô Haûi Phoøng 10 Lm Giuse Phaïm An Ninh Saøi Goøn Thaùi Bình 11 Lm Giuse Phaïm Minh Coâng Kontum Haûi Phoøng 12 Lm Aug. Nguyeãn Ñöùc Thuï Doøng Teân Höng Hoùa 13 Ñöùc OÂng Pheâroâ Traàn Vaên Phaùt Myõ Phaùt Dieäm 14 Lm Antoân Vuõ Huøng Toân Myõ Haø Noäi NHÖÕNG ANH EM ÑAÕ QUA ÑÔØI 15 Lm Giuse Nguyeãn Theá Saøi Goøn Phaùt Dieäm 16 Lm Giuse Vöông Vaên Ñieàn Ñaø Laït Buøi Chu 17 Lm G.B. Nguyeãn Vaên Thuïc Saøi Goøn Thaùi Bình 18 Lm Giuse Phaïm Ngoïc Sôn Caàn Thô Haûi Phoøng 19 Thaày G.B. Buøi Anh Thaùi Saøi Goøn Thaùi Bình 20 Toâma Ñoã Ñöùc Minh (Cöïu Lm ñöôïc pheùp Toøa Thaùnh) NHÖÕNG ANH EM THOÂI TU 21 Phaoloâ Vuõ Duy Löông Phaùt Dieäm 22 Giuse Nguyeãn Thaùi Huøng Thaùi Bình 23 Giuse Nguyeãn Vaên Nhueä Baéc Ninh 24 Giuse Ngoâ Quang Trung Buøi Chu 60

63 II. NHÖÕNG BÖÔÙC ÑI NGÔÕ NGAØNG Toâi nhôù nhöõng ngaøy ñaàu tieân cuûa thaùng 9 naêm 1958, anh em lai rai nhaäp hoïc veà Giaùo Hoaøng Hoïc Vieän. Luùc ñaàu laø Ñaïi Chuûng Vieän Maãu Taâm, toïa laïc taïi Villa Pic Robin (keá tröôøng Traàn Höng Ñaïo ngaøy nay). Môùi leân Ñaø Laït laàn ñaàu tieân, khí laïnh, xa laï, raát buoàn : böôùc voâ chuûng vieän gaëp ngay anh Giuse Ñinh Laäp Lieãm, daùng cao lôùn, ñaïo maïo ñaõ ñoùng boä aùo soutane chöõng chaïc, neân 5 anh em goác Phaùt Dieäm chuùng toâi khoanh tay chuùng con xin pheùp laïy cha, anh voäi khoa tay, caûi chính : mình cuõng nhö anh em caû maø. Sau ñoù chuùng toâi ñöôïc cha Lacretelle, giaùm ñoác vui veû gaëp gôõ, coù anh Doyen laø anh Nguyeãn Vaên Nhôn, noùi tieáng Phaùp vôùi Cha nhö gioù, tuïi naøy phuïc saùt ñaát, nghe loõm boõm caâu ñöôïc caâu khoâng, hieåu tô lô mô ; chæ aán töôïng nhaát laø caùi muõi cuûa cha Lacretelle, khi noùi chuyeän, ngaøi cöù gí saùt vaøo mình, neân cöù phaûi gaøi soá dze. Caû nhaø coù boán cha, vaø moät thaày : cha Lacretelle (Phaùp), cha Ruiz (Taây Ban Nha), cha Bobbio (YÙ), cha Deslierres (Canada) vaø thaày Herold (Hungari ) vaø chöøng 17, 18 anh em (moät soá chöa leân kòp), neân buoàn muoán cheát. Khoùc maáy laàn! Ñöôïc cha Lacretelle an uûi, cha Bobbio thì laâu goïi cho keïo, keâu teân Frater Hoaéng, Frater Ñieân, Frater Vung, Frater Ñuïc, Mrg Tuïc cöôøi beå buïng! III. SOÁNG NHÖ GIA ÑÌNH Soáng vôùi 4 cha Taây : Phaùp, YÙ, Taây Ban Nha, Canada, thaày Hungari, vaø anh em cuûa möôøi giaùo phaän, nhö moät gia ñình : raát yeâu thöông vaø chia seû, caûm thoâng vaø ñaïo ñöùc. Sau naøy laøm Linh muïc roài maø cha Deslierres vaãn khen khoùa I! Coù moät ñieàu laø Ñaølaït khí laïnh, mau ñoùi, toâi nhôù cöù ñeán 11 giôø, khi ñi vieáng Mình Thaùnh Chuùa : nhaø nguyeän nhoû, anh em thinh laëng caàu nguyeän, moät baïn, roài hai baïn, ba baïn.. cöù tieáp tuïc soâi buïng, nhöõng baïn khaùc cöôøi rung caû gheá. Cha Lacretelle quì sau khoâng hieåu gì, beøn hoûi caùi gì maø cöôøi döõ vaäy IV. ÑÔØI SOÁNG GIAÛI TRÍ Caùc cha giaùo bieát anh em chuùng toâi buoàn, vì ít ngöôøi, vì Đà laït xa xoâi, hay möa, vì ngoân ngöõ luùc ñaàu khoù khaên, vì phong tuïc taäp quaùn cuûa anh em 10 giaùo phaän, neân ñaõ toå chöùc nhieàu cuoäc excursions ñi nhieàu nôi nhieàu ñieåm : caùc thaùc Cam Ly, Prenn, Pongour, Gougah, Suoái Vaøng, ñænh Lang Biang, Haûi hoïc vieän Nha Trang, Doøng thaùnh Giuse…Toâi nhôù coù laàn leo boä leân ñænh Lang Biang, khi tôùi nôi thaáy moät röøng hoa daïi baùt ngaùt, raát ñeïp, coù moät baïn ngaét ñaïi moät boâng ñöa leân muõi ngöûi, chaúng may ñaèng sau coù oâng chuû ñoàn ñieàn ngöôøi Phaùp teân laø Farrauht ñi xe Zeep chaïy tôùi, ngöøng xe, cho moät baøi hoïc. OÂng ta noùi : Nhöõng boâng hoa gioáng nhö nhöõng coâ gaùi treû ñeïp, ñeå thöôûng thöùc, neáu haùi ñi laø roài. Chuûng vieän cuõng ñaõ toå chöùc nhieàu buoåi vaên ngheä, nhöõng buoåi thuyeát trình, vaø môøi caùc doøng nam nöõ tại Đà lạt tham dự hoặc chuùng toâi được các doøng môøi ñeán döï caùc buoåi lieân hoan vaên ngheä giao löu cho ñôõ buoàn. V. ÑÔØI SOÁNG HOÏC TAÄP. Naêm thöù nhaát laø naêm döï bò, neân hoïc haønh raát nheï nhaøng, caùc moân tieáng Phaùp, Latin, tieáng Vieät (cha Trung giaûng daïy), tu ñöùc vaø Kinh Thaùnh nhaäp moân, caùc cha daïy raát taän taâm, kyõ caøng vaø caùc hoïc troø cuõng raát ngoan, chaêm chæ, coù moät ñieàu laø cha linh höôùng Deslierres vaø cha giaùm ñoác Lacretelle raát chaêm soùc nhö baø meï lo cho con caùi. Daïy nhaân baûn, daïy suy gaãm, tu ñöùc, raát kyõ vaø raát neàn taûng. Sau naøy chuùng toâi nhôù laïi nhöõng baøi hoïc ñaàu ñôøi Ñaïi Chuûng Vieän, thaáy vöõng chaéc vaø thaâm saâu. 61

64 VI. NO ENTER Chuûng vieän chæ coù boán giaùo sö vaø moät thaày ngöôøi Hungari. Thaày laùi xe, kieâm ñaàu beáp vaø kieâm luoân y taù, thaày ñeo kieáng, to con. Khi thaày vöøa laøm beáp, chaët xöông caàn söùc khoûe. Khi laøm y taù caàn meàm maïi, theá nhöng vì thieáu nhaân söï, neân Thaày phaûi kieâm nhieäm tuoát, raát vui veû vaø nhieät tình. Coù laàn keû heøn naøy bò beänh maáy ngaøy, neân phaûi xin Thaày chích cho moät phaùt, toái hoâm tröôùc, ñeå mai ñi nhaø thöông gaëp sô Marthe. Vöøa ôû beáp ra voäi leân phoøng thuoác, khoâng kòp röûa tay, thaày naáu kim vaø bôm thuoác. Coâng nhaän oáng kim lôùn, tay thaày khoûe, thaày luûi moät phaùt vaøo heát kim. Nhöng khoâng hieåu sao thaày nhìn toâi ñang ñau eâ moâng, thaày cöôøi raát ñieäu ngheä, noùi lieàn no enter thuoác khoâng voâ!? Toâi cuõng phì cöôøi, heát ñau luoân! VII. MOÄT NEÙN HÖÔNG (ñeå keát thuùc) Moãi laàn anh em Giaùo Hoaøng Hoïc Vieän gaëp nhau, ñeàu nhaéc nhau nhöõng anh em qua ñôøi, ñeå keâu goïi caàu nguyeän töôûng nhôù. Khoùa chuùng toâi giaø nhaát neân coù 5 anh em ñaõ ra ñi cuõng laø leõ trôøi. 1. Thaày GB Buøi Anh Thaùi, em ruoät Ñöùc Cha GB Buøi Tuaàn vaø cha GB.Buøi Chaâu Thi, bò cheát ñuoái khi coøn ñang hoïc trieát. 2. Cha Giuse Nguyeãn Theá, phoù xöù Gia Ñònh, Giaùm hoïc tröôøng Thaùnh Maãu nhaø thôø Gia Ñònh, chuyeân baén chim vaø bẫõy thoû ôû vöôøn thoâng keá chuûng vieän. 3. Cha Giuse Vöông Vaên Ñieàn chaùnh xöù Baûo loäc, vui töôi, hoaït ñoäng,, rất tieáu laâm, con ngöôøi hieäp thoâng, chuyeân vieân ñaët teân rieâng cho anh em. 4. Cha Giuse Phaïm Ngoïc Sôn, ñaõ ñöôïc anh em goïi laø Beà treân ngay trong chuûng vieän, chaùnh xöù Tham Töôùng (Caàn Thô), cha giaùo Ñaïi Chuûng Vieän Thaùnh Quí, ngöôøi raát ham hoïc, coù tôùi ba baèng cöû nhaân (caû haùn hoïc). 5. Cha GB Nguyeãn Vaên Thuïc, chaùnh xöù Taân Chí Linh Saøi goøn, Beà treân caùc thöù doøng (ôn goïi ñaëc bieät). Xin moät neùn höông cho caùc vò quí meán cuûa chuùng toâi. Myõ Tho, ngaøy 15 thaùng 10 naêm Lm. Antoân Vuõ Só Hoaèng 62

65 Khóa 2 : Nhớ Nhớ về ngày đoàn tụ Của anh em bốn phương. Mừng 50 năm thành lập Của trường xưa mến thương. Ôi bao nhiêu tình nghĩa Của thầy trò ta đó. Xin nhận vần thơ nhỏ Của người nay vắng xa? Thanh Quân Khoá 2 63

66 KHÓA 3: LỚP BA, BA LỚP Quả là xấu hổ, khi anh Khoa nhờ cập nhật hóa danh sách hai lớp Hai và Ba của Giáo Hoàng Học Viện Thánh Piô X, Đà Lạt để đăng vào Kỷ Yếu trên mạng nhân dịp kỷ niệm 50 năm ngày Giáo Hoàng Học Viện Thánh Piô X mở cửa chào đón sinh viên lần đầu tiên. Vì một lẽ giản dị là không biết đường mô mà cập nhật hóa, ngoại trừ mấy chi tiết vụn vặt về chính bản thân mình, như tên thánh Vincent được kể là Antoine và Allambee (tên đường) được kể là Allambi. Sau đó là một khoảng trắng (blank) thật lớn xuất hiện trong đầu. Anh em Lớp Ba, nào có biết đường mô mà liên lạc? Những người mình còn nhớ đôi chút, sau hơn 40 năm xa cách, thì chi tiết ai cũng đã biết. Vít-vồ Nguyễn Văn Nho (Nha Trang), Cha Nguyễn Đức Bẩm (Nha Trang), Nguyễn Tiến Thuật (Hải Phòng, Qui Nhơn), Hoàng Qúy (Phát Diệm, Qui Nhơn) nay đang chễm chệ bên cạnh Thánh Phêrô, muốn liên lạc, chỉ cần hướng lên Trời, là đủ, thậm chí qua máy vi tính cũng không cần nữa, đâu cần cập nhật hóa làm chi. Các vị ăn nên làm ra như vít vồ Hoàng Đức Oanh hay phụ tá bề trên tổng quyền Dòng Tên Nguyễn Công Đoan cũng chả cần ai phải cập nhật hóa chi tiết, một phần vì thư từ có chạy tứ tán đến đâu, thì cuối cùng rồi cũng đến Rôma, như người ta thường nói. Còn các anh em khác, chi tiết bần đạo biết được đều nhờ danh sách được anh Khoa cung cấp. Âu cũng là do số mệnh cả! Bần đạo vẫn có thói quen đổ lỗi cho số phận thể ấy! Mà suy đi nghĩ lại, việc đổ lỗi này không oan ức gì cho lắm. Ngay với những anh em đồng môn cuối cùng trong đời bần đạo, các chi tiết về họ, bần đạo cũng mù tịt. Bần đạo tốt nghiệp ban cao học Học Viện Quốc Gia Hành Chánh năm Cùng tốt nghiệp với bần đạo, có khoảng hơn 40 đồng môn khác. Từ ngày Miền Nam rơi vào tay con cháu Bác Hồ, bần đạo chỉ được gặp lại có 3 người. Một người gặp lại ở Sài Gòn, sau ngày bần đạo từ trại cải tạo Suối Máu trở lại gia đình. Hai người kia gặp lại ở Sydney, sau khi đến đây định cư. Suốt năm năm nằm bóc lịch (làm gì có lịch mà bóc, đúng hơn, nằm ghi lịch từng ngày!), bần đạo không hề thấy mặt một đồng môn nào cùng lớp. Chả lẽ thằng nào cũng chạy thoát được cả hay sao, và chả lẽ mình lại hẩm hiu đến thế. Nghĩ đến số phận ấy mà buồn thêm. Thật ra, không hẳn thế, anh em cùng lớp kẹt lại cả đống. Chỉ có điều, họ kéo nhau đi trình diện ở chỗ đáng đồng tiền bát gạo chứ không ấm ớ như mình. Còn nhớ lúc con cháu Bác Hồ tiếp quản Phủ Thủ Tướng Việt Nam Cộng Hòa, bần đạo cùng hầu hết nhân viên cũ của Phủ, hình như có cả Bộ Trưởng Trần Ngọc Châu gì đó và đầy đủ các thứ trưởng cùng phụ tá chuyên môn, trong đó có kiến trúc sư Ngô Viết Thụ, đều đến Phủ trình diện hàng ngày, và dù không làm việc chi, vẫn lãnh hai tháng lương kế tiếp. Lúc phải đi trình diện học tập tập trung, bần đạo, trong tư cách chuyên viên ngang hàng giám đốc nha, cũng khăn gói quả mướp vào Trường Gia Long đăng ký theo lớp công chức cao cấp từ nghị sĩ, dân biểu, thẩm phán tối cao, tổng, bộ, thứ trưởng cho đến giám đốc sở. Ở đấy ăn cơm nhà hàng (đúng là cơm nhà hàng thật) ngày ba bữa, và được chứng kiến nhiều màn cười ra nước mắt (như cảnh ông cựu trung tướng chạy tóe khói mỗi lần anh vệ binh gọi đến tên!), đến ngày thứ hai hay thứ ba gì đó, thì con cháu Bác Hồ bảo: anh không thuộc diện này nhá, anh trở lại cơ quan đi, vì anh đâu phải là giám đốc sở, anh chỉ là giám đốc nha thôi! Ông Đoan (quên cả họ, xin lỗi), vốn là phụ tá chuyên môn của Thủ Tướng Khiêm, cũng được con cháu Bác Hồ phán như thế. Theo lý thì phải mừng mới đúng. Nhưng có ai học được chữ ngờ! Bần đạo cũng như ông Đoan lại tỏ ra buồn và trở về Phủ Thủ Tướng cũ để chẳng biết tương lai mình ra sao. Ít hôm sau, đang khi học tập tại chỗ được hơn một ngày, bần đạo được anh Sáu Lầu, con cháu Bác Hồ cỡ bự, bảo phải đi học tập tập trung theo diện sĩ quan, trong mười ngày. Thật ra, không hẳn anh ta bảo riêng bần đạo. Anh ta chỉ vào lớp mà tuyên bố: những ai là sĩ quan trừ bị thì tiếp tục học tập ở đây, còn những ai là sĩ quan biệt phái thì đi trình diện học tập tập trung mười ngày. 64

67 Bần đạo thật lúng túng vì mình vừa là sĩ quan trừ bị vừa là sĩ quan biệt phái, hay đúng hơn, mình là sĩ quan trừ bị được biệt phái về nhiệm sở dân sự cũ. Đứng dậy thắc mắc, thì anh Sáu Lầu bảo: trời đất, trừ bị là tham dự một khóa huấn luyện quân sự rồi trở lại nhiệm sở dân sự cũ. Bần đạo bảo: đúng rồi, tôi vốn làm việc ở đây, sau đó đi Thủ Đức, rồi lại trở về đây làm việc sau khi tốt nghiệp khóa đào tạo sĩ quan ở Thủ Đức, vậy tôi là sĩ quan trừ bị. Anh ta hỏi: nó có thăng cấp cho anh không? Bần đạo được huấn luyện ở Giáo Hoàng Học Viện rất kỹ nên thật như đếm trả lời: có, hiện tôi là trung úy (tự động thăng cấp theo thâm niên, dù có lãnh đồng lương trung úy nào!). Anh Sáu Lầu bèn phán: vậy anh là biệt phái! Thế là bần đạo, một lần nữa, đi trình diện học tập cải tạo tập trung. Anh Sáu Lầu bảo: đến Trường Chu Văn An trình diện, và nếu ở đấy, người ta không nhận, thì trở lại Phủ với anh ta. Đến trường Chu Văn An, con cháu Bác Hồ hỏi: anh có phải tình báo không? Thưa; không! Anh có phải cảnh sát đặc biệt không? Thưa: không! Vậy anh đi chỗ khác, anh không phải là đối tượng ở đây! Đáng lẽ bần đạo nên theo lời dặn của anh Sáu Lầu mà trở lại Phủ tiếp tục khóa học 3 ngày tại chỗ. Nhưng lúc ấy, bà xã cùng bần đạo, sau 7 năm lấy nhau, đã có đến 5 nhóc tì tuổi từ 6 năm tới 8 tháng, và đã quyết định xoay qua nghề làm đường ly tâm kiếm sống. Nên chỉ mong học cho xong để còn lo bề làm ăn! Bèn xuống nước năn nỉ với con cháu Bác Hồ ở Trường Chu Văn An, khiến họ phát cáu, gắt: đã bảo không phải là đối tượng mà! Thôi, tớ bảo thế này nhá, đến Trung Tâm Trần Hoàng Quân may ra họ nhận đấy! Trần Hoàng Quân là chỗ nào? Ở Sài Gòn đã lâu mà nào biết Trung Tâm Trần Hoàng Quân ở đâu. Không lo, xích-lô Sài-gòn đâu mà không biết! Và ở đấy, may mắn thật, họ nhận quách! Hai hôm sau, trong một đêm mịt mùng, họ đưa bần đạo xuống Trảng Lớn, Tây Ninh và bắt đầu một diễn trình ghi lịch hàng ngày suốt hơn 5 năm, không hề gặp bất cứ người bạn xưa nào. Châu Thành Tích đến thăm bần đạo, sau khi cũng học tập tốt trở về nên đã kể cho nghe nhiều chuyện về anh em cùng lớp ở trong các trại khác. Mới hay, mình không hẳn hẩm số như vẫn nghĩ trong những ngày ghi lịch. Riêng anh em cùng lớp ở Giáo Hoàng Học Viện Thánh Piô X, Đà Lạt, thì liền sau ngày rời Học Viện, người đầu tiên bần đạo được gặp là Nguyễn Tiến Thuật, người cùng học một lớp với bần đạo từ năm đệ thất ở Hải Phòng, qua hai năm đệ lục và đệ ngũ tại Mỹ Tho, bốn năm đệ tứ, đệ tam, đệ nhị và đệ nhất ở Sài Gòn và sau cùng gần hết ba năm ban triết ở Giáo Hoàng Học Viện. Thuật rời Học Viện lúc đang học năm thứ ba, là người có nhiệm vụ lấy cua năm dự bị ban triết ở Văn Khoa Sài Gòn để cuối năm học 1965, bần đạo về học và dự thi, sau khi mãn hạn đi thử tại Giáo Xứ Trà Câu ở Quảng Ngãi. Tuy hắn quên không lấy cua của thầy Nhất Hạnh, nhưng rất may, một ngày trước khi dự thi, bần đạo được một người bạn khác cho biết, nên cũng đã ráng làm được bài thi của Thầy với đề tài: ngôn ngữ tôn giáo và thực tại tôn giáo. Bần đạo vẫn phải nhờ Thuật tiếp tục lấy cua cho niên khóa , là năm bần đạo trở lại Học Viện bắt đầu chương trình thần học. Nay Thuật đã về Nhà Cha, nhưng kỷ niệm với Thuật thì còn rất sống động. Hai thằng cùng khóc như mưa ở cây săng Hòa Hưng ngày 30 tháng Tư 1975 giữa mùi nồng nặc của rác rưởi và xác người Sài Gòn. Hắn làm trưởng chi cảnh sát gì đó ở Phan Thiết, nên ngày ghi lịch của hắn nhiều hơn bần đạo. Lúc bần đạo đã định cư ở Sydney rồi, hắn mới học tập tốt trở về. Bà xã bần đạo thỉnh thoảng lại nhắc lại lần Thuật tới thăm. Lúc đó, bà ấy đang làm chủ một lò bánh tai heo bán sỉ, nhà đông người như cái chợ và khá bận bịu, nên con mắt có lẽ hơi mập mờ, nhìn gà còn hóa quạ, huống chi một ông cải tạo sau sáu năm ghi lịch! Thuật lại không chịu lên tiếng, cứ đứng ngoài cửa nhìn vào, khiến bà ấy bực mình bảo đứa con 6 tuổi: đưa cho ông ấy mấy đồng! Lúc ấy, Thuật mới bỏ chiếc mũ chùm hụp khỏi đầu. Bà xã bần đạo quen biết Thuật sớm hơn cả bần đạo, nên hai bên chỉ biết cười. Năm 2005, nhân dịp qua Hoa Kỳ, sau một vòng hành hương, bần đạo rất an ủi được gặp lại Thuật ở Westminster, CA. Lúc ấy, Thuật đã biết mình bị ung thư gan, nhưng không tỏ 65

69 tạo của mình, và thân phận chung của Đất Nước và Giáo Hội lúc ấy. Chỉ đến lúc trở về nhà, mới thấy lại thân phận thực của mình: một người bị tước cả quyền cư ngụ tại căn nhà do mồ hôi nước mắt của mình tạo ra, một căn nhà hiện vợ con mình vẫn còn quyền cư ngụ, còn mình thì phải xin phép chính quyền mới được tạm trú, chờ ngày đi kinh tế mới Nên mấy tuần sau, bần đạo đành để vợ và năm con ở lại, một mình tìm đường vượt biển. Trước khi đi, bần đạo có đến gặp Đoan ở trụ sở Dòng Tên, trong một con hẻm thật sâu ở Đường Công Lý nối dài. Đoan vẫn lạc quan, cho hay Việt Nam khác hẳn Trung Hoa. Bần đạo tin: dù sau đó bị con cháu Bác Hồ cho đi ghi lịch (không rõ mấy năm), Đoan vẫn giữ được tinh thần lạc quan. Rất tiếc, từ ngày đó đến nay, chưa lần nào được gặp lại Đoan để tâm sự. Năm 2005, đến Rô-ma, trong chuyến hành hương hơn một tháng vòng quanh Ai Cập, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Pháp, Đức, Thổ Nhĩ Kỳ, Hy Lạp, Ý, Áo, Croatia, Bosnia mà vẫn không có duyên gặp Đoan ở đấy. Hôm ấy, không tính trước, cha Văn Chi dẫn một phần của đoàn hành hương, sau khi thăm Đền Thờ Thánh Phêrô, rẽ qua trụ sở Dòng Tên viếng hài cốt á thánh An-rê Phú Yên. Vợ chồng bần đạo vì mệt quá nên đã trở về khách sạn sớm, không biết để đi theo phân đoàn này. Sau mới tiếc hùi hụi, vì hôm ấy Đoan có mặt tại trụ sở Dòng Tên và đã hướng dẫn phân đoàn hành hương viếng hài cốt vị tử đạo đầu tiên của Giáo Hội Việt Nam. Oái oăm thêm một điều là đúng ngày ấy, bần đạo nói không ra lời, thanh quản bị nhiễm độc sao đó, chỉ biết gật gù lắc đầu làm hiệu. Không sao điện thoại được cho Đoan. Âu cũng là số mệnh! Người cùng lớp ở hải ngoại nữa là Huỳnh Văn Lộ, năm 2005 đang cư ngụ tại Đức, nơi diễn ra Đại Hội Giới Trẻ Thế Giới lần thứ 20. Bần đạo có theo đoàn hành hương tới lui nước Đức đến ba lần. Lần đầu từ Cairo bay đi Lisboa, nhưng không có máy bay đi thẳng, đành phải tới Frankfurt ngủ một đêm, sáng hôm sau mới có máy bay từ đó đi Lisboa. Lần thứ hai từ Lourdes bay qua Berlin, thăm thành phố này hai ngày và lần thứ ba từ Rome bay qua Dusseldorf tham dự Đại Hội vừa kể. Biết chắc thế nào Lộ cũng tham dự Đại Hội này, nên từ Úc, bần đạo có liên lạc với Lộ. Được Lộ cho hay: Lộ cư ngụ xa địa điểm Đại Hội cả nghìn cây số, nên chỉ có thể gặp nhau tại địa điểm Đại Hội. Phái đoàn hành Hương Việt Nam từ Sydney tham dự từ đầu đến cuối Đại Hội, nhưng vì cư ngụ tận Dusseldorf, cách Bonn và Cologne cả một giờ xe lửa, nên cơ hội tình cờ gặp Lộ đã không xẩy ra. Bần đạo, đến lúc đó, cảm thấy hụt hơi lắm rồi, nên đã bỏ không tham dự nhiều sinh hoạt của Đại Hội. Tuy thế ngày kết thúc đại hội cho các nhóm Việt Nam ở nhà thờ St Elizabeth, Bonn, bần đạo có tham dự, và tham dự một cách hết sức tích cực, có khi tích cực hơn rất nhiều người trẻ Việt Nam đến từ khắp nơi trên thế giới nữa vì vừa đóng vai phó nhòm, vừa đóng vai phó quay (phim) tự biên tự diễn, chạy tới chạy lui ngay phía trước gian cung thánh là nơi hai đức cha Linh (Thanh Hóa), Lương (Orange County) và hơn một trăm linh mục Việt Nam đang có mặt. Thậm chí, sau Thánh Lễ, bần đạo còn lên tận Bàn Thờ bắt tay Đức Cha Linh, người cùng trường không quen biết (lớp quá trẻ sau này) và đức Cha Lương, người bần đạo từng gặp mặt tại Hoa Kỳ năm 1973, ở Rochester, N.Y. lúc bần đạo qua đó du hành quan sát nền hành chánh địa phương. Trong lúc tới lui tứ tung như vậy, bần đạo cố gắng tìm xem Lộ ngự ở chỗ nào, nhưng tuyệt nhiên không thấy. Cả lúc tan tầm, các phái đoàn tuốn ra công viên Nhà Thờ dùng bữa trưa trên cỏ, bần đạo cũng vẫn không tìm thấy dấu vết người bạn xưa đâu. Chả lẽ mình thay đổi đến nỗi Lộ nhận không ra? Chả lẽ Lộ thay đổi đến nỗi mình nhận không ra? Khó có thể tin như vậy. Nhưng suy đi nghĩ lại, chuyện thay đổi đến nỗi không nhận ra nhau có thể xẩy ra lắm. Bần đạo năm nay gần 7 bó, con cái đứa nhỏ nhất cũng 34 rồi, mà lúc nào cũng tưởng mình còn trẻ và chúng nó bé như ngày nào. Nên khá phật lòng khi đứa cháu gái 10 tuổi bảo sao ông ngoại già thế! Ngay như mấy hình ảnh Cha Tiến và một số anh em cho lên trang mạng, bần đạo cũng chỉ lõm bõm nhận ra một vài vị. Phần còn lại sao mà lạ lẫm đến thế, như người dưng nước lã mới gặp lần đầu. Bần đạo vẫn tự trách sao mình quá ư chóng quên đến không nhận ra anh em xưa. Bây giờ, đã có lý do khác để bào chữa chăng? Thay đổi do thời gian mang lại. 67

70 Nói cho ngay, khi Cha Nguyễn Quang Thạnh mới qua Sydney định cư, người quen có chở Cha qua nhà bần đạo. Thấy Cha Thạnh, bần đạo nhận ra ngay người bạn cùng trường ngày trước. Nhưng Cha Thạnh thì không. Sau này rõ chuyện, Cha Thạnh trách bần đạo sao không nói hoài! Cha Thạnh lúc ấy còn tha thứ được, vì khác nhau hai lớp. Nhưng Vít-vồ Micae thì hơi khó tha thứ một chút. Bởi Vít-vồ vốn cùng một lớp với bần đạo. Năm 2007, bần đạo có cho anh em về bệnh tình của Nguyễn Tiến Thuật. Nhờ thế, Vít-vồ mới liên lạc với bần đạo. Thư đi thư lại cũng đến mấy lần. Ấy thế mà cuối năm ấy, Vít-vồ qua Sydney không kèn không trống, không một anh em cựu học viên Giáo Hoàng Học Viện nào hay, kể cả Cha Thạnh. Còn nhớ đứa con thứ hai của bần đạo, nhân đi lễ Chúa Nhật ở cộng đồng Công Giáo Việt Nam về, khoe: hôm nay có đức cha gì đó từ Việt Nam qua dâng lễ, con nhớ không lầm thì tên là Oanh! Bần đạo ít khi để ý chuyện con cái, nhưng nghe nó nói đến đức cha, mà lại là đức cha Oanh từ Việt Nam thì chỉ có ông Micae nhà tôi mà thôi chứ còn ai vào đấy, nhưng cũng hỏi lại cháu cho chắc: sao, con nói sao, đức cha nào, đức cha Oanh hả? Ông ấy cùng lớp với ba đấy. Con đâu có biết. Nó mà biết gì. Nó chỉ nhớ bác Thuật má bảo đưa cho ông ấy mấy đồng! Bần đạo vội vàng điện thoại với Cha Văn Chi, thì quả tình là đức cha Oanh của Kontum. Lúc ấy đã gần 10 giờ đêm. Sáng hôm sau, đến Văn Phòng Công Giáo Việt- Nam hy vọng gặp Vít-vồ ở đấy. Nhưng Vít-vồ đã đi kiểm soát sức khỏe tại phòng khám bệnh của Bác Sĩ Lâm Ngọc Hoàng ở Bankstown. Ra đến nơi, Vít-vồ chưa đến lượt được vào khám bệnh, vẫn còn ngồi ở phòng đợi. Bần đạo đến trước mặt Vít-vồ, chào Đức Cha! Vít-vồ cười cười, trố mắt nhìn, chẳng hiểu tên này là ai, tuy vẫn nắm lấy tay bần đạo. Biết ai đây không? Không, phải Vũ Văn An không? Thôi, ít nhất cũng còn biết đường mà nhận ra Thế đấy, còn muốn gì hơn? Còn những người khác: Đỗ Hữu Dư, Lê Ngọc Diệp, Cha Lê Thanh Hoàng, Cha Lê Đình Khôi, Cha Lê Văn Liêu, Nguyễn Văn Ngãi, Cha Bùi trung Phong và Bùi Văn Tường thì thật tình bần đạo không có bất cứ hình thức liên lạc nào, dù vẫn nhớ từng chi tiết nét mặt của họ, cả Đỗ Hữu Dư là người rời Học Viện sớm nhất trong số anh em Lớp Ba. Lớp Ba mà cũng là Ba Lớp. Bởi khi bắt đầu nhập học thì đó là Lớp Ba mà lúc ra trường tốt nghiệp thì là Ba Lớp. Thực thế, Lớp Ba tốt nghiệp Giáo Hoàng Học Viện Thánh Piô X Đà Lạt, tháng 12 năm 1968, quả gồm người của ba lớp nhập học tạo thành: ngoài các vị thuộc Lớp Ba nguyên thủy là Lê Thanh Hoàng, Lê Văn Liêu, Hùynh Văn Lộ, Hoàng Đức Oanh, Bùi Trung Phong (các cha Nguyễn Đức Bẩm, Nguyễn Văn Nho và Nguyễn Lợi thụ phong năm 1967), ta còn thấy Cha Cẩm của Lớp Hai, các cha Nguyễn Thanh Long, Nguyễn Soạn và Trương Trãi của Lớp Bốn). Rất may, bần đạo nhớ rất rõ tất cả các vị Lớp Ba, Ba Lớp này. Nhớ ai là một hình thức tặng sự sống hay tặng hiện hữu cho họ. Trong một cuốn phim Nhật Bản mà bần đạo được coi mấy năm trước đây trên truyền hình, người đàn bà hấp hối chỉ quan tâm không biết khi bà chết đi, có còn ai nhớ đến bà hay không. Bà cho rằng sống trong ký ức người khác là một cách tiếp tục hiện hữu ở đời, ở cõi nhân sinh nhiều buồn hơn vui này. Nhưng buồn vui nào có quan trọng gì, hiện hữu mới đáng kể. Ens est bonum! Năm mươi năm, nửa thế kỷ đời người, bao nhiêu người còn trong ký ức mình, mình còn trong ký ức được bao nhiêu người? Sydney tháng Sáu, 2008 Vinc Vũ Văn An (K3-1960) 68

71 Kỷ niệm khó quên : Linh thao! Con cái của Đức Ignatio qua lò luyện linh thao đểu đều. Cháu chắt Nội Ngoại của Ngài cũng được thừa hưởng gia bảo ấy! Hằng năm, cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, học viên Piô X lục tục trở về mái trường thân yêu. Sau một mùa hè bay nhảy khắp 4 vùng chiến thuật, chiếc áo dòng thâm lấm tấm bụi đời. Học Viện thường tổ chức một cuộc tổng vệ sinh chu đáo : 4 ngày linh thao, tĩnh tâm theo phương pháp Cha Thánh Ignatio. Linh thao giống thể thao ở chỗ cũng làm chảy mồ hôi, ướt cả áo trong thật! chảy mồ hôi ngay ngày đầu khi vô phòng. Không chảy mồ hôi sao được khi cả 100 ngày nghỉ để đầu óc tự do bay nhảy, tâm trí lưu lại bao nhiêu là hình ảnh, giờ đây bỗng nhiên dừng lại, tập chú vào cầu nguyện, sinh hoạt nội tâm. Đùng một cái, địa bàn hoạt động của tâm trí phải được thu hẹp lại, phải làm chủ nó như người ta làm chủ tốc độ, phải chống mắt căng tai lên để theo dõi đề tài, để nghe được tiếng Chúa thì thầm. Quả là một cuộc đấu tranh nội tâm. Đấu tranh đến chảy mồ hôi! chuyện có thật chứ không phải là nói hoa mỹ đâu nghe! nhất là hai ngày đầu. Sau nầy nhiều bạn trẻ tập tểnh dự khóa linh thao, họ cũng chia sẻ một kinh nghiệm như vậy : Linh thao làm chảy mồ hôi. Giờ nguyện gẫm thường được chuẩn bị bầng 30 phút cho puncta. 30 phút thôi. Rủi mà chợp mắt một cái là xong! Không hiểu gì hết. Sau đó phải vật lộn hai tiếng đồng hồ một mình với Chúa vô hình! Hai giờ chứ có phải hai mươi phút đâu! Nhiều năm ở tiểu chủng viện, hồi còn nhỏ, cấm phòng là nghe giảng. Mỗi ngày ít nhất là 5 bài. Giảng càng dài càng tốt! Hết giảng là chơi! chưa biết dùng thời gian để gặp gỡ riêng tư với Chúa. Bây giờ vào Học Viện, lần đầu tiên làm linh thao, tôi cảm thấy hụt hẩng tưởng chừng dư thừa thời gian! Phải hai ngày sau, mới khám phá ra được một cái gì mới mới hay hay, tĩnh tâm là tìm gặp Chúa. Nhưng dễ dầu gì mà gặp Chúa được! Chúa mang danh là Chúa ẩn mình đã là một trở ngại. Còn hoàn cảnh mùa hè vừa chấm dứt nữa. Những hình ảnh xinh xinh, những khoảnh khắc đẹp đẹp, những bầu khí thân thương, bỗng dưng ào ào trở về trong tâm trí hết sức linh động, rõ ràng như hôm qua! khó mà xua đuổi chúng đi trong giờ suy chiêm! Thế mà năm ấy, tôi không nhớ rõ năm nào, hơn nữa thế kỷ rồi còn gì! Cha Forêt thật tài tình, đã giúp các alumni vào cuộc một cách dễ dàng. Ngài gợi ý cho một lối chiêm niệm sống động khó mà lo ra : Dùng trí tưởng tượng để nhập vai! Câu chuyện Tin Mừng thường có nhiều vai vế trong ấy. Bạn muốn suy gẫm khỏi lo ra thì cố mà lo vô. Nghĩa là Bạn tưởng tượng mình đang ở giữa đám đông nghe Chúa 69

72 Giêsu giảng, tận mắt chứng kiến các phép lạ Người làm. Có thể cùng ăn mẫu bánh vừa được nhân lên. Có thể đang há hốc miệng trước phép lạ Lazaro từ trong ngôi mộ bước ra. Ghi puncta xong, tôi lửng thửng đi ra đồi thông cạnh trường, (Trường tạm mượn của Đại học). Nằm giữa hai đồi thông già là một thung lũng sâu tưởng chừng nuốt trững những cây thông 50 tuổi. Không đường đi. Không một bóng người. Thanh vắng là bầu khí thuận tiện để chiêm ngắm. Chỉ tiếng rì rào của thác đỗ vọng lên từ vực sâu khôn dò ấy. Ngồi yên, tôi thả hồn cho trí tưởng tưởng múa nhảy, hòa mình vào đoàn người đang rước Đức Giêsu vào thành Giêrusalem, tay cầm nhành thông. Bổng nhiên tôi đứng lên, miệng hô to như người điên Hoan hô Đấng nhân danh Chúa mà đến. – Hoan hô! – Hoan hô – hoan hô! Hai giờ qua lúc nào không hay! Cả 4 ngày linh thao cũng trôi qua như gió! Từ dạo ấy, tôi si linh thao như mê cây đàn! Mỗi độ tựu trường, lại mong tới ngày linh thao rũ sạch bụi đời, để cho tâm trí tươi mát dẫn vào năm học mới chuyên chăm đèn sách. Thật là một kỷ niệm khó quên chưa hề thổ lộ với ai bao giờ!! Gioakim Lê Thanh Hoàng, Khóa 3 đi suốt! 70

73 Vài kỷ niệm GHHV Piô X Đà Lạt trong đời tôi. Tôi xin phép tự giới thiệu là Lm Gioan Nguyễn Lợi thụ phong năm Để góp phần vào Kỷ niệm 50 năm Thành lập GHHV Piô X Đalạt VN, tôi xin ghi lại đây vài giai thoại. Ở Roma, lúc tôi tiếp tục việc học hỏi và nghiên cứu (đồng thời với Đức Cha Nho và Đức Cha Soạn…), một Lm SJ giáo sư của đại học Gregoriana mà tôi đang theo thụ huấn đã tâm sự với tôi: Dựa vào trình độ các Lm cựu sinh viên của GHHV Piô X đang dọn tiến sĩ tại đại học này, tôi khẳng định GHHV Piô X có trình độ hơn nhiều đại học tại Âu châu. Và bấy giờ tôi âm thầm dâng lời tạ ơn Thiên Chúa đã ban cho chúng ta được những vị thầy đáng kính. Có lần giáo sư Karl Rahner đến dạy Kitô-học bằng La ngữ. Sinh viên, mà đa số là Lm từ rất nhiều nước, hăng say ghi nốt. Sau mỗi lớp, nhiều anh em Lm ngoại quốc đến với tôi để xin bản tóm vì trình độ La ngữ của họ không bằng của sinh viên GHHV Piô X. Trong những năm thần học, tôi cảm thấy hứng khởi nhất khi được học khóa trình về Bí tích Thánh Thể với ân sư Drexel. Về sau tôi cũng đã chọn đề tài liên hệ với Bí tích Tạ ơn làm công cuộc nghiên cứu ở đại học. Trong thời gian phục vụ giáo xứ tại VN, trại Tị nạn PhanatNikhom Thái lan và Canada, tôi luôn cố gắng đào sâu Bí tích Tạ ơn để cùng với anh chị em giáo dân tìm hiểu và sống Thánh Lễ. Thế rồi, do sự quan phòng của Thiên Chúa, khi về hưu, tôi đã đáp lời mời đó đây để cùng các cộng đoàn Canada, Mỹ và một số quốc gia Âu châu, giúp nhau đào sâu ý nghĩa của Thánh Lễ. Trong cuộc hành trình Thánh Lễ này, để giúp lĩnh hội hoặc thư giản bầu khí lớp học, tôi đã có dịp thuật một số câu chuyện vui vui phát xuất từ những năm tháng sống tại GHHV, từ các vị ân sư thánh thiện và nhiệt tình, cũng như từ các anh em đồng môn. Tôi xin ghi lại đây một vài mẫu chuyện để chúng mình cùng giải trí và cùng hoài niệm các ân sư của chúng ta. Để minh họa việc ghi chép các bản văn Tân ước với nhiều sai lỗi vụn vặt, tôi đã thuật chuyện cha Bolumburu hăng say học tiếng Việt. Thầy thư ký dạy ngài: Người mọi đi chợ về. Chúng ta đừng quên ở Đalạt người thượng cũng được gọi là người mọi. Hôm sau, cha giáo sư đáng kính ghi ở trang trả bài: Mọi người đi chợ về. Thầy thư ký nín cười và cố gắng hỏi ngài vì sao lại đổi Người Mọi ra thành Mọi Người, ngài tỉnh bơ trả lời: Người Mọi hay là Mọi Người, cùng một nghĩa!?! Để gây ý thức tất cả đều là quà Thiên Chúa tặng ban cho chúng ta, tôi nhớ lại sự việc Đức Hồng y Thuận, lúc còn làm giám đốc tiểu chủng viện Huế, đã nhờ mấy thầy Huế viết một số chuyện vui ngắn để dùng trong mục vụ giới trẻ. Anh em Huế chúng tôi chia nhau mỗi người vài chuyện. Tôi có bịa câu chuyện như sau: một anh lính chiến bất ngờ được chỉ huy trưởng cho về phép Giáng sinh. Vội vã, anh quên mua quà tặng vợ. Anh chỉ nhớ tới sơ ý của mình khi sắp đặt chân vào nhà. Bấy giờ anh ta nảy ra một cao kiến: anh lấy một dung giấy trắng và ghi lên dòng chữ QUÀ TẶNG EM rồi dán dung giấy ngay trước ngực và bình tĩnh vào nhà. Bà vợ vui 71

74 sướng chạy đến định nắm tay chồng nhưng ngừng lại và cảm động đọc dòng chữ. Thế là nàng đâu còn để ý đến món quà nào khác. Anh chiến sĩ của chúng ta thở ra nhẹ nhõm! Để nhắc nhở chúng ta phải dâng ngày và tham dự Thánh Lễ cũng như rước Lễ thiêng liêng mỗi khi thức dậy, chứ đừng làm chuyện gì khác trước, vì sẽ dễ dàng thất bại, tôi có kể câu chuyện của cha Bobbio với đầu tóc láng bóng, chỉ trừ một vòng tóc còn ở phía gáy (ót). Ngài nói khi thức dậy, vì còn ngái ngủ, lắm lúc ngài rửa mặt lộn hướng: thay vì rửa phía trước, ngài rửa phía sau gáy vì lầm tưởng vòng tóc kia là chòm râu của ngài!… Tôi xin ngưng lại đây và nhường cho anh em khác. Xin cùng nhau hiệp ý với Thánh tổ Piô X, các ân sư cũng như các anh em đồng môn, còn sống hoặc đã về Nhà Cha, để tạ ơn Thiên Chúa Tình yêu. Lm Gioan Nguyễn Lợi (1968) 72

75 KHÓA 4: 48 NAÊM SAU Naêm nay, 2008, Giaùo Hoaøng hoïc Vieän Thaùnh Pi-oâ X Ñaø-laït, neáu coøn soáng, thì troøn 50 tuoåi. Nhöng tieác thay, ngöôøi ñaõ ra ñi ôû tuoåi xuaân thì! Keû vieát baøi naøy ñöôïc may maén ôû cuøng ñòa phöông vôùi ngöôøi ù, neân vaãn thöôøng hay qua laïi tröôùc moä phaàn cuûa ngöôøi , neân gioïng ñoïc vaø kinh ñoïc laø cuûa ngoaøi ñoù. Coù leõ caùc thaày ngöôøi Trung vaø Nam thuoäc hai khoaù tröôùc ñaõ quen roài, neân khoâng coù phaûn öùng gì. Nhöng 10 anh em khoaù III khoâng phaûi ngöôøi Baéc (trong ñoù Caàn-thô 2, Hueá 4, Nha-trang 2, Saøi-goøn 2), laø nhöõng taân binh, neân ñöôïc moät phen cöôøi boø ra; coù ngöôøi khoâng nhòn ñöôïc phaûi boû ñoïc kinh chaïy ra ngoaøi… Nhöng nhöõng caùi laï thöôû ban ñaàu daàn daàn trôû neân quen… Vaø naêm hoïc ñaàu tieân, roài naêm hoïc tieáp theo mau choùng troâi qua, vôùi bao kyû nieäm thaät thaân thöông khoâng theå naøo keå ra heát, chæ xin ghi laïi moät vaøi ñieàu haàu caùc baïn cuøng khoaù. Con xin loãi ñaõ daùm duøng töø baïn ñeå thöa vôùi quí Ñöùc Cha, quí Cha, vì tuy cuøng coù chung moät ñieåm xuaát phaùt, nhöng 17 anh em cuøng khoaù ñaõ khoâng veà tôùi ñích nhö nhau vaø con laø moät trong 7 anh em ñaõ gaõy gaùnh doïc ñöôøng! Ñieàu thích thuù ñaàu tieân, sau nhöõng ngaøy ñaàu laï laãm vôùi ñoâi chuùt caêng thaúng do moâi tröôøng, do con ngöôøi, do chöông trình hoïc taäp, ñoù laø chuyeán du ngoaïn thaùc Prenn. Vaø trong naêm, neáu mình nhôù khoâng sai, thì haèng thaùng ñeàu coù moät chuyeán du ngoaïn ñöôïc toå chöùc vaøo moät ngaøy thöù naêm. Nhöõng cuoäc du ngoaïn naøy (goïi laø Excursiones trong lòch cuûa Hoïc Vieän) laø nhöõng thôøi gian thö giaõn thuù vò giöõa thieân nhieân. Vaø cuõng nhôø ñoù maø anh em bieát ñöôïc nhieàu thaéng caûnh cuûa Ñaø-laït, nhö Suoái Vaøng, thaùc Pongour, thaùc Datanla, thaùc Gougah… Moät trong nhöõng moùn aên ñöôïc thaày Heùrold (?) phaân phaùt cho caùc nhoùm moät caùch roäng raõi trong caùc chuyeán du ngoaïn laø moùn tröùng luoäc; ai muoán bao nhieâu cuõng coù.! Noùi ñeán chuyeän aên, thì phaûi keå ñeán moùn chuoái la-ba, maø nhaø cung caáp laø Baø coá (nay ñaõ qua ñôøi) cuûa Ñöùc Cha Buøi Vaên Ñoïc. Neáu tính moãi ngaøy aên naêm quaû (dessert 3 laàn, gouter 2 laàn), thì sau 8 naêm hoïc taïi Hoïc Vieän, ai beàn ñoã ñeán cuøng thì ñaõ aên heát ít nhaát quaû chuoái la-ba! Moät kyû nieäm khoù queân khaùc laø hoaït ñoäng strada. Khoâng phaûi taát caû moïi ngöôøi ñeàu tham gia hoaït ñoäng naøy…maø phaûi coù ôn goïi! Baây giôø nghóa cuûa töø 75 **

78 strada chaéc ít ngöôøi coøn nhôù; nhöng hoaït ñoäng mang teân ñoù laø vieäc ñi thaêm vieáng caùc gia ñình beân löông ôû raûi raùc trong caùc thung luõng xung quanh hoïc vieän, nhö Haøñoâng, Ngheä-tónh, hoaëc caùc nhaø thöông, traïi giam, vaøo caùc chieàu thöù naêm vaø chuû nhaät. Ngöôøi naêng noå nhaát trong hoaït ñoäng naøy phaûi keå ñeán thaày Augutinoâ Nguyeãn Ñöùc Thuï, thuoäc khoaù I, goác Höng-hoaù, ñaõ gia nhaäp giaùo phaän Saøi-goøn. Veà sau thaày gia nhaäp doøng Teân, vaø hieän ñang laøm coâng taùc muïc vuï taïi UÙc. Nhöõng chieác xe ñaïp Hoïc Vieän saém cho caùc thaày thöôøng ñöôïc duøng cho hoaït ñoäng naøy. Coù moät coâng taùc maø caùc thaày phaûi thöïc hieän moãi tuaàn hai laàn vaøo caùc tröa thöù tö vaø thöù baûy, ñoù laø labor lao ñoäng chuû yeáu laø vieäc queùt doïn phoøng oác. Ngöôøi tích cöïc nhaát vaø cuõng laø nghieâm tuùc nhaát phaûi noùi ñeán thaày Giuse Phaïm Thanh, cuõng thuoäc khoaù I, goác Buøi-chu, ñaõ gia nhaäp giaùo phaän Qui-nhôn. Thaày khoâng cho duøng choåi ñeå queùt, maø baét anh em duøng vaûi næ thaám daàu löûa ñeå lau caùc saøn goã nôi nhöõng caên nhaø ñöôïc caát xung quanh ngoâi nhaø gaïch, nhö ñaõ noùi ôû treân, coù neàn laø saøn goã hoaëc xi-maêng. Nhöõng caên nhaø naøy goàm moät phoøng daøi duøng laøm phoøng nguû, vaø moät hoaëc hai phoøng ngaén hôn ôû hai ñaàu duøng laøm lôùp hoïc. Khoâng bieát nay thì sao cha Thanh hieän laøm coäng taùc muïc vuï taïi giaùo phaän Qui-nhôn nhöng ngaøy ñoù, döôùi con maét cuûa taùc giaû baøi naøy, thaày laø moät göông maãu hieàn laønh vaø khieâm nhöôïng. Vì baøi vieát ñaõ khaù daøi, chæ xin ghi laïi ñaây moät kyû nieäm cuoái cuøng. Ñuùng hôn, theo mình, ñoù laø moät söï kieän ñaëc bieät. Khoâng bieát do ñaâu maø thaày Gioan Baotixita Buøi Anh Thaùi, khoaù I, naûy ra yù ñònh thaønh laäp moät ban vaên ngheä. Nhieàu ngöôøi höôûng öùng yù ñònh cuûa thaày, trong ñoù coù mình. Ban vaên ngheä laáy teân laø Con Voi. Laêng Quaän coâng Nguyeãn Höõu Haøo ôû mieät Cam-ly laø moät trong nhöõng saøn taäp cuûa ban aáy. Thaày Thaùi ñaõ ñöôïc Beà treân cho pheùp toå chöùc laàn trình dieãn ñaàu tieân vaøo moät buoåi toái sau giôø côm. Chöông trình goàm ñuû caùc muïc ca, muùa, kòch. Thaønh coâng. Anh em trong ban vaên ngheä raát phaán khôûi. Theá roài, vaøo ngaøy thöù naêm tieáp ñoù, thaày Thaùi môøi anh em trong ban vaên ngheä hoïp. Nhìn neùt maët töôi cöôøi cuûa thaày, ai cuõng töôûng laø thaày saép leân chöông trình cho moät laàn bieåu dieãn môùi. Nhöng moïi ngöôøi chöng höûng khi nghe thaày tuyeân boá chaám döùt hoaït ñoäng cuûa Ban Vaên Ngheä Con Voi, theo yeâu caàu cuûa cha linh höôùng. Söï toàn taïi cuûa moät taäp theå nhoû, rieâng bieät daàu chæ ñeå laøm vaên ngheä – trong moät taäp theå lôùn, laø ñieàu traùi vôùi tình huynh ñeä, traùi vôùi ñöùc aùi. Kyû nieäm naøy ñeå laïi cho mình nhieàu baøi hoïc quí giaù. ** Sau nhöõng thaùng heø cuoái naêm hoïc thöù hai, anh em khoaù III ñaõ laø nhöõng cöïu binh, coù ngöôøi coøn ñöôïc cöû giöõ chöùc vuï quan troïng trong taäp theå sinh vieân cuûa Hoïc Vieän, nhö anh Giu-se Buøi Trung Phong ñöôïc ñaët laøm doyen nieân tröôûng. Böôùc vaøo naêm hoïc , Hoïc Vieän ñaõ coù 5 khoaù chuûng sinh, vôùi con soá leân tôùi baûy taùm möôi ngöôøi. Vaø sau moät cha vieän tröôûng ngöôøi Phaùp, moät cha vieän tröôûng ngöôøi Thuî-só, nay Hoïc Vieän coù taân vieän tröôûng laø moät ngöôøi Myõ goác AÙi-nhó-lan, 76

79 cha O Brien…Nhöng chæ hai thaùng sau ngaøy töïu tröôøng, khoaù III maát theâm moät thaønh vieân. Ngöôøi thöù nhaát ñaõ ra ñi trong naêm hoïc Vaø cöù theá, laàn löôït 5 anh em nöõa ñaõ rôøi Hoïc Vieän, rôøi taäp theå baïn beø, rôøi anh em ñoàng khoaù, ñi theo moät tieáng goïi khaùc, hay ñuùng hôn, ñöôïc trao moät söù maïng khaùc, ôû ngay giöõa loøng ñôøi! Chæ coøn 10 anh em tieáp tuïc ôû laïi Hoïc Vieän, vaø laàn löôït böôùc leân baøn thaùnh, trôû thaønh linh muïc cuûa Chuùa. Maëc daàu laø ngöôøi cuûa khoaù III khi nhaäp hoïc; nhöng ñeán khi ra tröôøng thì coù ngöôøi ñöôïc xeáp vaøo lôùp linh muïc thöù II, nhö Ñöùc cha Pheâroâ Nguyeãn Vaên Nho, chòu chöùc naêm 1967; coù ngöôøi ñeán naêm 1970 môùi chòu chöùc, nhö cha Giu-se Nguyeãn Coâng Ñoan, thuoäc lôùp linh muïc thöù V cuûa Hoïc Vieän. Ñeå keát thuùc baøi vieát linh tinh vaø khaù daøi naøy, töôûng cuõng neân nhaéc laïi danh saùch 17 anh em khoaù III Giaùo Hoaøng Hoïc Vieän PI-OÂ X, ñeå neáu coù luùc naøo ñoù buoàn, nhôù laïi moät khuoân maët thaân quen, thì daâng leân Thieân Chuùa, qua Thaùnh Quan Thaày, moät lôøi caàu nguyeän cho ngöôøi aáy. * 10 anh em trong chöùc thaùnh : (naêm sinh queâ goác – naêm LM naêm GM) 1.- Pheâroâ Nguyeãn Vaên Nho 1937 Nha-trang (18.6) Micae Hoaøng Ñöùc Oanh 1938 Haø-noäi (28.8). 3.- Phaoloâ Nguyeãn Ñöùc Baåm 1940 Nha-trang – + (?). 4.- Giuse Nguyeãn Coâng Ñoan 1941 Thaùi-bình 1970 (SJ). 5.- Gioakim Leâ Thanh Hoaøng 1934 Hueá Pheâroâ Leâ Ñình Khoâi 1937 Hueá Aloâidioâ Leâ Vaên Lieâu 1939 Saøi-goøn Antoân Huyønh Vaên Loä 1940 Caàn-thô -? 9.- Gioan Nguyeãn Lôïi 1938 Hueá Giuse Buøi Trung Phong 1939 Thaùi-bình -? * 7 anh em taïi theá : (naêm sinh queâ goác) 1.- Vinhsenteâ Vuõ Vaên An 1939 Haûi-phoøng. 2.- Batoâloâmeâoâ Leâ Ngoïc Dieäp 1940 Caàn-thô. 3.- Giuse Ñoã Höõu Dö 1940 Haø-noäi. 4.- Giuse Nguyeãn Theá Maïnh 1939 Thaùi-bình. 5.- Vinhsenteâ Löu Vaên Ngaõi Saøi-goøn. 6.- Giuse Nguyeãn Tieán Thuaät 1939 Haûi-phoøng. 7.- Giuse Buøi Vaên Töôøng 1940 Hueá. 48 naêm ñaõ qua ñi, töø ngaøy ñöôïc gia nhaäp Gia ñình PI-OÂ X. Naêm nay, kyû nieäm 50 naêm thaønh laäp Hoïc Vieän, ñöôïc trôû veà laïi khoâng phaûi laø döôùi maùi nhaø xöa, maø chæ laø nôi coù maùi nhaø xöa khoâng phaûi laø 17 anh em cuûa 48 naêm veà tröôùc, maø chæ laø nhöõng ngöôøi coøn soùt laïi sau bao naêm thaùng vaät ñoåi sao dôøi. Coù hai ngöôøi 77 ***

80 chaéc chaén anh em seõ khoâng bao giôø coøn gaëp laïi nôi döông theá vì ñaõ vónh vieãn ra ñi veà nôi vónh haèng : Pheâroâ Nguyeãn Vaên Nho vaø Phaoloâ Nguyeãn Ñöùc Baåm. Nhöng bieát ñaâu ngoaøi hai ngöôøi naøy, coøn coù anh em naøo khaùc cuõng ñaõ töø giaõ coõi ñôøi maø khoâng ñöôïc bieát ñeán. Requiescant in pace! Vaø cuõng caàu xin nhö theá cho caùc vò aân sö, cho caùc anh em thuoäc 17 khoaù khaùc cuûa Hoïc Vieän, maø nay khoâng coøn ñöôïc goùp maët trong caùc leã hoäi traàn gian! Ñeå lieân laïc : Buøi Vaên Töôøng, 21/6 Traàn-Phuù, P.3, Ñaø-laït, Ñt : (063) , Dñ : , Giuse Buøi Vaên Töôøng Ngaøy Leã Caùc Ñaúng

81 KHÓA 5: VIẾT VỀ KHOÁ 5 Khoá 5 GHHV Piô X Đà Lạt vào năm nhập học 1962 gồm có 28 người : lớn tuổi nhất là anh Trần Anh Linh (30t), trẻ tuổi nhất là anh Phạm Hữu Đàm (18). Nhưng năm sau 1963, khi sang ở nhà mới thì cả hai già trẻ ấy đã sớm dắt nhau ra khỏi cổng trường, kéo theo Đạm, Niên, Tùng. Còn anh Đoàn Thái Đức thì về học ĐCV Saigon. Hơn nữa hai anh Hãn và Xuân ở lại lớp dự bị. Dù thêm anh Tình nữa cũng chỉ là 20. Rồi lên Thần học, dù thêm anh Phong, Thạnh, Thượng và anh Tào (giúp xứ 2 năm ), nhưng cũng chỉ được 14, đến Thần học 4 vỏn vẹn còn 11. Đúng là dân tộc thiểu số! Khoá 5 tiềm tàng tài năng với nhiều văn nghệ sĩ như nhóm Tin Yêu của các anh Tưởng, Phúc, Khẩu Chữ tài liền với chữ tai một vần. Dù vinh dự được ĐGH Phaolô VI phong chức Linh Mục ngày 28/11/1970 tại Manila, thử thách còn vấn vương : 6 anh em đã lần lượt ra đi trước chúng ta : anh Tòng, anh Linh, cha Nhì, cha Đức, cha Hãn, cha Hân và mới đây cha Tào (+ 2/10/2008 Long Xuyên). Để bù lại Chúa lại cho Khoá 5 những 2 Đức Ông là Xuân Thượng và Thanh Phong, ngoài ra còn thêm Tiến sĩ Quang Thạnh hiện làm Phó Giám Đốc ĐCV. tại Sydney bên Úc. Gần một nửa ở ngoại quốc : Đức Ông Thượng, cha Tưởng và anh Thông Phúc ở Mỹ và cha Thạnh ở Úc. Anh em ở ngoại quốc cũng như ở quốc nội đều hết lòng phụng sự Chúa và phục vụ tha nhân, vẫn nhớ đến bạn bè và công ơn của các cha Dòng Tên. 79

83 đấng tới từ 2 xứ Miên và Lào, cũng như một số dòng nam gửi học theo diện ngoại trú. Vui ơi là vui! Khoá 6 của chúng tôi còn đèo thêm 2 mạng chẳng may được ở lại lớp từ khoá trước nên thành ra nhóm 32 ( và đây là năm cuối cùng của cái tục-lệ phiền-lụy này ). Lúc đó lớp Dự bị chúng tôi còn phải ngủ chung trong căn nhà rộng trên tầng cao chót bên cánh triết, có thể vì ban giám-đốc chưa tin đám nhóc từ bậc trung-học mới lên có khả năng ngủ phòng riêng ( chẳng biết vì sợ ma hay khó được kiểm soát? ) trước khi chính-thức lên năm I của chương-trình 3 năm triết học. Khổ nổi là ở chung lại tạo cớ cho việc nghịch phá chung. Cha giám-luật Bobbio đã bao lần phải lên ruột khi kỷ-luật học-viện thường-xuyên bị vi-phạm nơi căn chung-cư nổi tiếng này! Mới lên đây, các ông thánh con chúng tôi ai cũng như mở cờ trong bụng. Vừa được xa lià cái tiểu chủng-viện nhỏ bé nghèo nàn để lên đây thưởng-thức cái oai-phong tân-tiến của GHHV, nhất là được ăn cơm tây, ngủ giường tây, học bằng tiếng tây; lại thêm cái mục được có thợ giặt quần áo giùm. Ôi chu choa, ai mà chẳng mê tít thò lò! Riêng cái mục tắm táp bằng nước nóng thì khỏi nói : Tên nào cũng xít xoa khen ngợi hết cỡ. Tuy nhiên, học-viện là nơi để học. Không chịu học hay học tà tà sẽ không xong mình! Cái mục thi thiếu điểm sẽ tự động đưa tới cái mục thi lại. Phiền-toái không để đâu cho hết! Học triết rồi thần học, nhưng không thể bỏ những mục lỉnh-kỉnh được mô-tả là hữu-ích như căn-bản nguyên-tử học đầy rắc-rối và gây nhức đầu. Thế là, sau 9 năm lăn lộn tu học, kể cả một năm đi thực tập, bà con nhà ta ai cũng thấy như ớn học tới cổ! Xem chừng ai cũng muốn cầu xin Chúa cho con rời chốn này càng sớm càng tốt. Cái hình-ảnh thật đáng ghi-nhớ của những chuỗi ngày hoa mộng trên xứ sương mù nên thơ này chính là bóng dáng những ông thày tu, mặt đầy vẻ thư-sinh, cưỡi những con ngựa sắt mỏng manh đi dạy giáo-lý cuối tuần tại các họ đạo quanh vùng : tà áo dòng đen bay phất phới theo làn tóc bồng bềnh trong gió. Thật khổ khi bất cẩn để cho vòng xích xe đạp quấn lấy vạt áo vô tội, để rồi không biết tính sao khi đứng trước lũ trẻ mà một phần áo bị rách toạc! Tệ hơn nữa có vài đấng xui xẻo té lăn quay lúc xe ngon trớn xuống dốc, mang theo mấy vết bầm tím trên trán hoặc bàn tay. Đà-Lạt thơ và mộng không chỉ vì cảnh đẹp và khí hậu đặc biệt, nhưng còn vì đây là đất của lắm giai-nhân, với màu đôi má và vành môi tựa như màu hoa đào bên hồ nước thành-phố. Âu đây chính là cái dịp cho qúy thày được thử thách chuyện tu, trước khi quyết định một đời dâng-hiến. Chẳng cần bước chân ra ngoài, mà chỉ ngồi trong cửa sổ ngó xuống con dốc bờ hồ hay đảo mắt qua sườn đồi sân cù xanh mướt cỏ non, là bà con ta đã thường-xuyên được chiêm-ngưỡng bao bóng hồng thấp thoáng. Có thể đó là những cô nữ-sinh đầy vẻ e-ấp thuộc trường Bùi-thị-Xuân chỉ cách sân học-viện một hàng rào thép gai giản-dị, hay bóng dáng những người đẹp của viện Đại-học toạ-lạc ở phía trên đồi cù, không xa là mấy. Thế nào chả có thi-sĩ non 81

84 nào đó mê thơ Hàn-mạc-Tử mà ngồi ngâm nga Mơ khách đường xa khách đường xa, áo ai trắng quá nhìn không ra Học thiệt dữ, nhưng giờ chơi cũng hăng-hái không thua. Thôi thì đủ thứ thể thao thể dục. Cái mục vui nhộn nhất thường diễn ra trên sân bóng tròn sát hàng rào trường nữ, để rồi cả bày cô học trò tuổi choai choai kéo tới coi các thày đá banh không bận áo dòng và quần dài. Vẳng vẳng đâu đó những lời bình-phẩm và nhận-xét khá vui tai Sinh-hoạt nối tiếp sinh-hoạt, thời-gian qua thật mau và nợ sách đèn cũng tới ngày trả xong. Bao kỷ-niệm dập-dồn, đóng vào bao bố cũng không chứa hết. Những dịp đi pic-nic chung, những buổi văn-nghệ từ hạng vườn cho tới những dịp nhích lên hạng cao cấp cỡ Công-Chúa Mai-Hoa, những buổi họp báo bỏ túi về tình-hình chiến-sự và chính-trị của đất nước, những dịp thi-đấu thể thao, kể cả những lần đụng trán các đội banh bạn từ thị-xã, cùng với những buổi nghi-lễ lớn nhỏ, nhất là những dịp phong chức long-trọng nơi nguyện-đường, tất cả đã ghi đậm nét nơi tâmkhảm tùng người chúng tôi, tưởng chừng ngàn năm vẫn còn nguyên-vẹn, không hề nhạt-phai. Lúc này, hồi tưởng lại ngôi trường xưa đầy lưu-luyến, ai mà chẳng nhớ nhung vơi đầy. Bạn đã tít mù xa, thày vị còn vị mất. Nhưng tất cả vẫn như chập-chờn bóng-dáng đâu đây. Hãnh-diễn với cả chục đàn anh đã lãnh mũ áo vít-vồ tại quê nhà, cùng với rất đông đồng nghiệp đã và đang hăng-say dựng-xây giáo-hội và quê-hương, ai mà chẳng rộn lên niềm vui, dù chỉ là thầm-kín. Xin cầu cho nhau và chúc tất cả mãi vui trong đời phục-vụ../. ĐPB (Jos. Van Thu, San Jose, California,USA) 82

85 BẠN VÀ TRƯỜNG TÔI CÁCH ĐÂY 40 NĂM Nếu tôi nhớ không lầm thì hồi đó vào tháng tám. Tháng tám năm Học xong tú tài ở tiểu chủng viện thánh Phaolô Phú Nhuận, chúng tôi bốn đứa cùng được gởi lên học ở Giáo Hoàng Học Viện Đà Lạt. Lãm, gốc Phát Diệm, nhập Sài Gòn. Quảng, gốc Thanh Hóa, nhập Đà Lạt. Thư, gốc Hải Phòng, nhập Đà Lạt. Tôi, gốc Thanh Hóa, nhập Nha Trang. Từ một lớp trung học, đông trên 30 học sinh, đã sống chung với nhau trong ba năm học đệ tam, đệ nhị và đệ nhất, nay chúng tôi bốn đứa gặp nhau lại trong một trường mới, cũng đông trên 30 sinh viên, đúng ra là 33. Nhưng, người sống và cảnh sống khác xưa rất nhiều. Người sống xưa kia, từ 1957 đến 1960, Quảng và tôi cùng học với 11 bạn khác trong tiểu chủng viện thánh Giuse ở Tân Thanh, Bảo Lộc, Lâm Đồng. Tất cả 13 học sinh chúng tôi, trong bốn năm trung học đệ nhất cấp, dẫu đến từ Kontum hay Cái Sắn, từ Gia Kiệm hay Phan Thiết, từ Sài Gòn hay Lâm Đồng, tất cả đều gốc gác trước 1954 từ địa phận Thanh Hóa. Xưa kia, từ năm 1960 đến năm 1963, trong ba năm trung học đệ nhị cấp, trong chương trình gộp các tiểu chủng viện Bắc Kỳ di cư lại với nhau, gốc gác của 34 học sinh chúng tôi mở rộng hẳn ra. Chúng tôi đến từ bốn địa phận khác nhau : Lạng Sơn, Hải Phòng, Phát Diệm và Thanh Hóa. Sự chung sống đã có vài cọ xát khác biệt tập quán mà nới rộng tầm nhìn sống chung. Nay, 33 sinh viên đại chủng sinh Giáo Hoàng Học Viện khóa sáu, 1963, chúng tôi đến từ khắp các địa phận miền trung : Vệ, Mỹ từ tổng giáo phận Huế ; Huệ, Liên, Sơn, Thanh từ giáo phận Kontum ; Chi, Tước từ Quy Nhơn, Cảnh, Hòa, Phong( 1 ), Thạnh, Thượng từ Nha Trang, Canh, Thăng từ Đà Nẵng ; và từ khắp các địa phận miền Nam : Đính, Lãm, Ninh, Tập, Vầy từ tổng giáo phận Sài Gòn ; Nhì, Quảng, Thư từ giáo phận Đà Lạt ; Hoài, Linh từ Mỹ Tho ; Chính, Hiếu, Thanh từ Vĩnh Long ; Định, Kim, Xuân từ Long Xuyên ; Chương, Nội, Thanh từ Cần Thơ. Dẫu sự khác biệt thực sự nhiều hơn và rộng hơn, trải dài trên 11 địa phận Trung và Nam Việt Nam và lan rộng ra khắp hoàn cầu với các cha giáo sư đến từ Pháp, Ý, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Tiệp khắc, Canada, Mỹ, Trung Hoa, Sự chung sống có cái gì khác hẳn xưa kia. Nó có cái gì quốc gia, tiềm tàng trong văn hóa việt nam, có cái gì thế giới hoàn cầu, nhận ra từ những cái chung : chung một niềm tin, chung một phép rửa, chung một ý chí rao giảng tin mừng. Cảnh sống xưa kia chỉ chuyên cần việc học. Học đời với những môn học của chương trình cổ ngữ la tinh. Học đạo với những nguyện gẫm, lễ, hát, kinh chiều, và ba khóa trình về cách sống và kỷ luật của cha giám thị, về tu đức 83

87 đã được thành lập và phát triển. Tờ báo “Thông Cảm” đã là nơi mà chúng tôi khởi đầu viết báo. Cùng với một nhóm bạn cùng lớp, gồm Lãm, Quảng, Ninh, Nhì, Thư,.. và một nhóm lớp dưới, như Ngọc Thỉnh, Hải Hồ, và đôi khi thêm vào mấy anh lớp lớn, như Hàm, Thế, Nghiệp, Oanh, Tào,…chúng tôi viết bài và in ấn mỗi tháng một số. Lo thúc viết và tìm bài là tôi. Phạm Bá Lãm là người khổ nhất, vì lỡ nhận trách nhiệm đánh máy. Hầu như cả tuần trước khi ra báo, hắn chẳng được chơi thể thao mỗi chiều. Quảng phụ thêm vào đó, lo phần trình bày, vẽ thêm hay viết các hàng tít cho đẹp. In ronéo và xếp đóng thì kêu gọi đến hết mọi anh em thiện chí trong nhóm Strada, đặc biết là các anh mấy lớp trên. Từ 40 năm nay, tôi vẫn nhớ đến kinh nghiệm làm tờ Thông Cảm. Một trong những ấn phẩm phụ mà chúng tôi đã xuất bản là tập : “VÃN HOA ĐỨC MẸ”, do Trần Đình Quảng sưu tầm, ghi lại 42 bài vãn dâng hoa và Văn Hương xuất bản năm 1967, 79 trang. Từ những năm 1965, 1966, nếu tôi nhớ không lầm, thì nhóm “TIN YÊU” đã được thành lập, qui tụ những tay viết nòng cốt như Nguyễn Tiến Khẩu, Trần Thanh Phong, Nguyễn Thông Phúc, Nguyễn Huy Tưởng,.. Họ dịch và viết về Đức Tin, về Tình Yêu, với chủ đích mang đạo vào đời và nhắm đặc biệt giới trẻ( 2 ). Từ những năm 1966, 1967, tôi lại thấy xuất hiện một sáng kiến mới nữa. Có nhiều người tham gia, nhưng tôi đặc biệt nhớ tên hai vị đàn anh, một vừa ra người thiên cổ, cha Chu Quang Tào, một hiện đang điều hành giáo phận Kon Tum, Đức cha Hoàng Ngọc Oanh. Họ muốn dịch một số bài về Công Đồng Vatican 2 để phổ biến cho người công giáo việt nam. Tôi nhớ hai vị này, vì họ có đến mời tôi cộng tác. Cảnh sống hôm nay quả thực rất chuyên cần. Cái học ở Giáo Hoàng Học Viện rất độc đáo. Mỗi năm có thi cuối năm cho các môn đã học trong năm. Nhưng năm thứ tư, năm cuối cùng của học trình, thì phải thi lại từ đầu đến cuối. Các giáo sư có thể hỏi học trò về bất cứ vấn đề nào của những môn triết đã học trong khóa trình 4 năm. Ôn bài lại hết cả 4 năm! Ôn bài lại hết tất cả các môn! Công việc này đòi hỏi một trí nhớ khá nhựa, một tổng hợp khá chặt và một phân tích khá chắc. Để chuẩn bị cuộc thi tổng hợp cuối học trình này, tôi đã học chung với mấy người bạn. Mỗi người tự học riêng, rồi đến giờ ấn định trước, chia nhau ra, mỗi người khảo bài một người, mỗi người trả bài một người. Đi một vòng, mình bị trả bài và được khảo bài một lần. Vị chi mình ôn bài ba lần : một lần học riêng, một lần trả bài, và một lần khảo bài. Cho nên chúng tôi nắm vấn đề tương đối vững. Niên học , tôi đi thử. Đầu tiên làm giám thị mấy lớp lớn và dậy pháp văn cho lớp nhỏ. Một tháng sau, đổi về Bình Tuy. Ở đây, trường trung học tỉnh thiếu giáo sư triết, 85

88 họ đến xin cha sở cho phép tôi giúp họ đến dậy triết. Vừa thi tổng hợp triết ở Giáo Hoàng Học Viện, tôi còn thuộc bài rất nhiều. Những thắc mắc của học sinh tôi giải đáp dễ dàng. Tiếng đồn lên đến tai cha quản hạt và ông tỉng trưởng. Họ mời tôi thuyết trình cho nhân viên công chức và quân đội tỉnh về “Công bình xã hội”. Cảnh sống hôm nay, sau nữa lại rất cộng tác và huynh đệ. Cũng tháng tám, nhưng là tháng tám năm 1968, trở lại Giáo Hoàng Học Viện nhập học phân khoa thần học. Trong hai tháng tám và chín, chúng tôi rất bận tâm suy nghĩ về chí hường linh mục cho cuộc đời, mà khởi đầu là chức cắt tóc. Chức cắt tóc tuy là chức nhỏ khởi đầu. Nhưng lại là rất quan trọng, vì nó ghi dấu chấp nhận, có tính cách hứa hẹn, cam kết. Lúc đó, chúng tôi một nhóm bạn cùng lớp, tự nhiên rất hay đi dạo chiều với nhau trên đồi cù và hay tâm sự với nhau về ơn gọi linh mục. Đó là Chính, Chương, Ninh và tôi. Chúng tôi trao đổi với nhau về những hiểu biết về cuộc sống linh mục, về những gương lành, gương xấu mà mình biết, về những sợ hãi trước những cam kết cả cuôc đời, về những phương sách giúp mình trung thành với ơn gọi. Tôi nói chuyện với cha linh hướng Lacretelle, trình bầy với ngài những lo lắng, ưu tư và bối rối của tôi. Ngài bảo tôi “Anh nên làm theo ý Chúa. Nếu lo lắng quá, anh cứ tự mình đi thử đi”.hồi đó cỡ cuối tháng chín, đầu tháng mười Tính đến hôm nay, tháng mười 2008, đã tròn 40 năm. Paris, ngày 14 tháng 10 năm 2008 Trần Văn Cảnh, khóa 6,

89 GIÁO HOÀNG HỌC VIỆN KHÓA VI Đàlạt khoá VI, 63 Đình Canh, họ Đặng nhà ta đứng đầu Vu quy Đà Nẵng bấy lâu Hỏi chăng nay đã trắng phau mái đầu? Văn Cảnh chuyển hướng đã lâu Phiêu du Mẫu-quốc gõ đầu thằng Tây. Văn Chi dáng dấp ông thày Bất ngờ chuyển hướng, bấy nay mần gì? Phạm Văn Chính Sợ Bobbi Phếu-gòn tá hoả mỗi khi Thày vời Chính Siêu quê ở Quy Nhơn Bỏ San-hồ-dế, rời về Ches-tơ. Tự khi từ giã trăng mờ Giáo Chương dạy trẻ Cần Thơ bao mùa Cân đai, mũ áo tua rua Vít-vồ Hưng Hoá, bạc phơ mái đầu! Văn Hoài chuyển hướng về đâu Vĩnh Long sao rụng, bấy lâu mô chừ? Nguyễn Xuân Huệ dáng vô tư Kontum chốn ấy, thê nhi thế nào? Ai về Ngã Sáu nhớ vào Thăm con nhà Cẩu xem sao lúc này Cuộc đời dầu có chua cay So với Quang Tào, Cẩu hãy còn cao. Văn Kim Bò-Ót Kà-Đao Hỏi nghề plastic hôm nào còn không? Thanh Liên Cụ Tổng Kontum Liệu nay hớt tóc có còn khá không? Hoà Hưng Bá Lãm Phô Ông Nhà cao, cửa rộng mênh mông một vùng Anh em xa tắp muôn trùng Ghé vào luôn có mền mùng gối chăn. Mỹ Tho xưa có Linh Văn Cũng đà chuyển hướng, mần ăn khá hì? Cờ Hoa cháu đỏ Đình Nhi Ẩn thân khi đã danh ghi một thời. Vincent Hàm thiếc có người Rong chơi câu cá Ngũ Hồ Chi-Gân 87

90 Liên Đoàn Chủ Tịch một lần Phù vân giấc mộng có ngần ấy thôi. Giê-rôm ông Nội nổi trôi Quyết đem tâm huyết, mồ hôi phục Lời. Còn anh Tất Quý mới gân Nhà thờ Bùi Phát tiếng đồn chịu chơi. Mike Đình Quảng Q rài An vui Trại Gái luyện bày tập tu Nghe đâu cũng suýt Vít-Vồ Cuống cuồng bỏ của, chạy xô lấy người. Hoàng Sơn một mẩu, tung trời Để tao xây cất cuộc đời Kontum. Loren Học Tập um-xùm Lang thang Mẫu-quốc giúp giùm người ta. Nguyễn Thành Tính nghiến nhà ta Đốc Quan Học Chính Cần Thơ tháng ngày Ninh Kiều trấn ngự hôm nay Vẫn đem tâm huyết dạy bày thư sinh. Nguyễn Kim Đà lạt thuở xưa Bấy nay e-ấp, hạt mưa sương trời. Pen-ta-tớc Tước không rời Tampa biển động mấy hồi mây rông. Nha Trang hoàng tử hai ông Nguyễn Quang Thạnh mải trông Gu-ru hoài Lê Xuân Thượng bỏ Khâm Sai Houston xây dựng tuyền đài ngàn thu. Lạc Lâm còn nhớ Văn Thư Tiến vào Cơ Sở giống như vào thành Hôm ấy tập giảng đầu năm Quên tiêu, đứng nắm cạp quần xốc lên! Lu-Y Vầy cũng khá hên Ra đi, trở lại, cũng nên cơ đồ. Hiện đang gõ mõ bên bờ Đại dương, cầu khấn Nữ Thần Tự Do. Dân Vệ trấn thủ Đế Đô Cụng đâu suỵt nựa Vít-Vồ vào tay Vừa nghe, phát bệnh, chạy bay Tháo thân bỏ Huế, vô ngay Sài-gòn? Phan Sinh có chín cha con Liên Ban, Đình Phán, vừa dòn, vừa bô Cami Văn Phúc khôi ngô Còn Phêrô Quý sống nghèo tong teo 88

91 Ambrô Văn Sĩ đèo heo Lang thang dạy đạo nẻo đường Á Châu. Nguyễn Gia Thịnh hiện ở đâu Bầu đàn thê tử, bấy lâu bặt lời. Phêrô ông Tạ Đình Vui Phờ râu? Mấy đứa? Đã sùi bọt chưa? Xông pha dầu dãi nắng mưa Anh em liệu vẫn nhớ xưa xum vây? Về trời mất 4 anh tài Trước tiên Hãn Hãn, cống Bà Xếp xưa Xuân Đính con tiệm Thái Hoà Trần bì phơi cửa đem ra xài liền Trần Định kinh nuớc Long Xuyên Giã từ vũ khí về miền ước mơ Lê văn Thanh, tục Linô Ôm bầu tâm sự sớm rời Vĩnh Long. Mấy lời thơ thẩn thân thưa Vần thơ con cóc nhờ đưa tới người Thơ rằng Ông Nỉnh Ông Ninh Ông coi xe đạp, phúc trình vào ra Bây giờ ông chạy Honda Phon phon ở xứ Cờ Hoa đây nè Phô Ông nào đoái ghé nghe Phô tôi thân ái lái xe đón mời. 89

92 RÊU PHONG Tôi yêu một giấc mơ, chưa tan vì mới qua, nhớ đâu hơn trường xưa một trường cũ rêu phong, và tôi đứng lặng trông. Bài hát Từ biệt mái trường xưa của Nguyễn Y Vân vẫn y nguyên trong ký ức của Khoá 6 chúng tôi từ ngày mãn trường giữa mùa hè đỏ lửa Lặng trông về chốn cũ, vùng kỷ niệm chợt trở lại. Vào giữa mùa thu 1963, ngày 22/7 chúng tôi 33 mạng lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ lều chõng lên xứ anh đào với nỗi buồn man mác : không khói hoàng hôn cũng nhớ nhà. Tất cả đều xa lạ : lạ thày, lạ bạn, lạ đất, lạ nhà. Gặp các thày tây đi lại hành lang, bọn mình khớp lắm, vì không biết nói năng ra sao. Giỏi tiếng Pháp chỉ có 3 anh Nha Trang : Phong, Thạnh, Thượng và anh Trần Định : anh em ngưỡng mộ lắm. Đa số còn lại dù đã học tiếng Pháp 7 năm ở Trung Học, nhưng như vịt nghe sấm. Cũng sợ ma cũ bắt nạt ma mới. Anh Hãn và anh Xuân ở K5 xuống, nhưng rất hiền hành. Ấn tượng ban đầu là anh Đặng Đình Canh ở Đà Nẵng, mới đi giúp về, trông rất bề thế dễ sợ, đến nỗi gặp anh chúng tôi phải xưng con với thày. Về sau mới biết anh đúng là Canh, nghĩa là con nhà Pater meus agricola est, rất chân chất dễ thương, khi chơi volley đỡ banh rất giỏi và chịu khó nâng banh cho mấy đứa cao đập xuống. Năm dự bị gồm 33 người, nhưng lính mới tò te là 31 thôi, vì anh Hãn và Xuân là ma cũ. Đúng ra là 30, anh số 30 là Đinh Tất Quý, sau một tháng thấy không thích hợp với thời tiết Đà Lạt, nên xin về ĐCV/Saigon và anh Nguyễn Văn Vầy của Gp. Saigon lên thay, nhận số 31, cộng với 2 anh cũ, thành con số 33 định mệnh. Multi sumus, phân bố như sau : nhóm đa số của TCV. Piô XII chẵn một tá : Canh, Chi, Đính, Định, Huệ, Liên, Nhì, Ninh, Nội, Sơn, Thăng, Tước chiếm hơn 1/3, đi đâu cũng ồn ào, to tiếng nhất là xừ Đính, các dân thiểu số đều nể sợ nhóm này. Nhóm 2 của TCV.F.X. gồm có ngũ vị : Chính, Chương, Hãn, Quý, Xuân. Nhóm 3 của TCV. Phú Nhuận tứ nhân bang : Cảnh, Lãm, Quảng, Thư. Nhóm Nha Trang già giặn gồm tam nhân đồng hành : Phong, Thạnh, Thượng. Nhóm Huế nhị vị : Mỹ, Vệ. Nhóm Saigon hai người đẹp : Tập, Vầy. Nhóm lục tỉnh đúng 6 mạng : Hiếu, Hoài, Kim,Linh,Thanh Lino, Tính. Đúng là trăm hoa đua nở, muôn mầu muôn sắc. Cha Deslierres gây ấn tượng đầu tiên đối với chúng tôi. Là Cha linh hướng nên hiểu rõ tâm trạng của chúng tôi, ngài thường thăm dò an ủi chúng tôi : Các thầy có bườn không? Lòng chùng xuống, nhưng khi ngài tự giới thiệu : Tôi là người Gia Nã Đai với dấu sắc, chúng tôi mới cười được, đúng buồn cười. Với lớp học đầu tiên, ngài dõng dạc tuyên bố : Trong tôi có ba ngôi. Chúng tôi ngơ ngác không biết ngài là ai? Thấy thế, ngài liền nói chậm bằng tiếng Tây : En moi il y a 3 personnes : pmièrement le Père spirituel, deuxièmement le Professeur de francais et troisièmement le Professeur de l anglais. À ra thế, chứ không phải là Đức Chúa Blời Ba Ngôi! Cha ba ngôi đã mở cánh cửa cho chúng tôi bưóc vào thế giới mới. Ngài cho chúng tôi biết đít tanh ghê phân ra giữa frapper la porte với frapper à la porte, phân ra giữa sain et sauf với saint et sot! Lớp chúng tôi rất hãnh diện tự hào vì được là những người nhập cư đầu tiên của ngôi nhà mới GHHV (5 khoá trước đều nhập học ở khu nhà cũ). Ở nhà Tây, ăn cơm Tây, mặc quần Tây, nói tiếng Tây, sướng như Tây. Chúng tôi khai trương phòng học 90

93 chung và nhà ngủ lầu 3 (dortoir) của lớp dự bị : năm đầu học hành ăn ở chung với nhau, để làm quen, nâng đỡ nhau và cũng để đêm nghe tiếng ngáy và nghiến răng của nhau. Lúc đó công trình đang xây dựng dở dang : khối nhà nguyện, hội trường chưa xong, nên kinh lễ tại Phòng Hội Thần Học, diễn kịch tại Nhà Chơi cạnh Nhà Cơm. Hai sự kiện lớn trong niên học đầu tiên : thứ nhất là cuộc đảo chánh gây hoang mang, may mắn có cha giáo nhạc Nguyễn Văn Hoà đưa tin sốt dẻo và nâng đỡ tinh thần. Thứ hai là lễ khánh thành công trình GHHV Piô X ngày làm phấn khởi tâm hồn. Lớp chúng tôi luôn bảo toàn số đông : năm dự bị là 33(-1), Triết 1 vẫn 32, Triết 2 còn 29 (Liên đi giúp, Linh đạo nằm và Xuân chuyển hướng). Triết 3 còn 28 (Hoài chuyển hướng). Năm 1968 giúp xứ về Thần 1 còn 27, bớt đi 5 : Canh, Phong, Thạnh, Thượng lên lớp trên, vì đã giúp xứ trước, Tập du học Roma, nhưng lại thêm 5 từ khoá sau lên : Nguyễn Chính, Ng.Chí Hoà, Liên, Thanh, Thao) và được tăng cường rất dồi dào với 9 anh em ngoại trú : 8 dòng Phanxicô (Ban, Minh, Phúc, Quý Phêrô, Quý Maria Giuse, Sĩ, Thịnh, Vui), 1 Dòng Tên (Alexander Cuervo Arango học hết Thần 2 thì về Tây bán nhà). Tuy nhiên nửa chừng có một số ra đi : Nội đi Tiểu Đệ, các anh Cảnh, Vầy, Chi, Hoà chuyển hướng, nên 27-4=23. Qua Thần 2 thêm anh Khẩu nhập khẩu thành 24, con số nhị thập tứ hiếu định hình từ đây. Năm Thần 3 có thêm anh Lê Phước Thiện từ K5 nhập vào, nhưng ít lâu sau chuyển hướng, nên vẫn hoàn 24. Ngoại trú thêm anh Nguyễn Văn Tấn DCCT, nhưng cũng biến mất cuối năm đó. Nhóm 8 anh em họ Phan gắn bó với nhóm 24 cho đến hết khoá, nghĩa là Thần 4 kết thúc với con số 24+8=32, trở lại con số ban đầu. Điều kỳ lạ hơn hết là anh Louis Vầy giỏi guitar và mê Hướng đạo sau khi rời trường 1968, lưu lạc đó đây, đã trở lại ĐCV ở New York và thụ phong LM năm 1994, nay lấy tên mới là Nguyễn Văn Thành : có nghĩa là con số 33-1 lúc trước nay đã thành con số Vậy phải gọi Khoá 6 là Khoá đa dạng hay đa hiệu : – Đông vào hạng nhất, cả đầu vào (33) lẫn đầu ra (24), đấy là chưa kể 8 anh em OFM cũng đông vào hạng nhất, thêm l Dòng Tên, đạt tỷ lệ 85 o/o – Chết vào hạng nhiều nhất với 4 mạng : Hãn (+2001), Đính (+2003), Định (+2005), Thanh Lino (+2007) : cứ 2 năm Chúa gọi về một người. – Có chức nhiều nhất, lại có chức to :.1 Giám Mục : ĐC Chương Gp rộng nhất (gấp 47 lần Gp Bùi Chu) gồm 10 tỉnh, nên gọi là Giám Mục thập tỉnh. Hôm tấn phong 1/10/2003 tại Hưng Hoá, anh em đã chúc : chúng cháu chúc Cha Chương chăm chỉ chăn chiên cho chắc chắn, chớ chen chuyện chính chị, chớ chơi chó chẳng chơi chim chơi chuột, chỉ chuyên chú chầu Chúa. Chịu chơi chưa?. 2 Đức Ông : Phong, Thượng,. 3 Giám Đốc ĐCV : Phong, Tính, Quảng / 3 Phó GĐ : Kim, Chương, Thạnh. 4 Tổng Đại Diện : Vệ, Liên, Kim, Canh,. 2 vị Tiến sĩ đầu tiên của Phân Khoa Thần Học GHHV : Tính, Hiếu và 1 á tiến sĩ : Định;. 1 Tiến sĩ Tây : Gs. Trần Văn Cảnh,. 1 Nhà thần học : Nguyễn Văn Nội, – Nhiều cha giáo ĐCV với 9 cha : Phong, Thạnh, Quảng, Thanh, Thanh Lino, Hiếu, Kim, Tính, Chương. 91

94 – Nhiều văn nghệ sĩ : Thanh (hoạ sĩ, vũ sư, văn thơ, tay đập volley ), Ng.Văn Thư tác giả Đường Phượng Bay, Yêu mầu áo đen, diễn viên. Trường Thăng : chuyên gia văn hoá Chămpa, nghệ nhân cây cảnh và đá cảnh, trước ở Trà Kiệu, Thanh Bình, nay nổi danh với Phố Cổ Hội An, chăm sóc đền thờ Chân Phước Anrê Phú Yên,. Nhạc sĩ Trần Định, Ng,Văn Thư (Tân Việt), cầm thủ guitar Trần Tử Lăng và Nguyễn Văn Vầy, trống sư Phong-Thạnh, danh thủ Phong và Sơn. Chưa kể biệt tài : Định nói dài, nói dai, cho khi hết hơi thở mới dứt và cha già Thao cũng thao thao bất tuyệt, lại biết nhiều chuyện của thiên hạ, chẳng kém gì anh Tiến Đại Hàn của K7: sau thời gian nằm ấp cha già ca bài Ớ ta buồn ta đi lang thang bởi vì đâu, ngài được đặc sủng làm cha sở quốc tế (inter.) và mục vụ vỉa hè. Các cha giáo ngày xưa dạy chúng mình đi Strada thế mà hay, có dịp ứng dụng. – Xuất ngoại cũng nhiều nhất với 9 Lm. Việt Kiều: Chính Nguyễn, Chính Phạm, Định, Nhì (Lăng), Ninh, Thư, Tước, Thạnh, Thượng / Du học có các anh : Liên, Thăng, Chương. – Đông dân lại có thêm anh em Phanxicô : 8 anh em học rất xuât sắc, nổi danh nhất là cha Sĩ (Tổng Cố Vấn đặc trách châu Á và Đại Dương) và cha Thịnh (Phó GiámTỉnh ). Nguyển Thanh Minh và Maria Giuse Quý vẫn liên lạc với chúng mình. Anh em họ Phan là họ hàng thân thiết nhất. Nhớ ngày nào bên hồ Than Thở, chúng mình ca bài Yêu nhau cởi áo cho nhau : đôi bên dòng-triều thay tu phục cho nhau và chụp ảnh thật là vui. Biết bao giờ chúng mình mới lại được gặp nhau. – Các anh em ở các khoá trước sau nhập vào Khóa 6 cũng rất độc đáo. Anh Hãn K5.6 ốm yếu lúc nào cũng quàng khăn, ngày xưa đi giúp xứ bị cướp trói, thế mà đã xây được 3 nhà cho Chúa, cho Môse và Elia, xây xong, anh trao cho người khác, nay lên trời xây tiếp. Anh Thanh là một nghệ sĩ đa tài đủ ca-vũ-nhạc-kịch, đập volley hết sẩy, rất quý mến bạn bè. Anh Liên vẫn khịt mũi, làm việc đắc lực với chức Tổng Đại Diện chúng tôi Khẩu hát hay, đá bóng dũng mãnh được mệnh danh là chiến xa lội nước, thế mà lúc này, yếu nhược rũ liệt. Hai siêu nhân Quy Nhơn mới độc đáo : cha già Thao thì cái gì cũng nhớ hết, còn anh Chính Siêu thì cái gì cũng quên hết. Bệnh siêu của anh làm nên kỳ tích: năm 1975 anh từ giã bạn bè rời bỏ Nhà thờ Đồng Tiến có ý trở lại Quy Nhơn mà không biết làm sao lại đi lộn sang Mỹ! Không kém gì anh Hãn, anh Mỹ ở Hàm Tân cũng xây được 2 Nhà thờ rồi mới về Thuận Nghĩa. Bây giờ Xừ Đính có muốn xây nữa cũng không được, vì Nt. Phú Bình đang được người kế vị xây mới. Anh Ng. Đức Vệ làm Tổng Đại Diện có lót chữ Đức mà chưa thấy tiến đức, để cho Giáo Chương qua mặt. Anh Ng.Thành Tính bỏ chức Giám Đốc ĐCV về làm Cha Sở Chánh Toà. Vậy cũng được, chánh tà nhất đái,vạn đại dung thân! Gửi lại người đẹp Tây Đô mấy vần thơ : Cần Thơ ở xứ anh đào. Đây mười ba mạng xin chào chư huynh. Đứng đầu là bác Tính tình. Nghiến răng ken két thất kinh cả trường. Thứ nhì là bác giáo Chương. Vệ sinh ngăn nắp kỷ cương giữ gìn (Trích báo Đồng Hướng của Cần Thơ). 92

95 Anh Hiếu vẫn nghề nhà giáo, vì với anh Tính là 2 vị Tiến Sĩ đầu tiên của Phân Khoa Thần Học, vẫn nói giọng trémolo thuở nào. Anh Trần Văn Kim có hỗn danh là hàn xì, nay đổi họ thành họ Lê, mới thoát kiếp cơ hàn. Từ đó làm Phó GĐ. ĐCV Cần Thơ, Đại Diện GM rồi Tổng Đại Diện. Lên vừa chứ kẻo lại xì ra đấy! Anh Sơn Con vẫn ở Kontum, còn mê đá banh nữa không? Cứ nhớ câu để tao để tao mà cười. Anh Nguyễn An Ninh được anh em các lớp dưới khen là chăm sóc xe đạp kỹ lưỡng, nay hùng cứ một cõi ở Detroit, đậm đà tình nghĩa với anh em. Trong khi anh Văn Thư nổi đình đám ở San Jose, anh TrầnTử Lăng hay là Đình Nhi vẫn ở gần Thủ Đô Hoa Kỳ, cứ thích làm Phó cho khoẻ, chớ bọn mình làm sở rất ư là khổ sở. Anh Pentatước vẫn ở Tampa, du học Mỹ trước năm 1975, vẫn nhớ giúp đỡ cho Gp. Quy Nhơn và liên lạc với bạn bè. Anh Chính sợ ở St.Peterburg gần anh Tước, bây giờ chẳng còn sợ ai, có ai sợ anh ấy thì có, đang miệt mài xây dựng cộng đoàn. Sử gia Trần Đình Quảng là ổn định hơn hết : cha giáo, lên phó GĐ, rồi GĐ : trụ tại chỗ để giữ gìn cho CV Trại Gái Đa Thiện, nhất là bảo quản thư viện GHHV, là hồn thiêng của dân Piô X, muốn biết về lịch sử của GHHV thì không ai có thẩm quyền hơn anh Quảng, chuyên về chính sử, còn ngoại sử thì phải nhường cho cha Bá Lãm, hay vui đùa thế mà được Cha Viện Trưởng khen là très sérieux(sic), bằng cớ là một hôm anh Chính Siêu kiện Lãm và Ninh v/v dùng một chữ gán cho anh. Cha VT mở tự điển ra và xua tay phán: Sans malice, sans aucune malice thế là chúng tôi trắng án. Bề trên tín nhiệm, nên được anh em bầu làm trưởng lớp năm cuối, mãn khoá, cũng biết ca bài : Trả lại em yêu khung trời đại học, rồi sau đó bị bắt ép làm trưởng lớp đời đời. Bài viết này cũng có đủ chính sử và ngoại sử đấy. Xưa kia là chuyên viên mổ cò trên máy chữ để làm báo, nay vẫn tiếp tục mổ cò trên máy vi tính cho anh em. – Đối với các ân sư : công đầu phải là cha Lacretelle, còn công dày là cha Deslierres. Cha Lacretelle chính là người khai sơn phá thạch cho GHHV, hết sức với việc và hết tình với người. Khi huấn đức ngài thường giáo đầu rằng sẽ trình bày 3 points très simples. Thực tế chỉ un peu simple. Học trò nghe riết 3 points très simples, có đứa biểu ngài là ông tam điểm (học trò dòng Tên có khác). Cha Dòng Tên đầu tiên đến VN nay trở thành người cuối cùng rời VN, gặp chúng tôi tại Trung Tâm Đắc Lộ Saigon ngày cuối cùng của tháng 8/1975, xúc động đến nghẹn ngào, nói lắp bắp, không phải 3 points très simples, mais un seul point : J aime Vietnam với lời cầu xin đừng biến thành la terre maudite! Anh em ở miền đất The Blessed Country nghe rõ chưa. Còn với cha Deslierres, nói mà không sợ lầm : trên đời chưa tùng thấy có một cha giáo, một cha linh hướng nào tận tâm như ngài, một người cha tuyệt vời. Không muốn bỏ mất một vài lời hữu ích, nên ngài viết hết chỗ trống trong bản văn hay trong thư từ. Muốn cướp thời gian cho việc giảng dạy, ngài luôn chạy, cả khi lên cầu thang. Ngài từng thắc mắc về bảng hiệu giao thông chạy chậm, chạy làm sao lại chậm, courir lentement sao? Có lẽ ứng vào việc ngài chạy chậm, lúc này càng đúng vì ngài đang đi ba chân. Dù hai chân hay ba chân, ngài luôn thuơng mến chăm sóc học trò không những trong trường mà còn in diaspora. Những cánh thư của ngài có sức linh nghiệm, bất cứ ai gửi thư đều được ngài trả lời hết giấy luôn. Các cha đi sĩ quan trở về học được là nhờ lời nhắn nhủ qua thư từ của ngài. Các anh em dòng họ Bonaventura vẫn sống tốt và tham gia việc tông đồ giáo dân, nhờ ngài 93

96 thường xuyên khích lệ, giúp đỡ. Kè kè bên mình luôn là cuốn sổ tay cũ mèn, nhưng vô cùng quý giá, vì ghi chép đầy đủ về các môn sinh. Ngay cả các anh em bố đời cũng được ghi phụ lục về ngày thành hôn và vợ con của mình. Hỏi rằng có ai làm được như cha thày. Nói về linh hồn phải thêm về thân xác. Cha Bobbio làm Giám luật mà không bị học trò ghét là một chuyện lạ, vì ngài sống vừa có lý vừa có tình, kết hợp hài hoà. Đỏ mặt lên là dự báo thời tiết xấu, anh em liệu mà tính. Hạ cơn rồi vui vẻ như thường. Ngài dạy tiếng Hy lạp vui lắm, các trò chỉ còn nhớ trạng từ kai là aoriste 2 và đông từ yêu-cô-mai! Trong một dịp lễ, chúng tôi tặng ngài một hộp brillantine với gương lược làm ngài cười quá cỡ, vì ai cũng biết ngài thuộc loại đầu không có tóc bám vào đâu. Vui đùa quá, nên có hôm cha Viện Trưởng Raviolo cảnh cáo chúng tôi đừng gọi xếch mé là Cha Bóp hoặc cha Palacốc! Cha San Pedro phát âm tiếng Việt rất rõ, hơi nhấn mạnh. Ngài dạy to tiếng, nên mấy anh bàn đầu phải điếc tai, riêng anh Chính sợ sợ lắm, phải đi bệnh viện chữa tai. Cha dạy tiếng hébreux, các trò quên hết sạch, chỉ còn một câu: U Mô sê da i a Về nói tiếng Việt:cha Viện Trưởng de Diego không làm sao phân biệt được giữa đầu gối và gối đầu, còn cha Krahl dạy chúng ta có une pape và nay ngài gặp được la bon Dieu! Cha Jean Motte dễ tính và dễ ăn. Mùa hè ngài đến chơi với các trò, ăn cả tiết canh, ếch, rắn. Có trò hỏi ngài có kiêng gì không? Ngài trả lời : chỉ kiêng có thịt quỷ mà thôi! Nói đến cha Motte phải nói đến tổ sư Ant. Drexel trên 80 tuổi mà làm việc rất khoẻ. Hai cha nằm bên nhau trên đồi thông hai mộ : các ngài luôn phù hộ cho các môn sinh ở bốn phương trời và đặc biệt giữ nhà cho chúng ta, cứ tin đi. Cha Ruiz bạn chí thân với cha Bobbio, lúc nào cũng đi bên nhau : semper duo, cần mẫn dễ thương, lừa banh rất giỏi đua tài với học trò, trong khi đó cha Bolumburu chỉ thích làm khán giả hò hét bên ngoài. Cha Dominici rất thương ngườiviệt viết sách ca tụng dân Việt làm cho chúng ta phải xấu hổ. Cha dạy Giáo luật và căn dặn học trò : Giáo luật không phải là môn quan trọng nhất, nhưng ai muốn làm vít-vồ thì phải có bằng cử nhân Giáo luật. Thảo nào Giáo Chương chịu khó học Giáo luật. Cha Urrutia nói tiếng Việt rất giỏi, dạy luân lý kỹ lưỡng, đặc biệt về casuistique: bắt các thày Thần 4 tập giải tội, để ngài bắt bẻ vặn vẹo đủ thứ, đúng là vui mà học. Chấm bài thì khó lắm, chẳng được tốt bụng như cha Coathalem, luôn nâng đỡ học trò làm bài viết và vấn đáp với lời phê parfaitement suffisant. Với cha Urrutia, nhiều kẻ phải thi lại, đến nỗi ông trùm Điền tức mình : thế mà gọi là Vũ Từ Nhân, phải là ác nhân thì có. Xin lỗi Cha Giáo Luân Lý, chỉ có ông trùm Điền mới dám nói thế, còn chúng con hổng dám đâu. Lúc đó ngài sẽ nói : Cha biết chứứứ!!! Lúc này sao mình nhớ đến ông thư ký, thầy Muô vừa làm vừa ca hát, nhớ cả đến ông Thương Khó ở cuối vườn, mà anh em đặt tên thánh là Passion. Nhớ đến những cành dương liễu, để nghĩ đến thân phận lưu lạc của mình. I have a dream! Không phải là tôi có một chiếc xe Đờ rim đâu nhá. I have a dream : mình được trở lại với mái trường và mái trường được trở lại với mình. Một giấc mơ có xa vời lắm không? Tôi yêu một giấc mơ, chưa tan vì mới qua, nhớ đâu hơn trường xưa Một trường cũ rêu phong, và tôi đứng lặng trông! Joseph Phạm Bá Lãm, K6.6 94

97 KHOAÙ VII ( ) Muøa Thu 1964, khoaù VII chuùng toâi nhaäp hoïc, phaän em uùt döï bò, coù 7 lôùp ñaøn anh : Trieát Hoïc 1, 2, 3 giuùp xöù, vaø Thaàn Hoïc 1, 2, 3. Vieät Nam Coâng Giaùo NIEÂN GIAÙM 1964 ghi nhaän : nieân khoaù Giaùo Hoaøng Hoïc Vieän coù 20 giaùo sö, thuoäc 10 quoác tòch, vôùi chuûng sinh laø 90 (1). Nieân khoaù naøy vöøa hoïc vöøa chôø hoaøn chænh nhaø nguyeän. Caûnh quan nhaø cöûa hoïc vieän chöa ñeïp, vì môùi chæ coù nhaø, caây caûnh vöờn hoa coøn raát löa thöa. Xem laïi aûnh chuïp töø maùy bay cuûa Ñöùc Cha nieân tröôûng aø vie, thì roõ. KhoaùVII goàm 29 anh em chuùng toâi, ñöôïc höôûng moïi söï toát ñeïp, töø tinh thaàn tôùi vaät chaát, töø con ngöôøi tôùi cô sôû. Vôùi 8 lôùp vaø treân 100 hoïc vieân, Giaùo Hoaøng hoïc vieän ñaõ ñöôïc hình thaønh roõ neùt, vaø sinh hoaït böôùc ñaàu ñi vaøo truyeàn thoáng. Thö vieän vôùi ñaàu saùch (2) coù theå coi laø ñaày ñuû, tuy vaäy haøng thaùng vaãn boå sung caùc saùch ngoaïi vaên vaø Vieät vaên. Nhaø nguyeän goïn ñeïp vaø saùng suûa. Caùc cha giaùo sö raát thích caëp bình söù oâng baø kieán truùc sö Toâ Coâng Vaên kính taëng. Gheá nhaø nguyeän ñeïp vôùi thaùnh giaù coù voøng troøn maøu ño ûnhö coøn phaûng phaát saéc maøu töø Trung hoa qua. Ñi chaëng ñöôøng thaùnh giaù, cha Linh höôùng F. Lacretelle sau nhöõng naêm ôû Trung Quoác, duø ñaõ duøng kiùnh luùp, vaãn laãn chaëng tröôùc vôùi chaëng sau. Haønh lang leân phoøng thaùnh ñöôïc Cha De Lauzon raùp theâm khung kính cho ñôõ gioù vaø khoûi möa taït. Daõy nhaø taàng 3 phía trieát, daønh cho lôùp döï bò, vaãn laø dortoir, maáy naêm sau môùi ngaên phoøng. ÔÛ chung cuõng laém chuyeän vui, chaúng haïn Mai Hoa Coâng Chuùa deã nguû laém, khi anh em chöa kòp thaû muøng, coâ ñaõ ngaùy aàm aàm. Theá laø : Taït nöôùc laõ, hay xöùc nöôùc maém? Giaûi phaùp ñaày loøng thöông xoùt laø taït nöôùc laõ. Nhaân söï : + Anh em lôùp treân, ñaõ giuùp xöù, cuøng hoïc döï bò vaø Trieát : Thao, Thanh, Lieân, Chính. + Anh em cuøng lôùp, ñaõ giuùp xöù, cuøng hoïc thaàn hoïc : Ñoâng, Khöông, Thaêm. + Anh em nhaäp cuøng khoaù : Buùt, Daäu, Duy, Ñeã, Giaûi, Haûi, Huaân, Hoaø, Minh, Minh, Nam, Neát, Ngaïn, Nghi, Nghieäm, Nguyeân, Nhöôøng, Phuùc, Quyeàn, Saùch, Tieán Jos, Tieán JB, Thuaän, Thænh, Thanh. Chæ naêm döï bò laø anh em hoïc rieâng : sinh ngöõ, coå ngöõ, vieät vaên vaø khoa hoïc (Cha Jean Motte), coøn nhöõng naêm sau ñeàu hoïc theo cycle, neân lôùp treân lôùp döôùi ñeàu coù nhieàu moân hoïc chung. Nhöõng lôùp cha Töôûng, Ngoaïn, Haân gaëp cha Urrutia, xin choïn ñeà taøi giaûi toäi nöõ tu, kieâng thòt ñeàu bò hoûi : Nöõ tu laø gì? Thòt laø gì? Ñeà taïi töï choïn, cöù töôûng deã aên, ai ngôø bò cha giaùo chieáu bí. 95

98 Excursio haøng thaùng raát thoâng thoaùng vì Ñaø laït coù nhieàu ñòa ñieåm tham quan lyù töôûng, buø cho nhöõng ngaøy hoïc vôùi chöông trình daøy ñaëc, hay nhöõng ngaøy coù disputatio solemnis. Sau moät hai naêm ñaàu, ñaõ coù moät soá anh em sôùm chuyeån höôùng, nhö 2 anh Thanh vaø Nguyeân giaùo phaän KonTum, Hoaø (NT), Minh (SG),Duy (VL), Ngaïn (ÑN), Neát (LX). Nieân khoaù anh em ñi giuùp xöù. Cuøng dòp naøy, sau trieát hoïc anh JB Tieán vaøo doøng Teân, anh Thænh qua tröôøng truyeàn giaùo Roma (1) VNCG NIEÂN GIAÙM 1964, trang 500. (2) Ibidem, trang 499. Naêm 1964 nhaäp hoïc 29, naêm 1972 thuï phong Linh muïc chæ coù16 : Daäu, Ñeã, Ñoâng, Giaûi, Haûi, Huaân, Khöông, Minh, Nghieâm, Nhöôøng, Phuùc, Quyeàn, Saùch, Jos Tieán, Thuaän, Thaêm. Hai anh Paul Voõ Vaên Nam (CT) vaø Jos Chu Vaên Nghi (LX) giuùp theâm moät naêm, neân rôi vaøo khoaù sau, thuï phong sau. Dòp ngaân khaùnh Linh muïc (1997) anh em teà töïu veà Ñaø Laït ñöôïc 11: Daäu, Ñoâng, Huaân, Khöông, Minh, Nghieäm, Nhöôøng, Quyeàn, Jos Tieán, Thuaän, Thaêm. Ñöùc Cha nieân tröôûng maéc baän hoïp ôû Haø Noäi, neân ngaøi nhôø cha Toång ñaïi dieän Phaoloâ Buøi Vaên Ñoïc vaø cha chöôûng aán Louis Phaïm Vaên Nhöôïng (laø thaày daïy Vieät Vaên naêm döï bò) ñoùn tieáp raát chu ñaùo. Anh em coù dòp sang Thieän Laâm cuûa Jos Tieán daâng thaùnh leã ñoàng teá sau ñoù anh em haøn huyeân caû ngaøy beân caùc töôïng thaùnh Taây (ñaày raâu), Thaùnh Vieät Nam (khaên ñoùng). 23g55 ngaøy 17/01/2005 taïi beänh vieän EÂlisabeth, Singapore, khoaù VII maát moät Toång ñaïi dieän laø cha Anreâ Huyønh Thanh Khöông giaùo phaän Qui Nhôn. Nhöng roài Chuùa buø laïi cho moät Toång ñaïi dieän khaùc laø cha Phaoloâ Leâ Ñöùc Huaân, Ñaø Laït (25/12/2005). Khoùa VII coù 3 nhaân vaät ñaùng ghi nhôù, vì khaù noåi tieáng : 1. Lm Pheâroâ Nguyeãn Höõu Giaûi : giaûi thích vaø chaêm lo ñeå caùc baø baàu ñöøng phaù thai. Naêm 1997 cha Giaûi cho bieát ñaõ thaønh coâng ñöôïc treân 150 tröôøng hôïp. 11 naêm vöøa qua, chaéc con soá phaûi gaàn

99 2. Lm Pheâroâ Nguyeãn Vaên Ñoâng lo choân caát caùc haøi nhi bò phaù thai khoâng thöông tieác. Soá moä cuûa caùc ñoàng nhi ñaõ treân 4000 vaø trôû thaønh ñieåm haønh höông noåi tieáng. 3. Lm Vincent Ferrier Nguyeãn Theá Thuaän phuïc vuï taïi traïi cuøi Beán Saén hôn 30 naêm, da chaân baét ñaàu xaïm ñen. Ngoaøi ra cha Ñom. Traàn vaên Minh cuõng ñaõ doïn saùch meïo Latinh vaø daïy ôû Xuaân Loäc nhieàu naêm roài. ÔÛ beân UÙc, khoaù VII coù 2 anh em ñaõ chuyeån höôùng, ñoù laø Ñom. Nguyeãn Ngoïc Ñeã vaø Paul Nguyeãn Ñöùc Saùch. ÔÛ Vieät nam, anh em khoaù VII coù maët khaép nôi : Hueá coù cha Giaûi, cha Phuùc; Pleiku coù cha Ñoâng; Qui Nhôn coù cha Thaêm; Phan Thieát coù cha Quyeàn, cha Daäu, cha Nhöôøng; Xuaân Loäc coù cha Minh; Ñaø Laït coù cha Huaân, Jos Tieán; Phuù Cöôøng coù cha Thuaän; Vónh Long coù cha Nghieäm. Ñeám ñi ñeám laïi laø 12 cha. Coù dòp môøi anh em gheùù thaêm. Anh em khoaù VII seõ raát haân haïnh ñoùn tieáp. Ngoaøi ra, ôû nöôùc ngoaøi coøn anh em Haûi Hoà (USA) vaø Ngoïc Thænh (Ñöùc). Treân nöôùc trôøi coù Anreâ Huyønh Thanh Khöông ñoùn chôø chuùng ta. Amen 97

100 KHÓA 8: VIẾT VỀ KHOÁ 8 (1965) Xứ anh đào cất tiếng gọi 24 anh em 12 Giáo phận về chung sống với nhau 9 năm, khởi đầu từ mùa thu Đó là đầu vào, còn đầu ra vào mùa hè 1973 là 11 anh em LM., trong đó nhờ có thêm anh Võ Văn Nam và Chu Văn Nghi từ K7 đi giúp xứ 2 năm về nhập. Đáng lẽ phải đông đủ hơn, nhưng vì sau Triết, anh em đi giúp xứ l hoặc 2 năm, hay đã giúp xứ rồi, nên khi lên Thần học có sự thay đổi. Anh Nguyễn Vân Đông, anh Huỳnh Thanh Phương, anh Dương Thành Thăm lên K9; anhtrần Ngọc Bửu, anh Đinh Hữu Huynh, anh Huỳnh Hữu Khoái, anh Lại Văn Khuyến xuống K9. Nên công bằng mà nói : thành quả của K8 không phải chỉ là 11 mà là 18, một tỷ lệ rất cao. Cộng thêm (15) anh em ngoại trú còn cao hơn nữa : 8 Phanxicô, 4 Vinh Sơn, 2 Don Bosco, 1 Dòng Tên. Đó là chuyện số lượng, phẩm chất còn đáng tự hào hơn nữa. Nổi tiếng nhất là Đức Ông Nguyễn Văn Tài, cha Huỳnh Thanh Khương K8.7 Tổng Đại Diện Quy Nhơn Anh em Giáo dân : Trần Trung Giá ở Hoa Kỳ, điều hành PiusX_Dalat tạo cơ hội cho anh em Piô X giao lưu với nhau. Về anh em các Dòng : Đức Cha Nguyễn Văn Đệ (trước tên là Đễ), Cha Trần Đức Hải từng làm Giám Tỉnh Dòng Phanxicô, Cha Trần Công Dụ là Phụ Tá Tổng Quyền CM. Đó là chưa kể đến những tài danh khác như cha Trịnh Văn Phát (dạy các dòng), Phan XuânThanh (ban thư ký HĐGM/VN), Nguyễn Vân Đông (tạo 1 nghĩa trang cho thai nhi). Khoá 8 dễ sợ chưa? Tuy nhiên Khoá 8 cũng có những bóng mờ, với 4 anh em sớm về Nhà Cha : sớm nhất là cha Jos. Đinh Hữu Huynh RIP 24/10/1995 (để lại cho các đệ tử Lưư Linh một chứng từ rất xúc động), cha Phil. Lê Đạo Luận RIP?, cha Andr. Huỳnh Thanh Khương RIP 13/1/2005 và cha Pet. Hoàng Ngọc Dao RIP 22/3/2005. Như vậy anh em Khoá 8 triều cũng như dòng, quốc nội cũng như ngoại quốc, đều tích cực tham gia vào việc xây dựng và phát triển Nước Chúa ở trần gian. Vì Khoá 8 quá đa dạng nên ai viết ai không, mà cứ ngó nhau. Nên xin cứ lấy những bài của Đúc Ông Tài như là gia tài của anh em Khoá 8! 98

101 KHOÙA 9: 50 NAÊM, NHÔÙ VEÀ TRÖÔØNG XÖA, GIAÙO HOAØNG HOÏC VIEÄN! Baøi cuûa Linh muïc Pheâroâ NGUYEÃN THIEÂN CUNG, Khoùa IX Naêm möôi naêm nhôù veà Tröôøng xöa, Giaùo Hoaøng Hoïc Vieän, mình xin chia seõ vôùi taát caû anh em ñoàng moân moät soá kyû nieäm cuûa mình 1- VÔÙI CHA TAØU GIAØ (Joseph CH EN) Ñoù laø naêm thöù hai mình ôû Giaùo Hoaøng Hoïc vieän (coù leõ NK ?), töùc laø naêm Trieát I, ñang hoïc Höõu Theå hoïc baèng tieáng La tinh vôùi boá Taøu Giaø. Moät hoâm, gaëp ngaøi beân haønh lang daãn vaøo Thö Vieän, chaúng hieåu do ñaâu, mình thaéc maéc hoûi ngaøi, ñaïi khaùi : – Thöa Cha, con thaáy raèng taïi sao chuùng ta cöù loay hoay maõi vôùi nhöõng vaán ñeà maø thöïc ra khoâng phaûi laø vaán ñeà vaø khoâng theå naøo giaûi quyeát ñöôïc! – Thaày baûo vaán ñeà gì? Cha Taøu Giaø hoûi laïi. – Thöa, ñoù laø nhöõng caëp nhò nguyeân : höõu theå vaø voâ theå, töông ñoái vaø tuyeät ñoái, höõu haïn vaø voâ haïn, v.v – Pfuff, cha Taøu Giaø treà moâi nhuùn vai coù veû dieãu côït Moät laùt sau, vôùi moät chuùt traàm ngaâm, ngaøi hoûi : – Taïi sao thaày laïi nghó vaäy? – Theo con, nhöõng caëp nhò nguyeân ñoù chaúng qua chæ laø nhöõng quaùi thai, nhöõng vaán ñeà giaû hieäu (mình duøng tieáng Phaùp laø Pseudoprobleømes!) phaùt xuaát töø Sieâu Hình hoïc cuûa ARISTOTE Neáu trieån khai töø heä thoáng trieát hoïc ñoù, thì taát yeáu ngöôøi ta seõ phaûi ñoái dieän vôùi nhöõng vaán ñeà ñoù Khi ñaõ bieát khôûi ñi töø ñieåm xuaát phaùt ñoù taát yeáu phaûi gaëp beá taéc vôùi nhöõng vaán ñeà giaû hieäu ñoù, taïi sao khoâng quay laïi, khôûi ñi töø moät xuaát phaùt khaùc? Duø, luùc baáy giôø ñaõ coù veû quan taâm vaø traàm ngaâm hôn, nhöng Cha Taøu Giaø vaãn tieáp tuïc treà moâi, nghi ngôø Moät laùt sau, ngaøi noùi : – Martin HEIDEGGER cuõng ñaõ coù tham voïng ñoù, nhöng cuõng chaúng ñi tôùi ñaâu caû! Luùc ñoù mình ñaõ bieát Martin HEIDEGGER laø ai ñaâu, nhöng vaãn cöù noùi lieàu : 99

102 – On verra! – On verra! ChaTaøu Giaø nhuùn vai laëp laïi, chaêm chuù nhìn mình moät hoài, roài móm cöôøi boû ñi 2- VÔÙI CHA PAUL AUBIN (GIAÙO SÖ MAÀU NHIEÄM THIEÂN CHUÙA BA NGOÂI ) Luùc ñoù hình nhö mình ñang ôû lôùp Thaàn Hoïc III (?) vaø ñang laøm moät luaän vaên nhoû veà Boä moân naày, gaàn xong, chæ coøn phaàn keát luaän. Moät buoåi saùng, ñang ngoài trong phoøng beân baøn vieát, thì J.B. HUYØNH HÖÕU KHOAÙI vaø Antoân NGUYEÃN NGOÏC SÔN goõ cöûa vaøo phoøng, caû hai neùt maët coù veû caêng thaúng, böïc doïc – Sao, coù chuyeän gì aø! Mình nhìn KHOAÙI vaø SÔN hoûi. – Oâng Cha Paul AUBIN oång cheâ sinh vieân Vieät Nam doát, keùm veà thaàn hoïc (Quaû thöïc mình khoâng coøn nhôù KHOAÙI hay laø SÔN ñaõ noùi). Tuïi mình noùi khoâng laïi vôùi ngaøi. Caäu coù caùch chi cho oång moät baøi hoïc ñi! Nhö ñaõ noùi ôû treân, baøi luaän vaên cuûa mình luùc ñoù veà Maàu nhieäm Thieân Chuùa Ba Ngoâi, coøn phaàn keát luaän chöa xong, neân mình noùi : – Ñöôïc roài, caùc caäu cöù yeân taâm, coøn phaàn Keát luaän naày tôù seõ daønh cho ngaøi! Sau ñoù, trong phaàn keát luaän baøi luaän vaên, mình vieát, ñaïi khaùi : – Nhöõng ngöôøi Taây phöông thöôøng, moät caùch tròch thöôïng vaø sai laàm, nghó raèng Ñoâng phöông khoâng coù Trieát hoïc vaø Thaàn hoïc. Taây phöông thöôøng quan taâm vieát Trieát hoïc vaø Thaàn hoïc raát nhieàu, ñeå roài caùc taùc phaåm thöôøng ñeå daønh cho moái moït vaø buïi baëm trong caùc tuû saùch, thö vieän, chaúng dính líu gì tôùi hieän sinh ñôøi soáng caû! Ngöôøi Ñoâng phöông, ngöôïc laïi, khoâng vieát (eùcrire) Trieát hoïc vaø Thaàn hoïc, nhöng hoï soáng (vivre) Trieát hoïc vaø Thaàn hoïc, hoï theå hieän Trieát hoïc vaø Thaàn hoïc trong taát caû moïi phaïm truø, moïi ngoõ ngaùch cuûa hieän sinh ñôøi soáng thöôøng ngaøy Moät thí duï ñieån hình : Quan nieäm Aâm-Döông cuûa ngöôøi Ñoâng phöông khoâng chæ naèm trong saùch vôû maø coøn ñöôïc soáng, ñöôïc theå hieän trong kieán truùc xaây döïng, trong y lyù, trong vaên hoùa aåm thöïc, trong cung caùch öùng xöû, v.v 100

103 Ñaïi khaùi, laäp luaän cuûa mình duøng ñeå baùc khöôùc quan ñieåm cuûa Cha Paul AUBIN luùc baáy giôø laø nhö vaäy. Keát quûa : baøi luaän vaên ñoù cuûa mình bò ñieåm döôùi trung bình vaø dó nhieân laø phaûi thi laïi, nhöng vôùi hình thöùc vaán ñaùp. Coù nghóa laø mình phaûi ñoái dieän vôùi Cha giaùo cuûa mình. Trong buoåi laøm vieäc gaàn moät tieáng ñoàng hoà naày, hai thaày troø tranh luaän veà Taây phöông vaø Ñoâng phöông vôùi nhöõng maët maïnh vaø maët yeáu vaø keát thuùc vôùi yù töôûng caàn boå sung cho nhau Ra khoûi phoøng Cha Paul AUBIN, mình caûm thaáy laâng laâng, hyù höûng vôùi yù nghó raèng thaày troø tranh luaän vôùi nhau maø keát quûa hueà coù nghóa laø troø thaéng Maõi coù leõ naêm sau, coù laàn KHOAÙI noùi vôùi mình : – Cha Paul AUBIN, töø Phaùp göûi thö qua vaø khen : so vôùi sinh vieân moät soá nöôùc Chaâu AÙ noùi chung sinh vieân Vieät Nam raát thoâng minh Caùi giaù phaûi thi laïi cuûa mình nhö vaäy so ra cuõng ñaùng 3- VÔÙI CHA GIAØ NGUYEÃN VAÊN TROÏNG (MYÕ THO) Neáu mình khoâng laàm ñoù laø khoaûng ñaàu Nieân hoïc , nghóa laø sau khi ñi Giuùp xöù veà (?).Naêm ñoù coù leõ cuõng laø laàn ñaàu tieân ôû Giaùo Hoaøng Hoïc Vieän coù caùi Toå chöùc goïi laø HOÄI ÑOÀNG CHUÛNG SINH (Conseil des Seùminaristes) vaø, neáu khoâng laàm, coù leõ mình cuõng laø chuûng sinh ñaàu tieân ñöôïc baàu vaøo Hoäi ñoàng naày vôùi chöùc vuï Toång thö kyù (?) vôùi vai troø laø caàu noái giöõa caùc chuûng sinh vaø Ban ñieàu haønh cuûa Hoïc Vieän goàm toaøn laø caùc Cha ngoaïi quoác Ñöôïc anh em chuûng sinh tín nhieäm, mình nghó caàn phaûi laøm caùi gì ñoù cho ra troø moät chuùt khoûi phuï loøng anh em. Sau khi thaêm doø yù kieán cuûa nhieàu anh em, mình laøm moät soá Baûn thaêm doø yù kieán (Placet-Non placet) göûi ñeán taát caû caùc chuûng sinh noäi truù veà caùc vaán ñeà nhö sau : 3.1- Vaán ñeà coù neân boû maëc aùo chuøng thaâm vaø maëc ñoà Taây khi ñi ra ngoaøi hay khi ñi ñöôøng? 3.2- Vaán ñeà ñoïc kinh baèng Vieät ngöõ thay cho Phaùp ngöõ vaø La ngöõ? 3.3- Vaán ñeà coù neân boû ñoïc saùch thieâng lieâng trong Nhaø Côm taát caû moïi ngaøy vaø moïi böõa? 101

104 Vaán ñeà 3.2 : 100% chuûng sinh traû lôøi : Placet. Vaán ñeà 3.3 : khoaûng 80% traû lôøi : Placet vaø khoaûng 20% traû lôøi : Non placet. Vaán ñeà 3.1 : 99, 99% traû lôøi : Placet; chæ duy nhaát MOÄT ngöôøi traû lôøi : Non placet, ñoù laø cha giaø TROÏNG (Myõ Tho). Sau khi toång keát, coù laàn gaëp cha giaø TROÏNG, mình hoûi : – Trong khi haàu nhö taát caû moïi anh em ñeàu traû lôøi Placet, mình khoâng hieåu sao chæ mình anh laø traû lôøi Non placet? Traàm ngaâm, ñaén ño maõi raát laâu, cha giaø TROÏNG môùi nhoû nheï traû lôøi : – Chæ laø bôûi vì mình hoång coù moät caùi quaàn Taây naøo caû! Sau 1975, coù laàn gaëp laïi cha giaø, mình hoûi : – Kyø naày cha giaø ñaõ coù quaàn Taây chöa? – Kyø naày coù roài, maø coøn coù nhieàu nöõa! Cha giaø traû lôøi Keát quûa laø sau Phieân hoïp cuûa Hoäi Ñoàng Chuûng sinh laàn ñaàu tieân ñoù, vôùi keát quaû cuûa nhöõng Baûn Thaêm doø ñaày söùc thuyeát phuïc, Ban Giaùm Ñoác vaø Giaùo sö Giaùo Hoaøng Hoïc Vieän ñaõ gaàn nhö hoaøn toaøn ñoàng yù vôùi nhöõng ñeà xuaát cuûa chuùng mình : a) Baõi boû vieäc maëc aùo chuøng thaâm vaø thay vaøo ñoù vieäc ñöôïc maëc aùo quaàn Taây khi ñi ra ngoaøi vaø khi ñi ñöôøng ; b) Baõi boû vieäc ñoïc kinh baèng La ngöõ trong Nhaø nguyeän maø thay vaøo ñoù laø ñoïc kinh tieáng Vieät ; c) Baõi boû vieäc ñoïc saùch thieâng lieâng trong giôø côm, tröø nhöõng ngaøy Tænh taâm thinh laëng, v.v Xin chia vui vôùi cha giaø vì nhö vaäy laø cha giaø ñaõ thöïc hieän ñöôïc moät cuoäc caùch maïng heát söùc vó ñaïi vaø ngoaïn muïc 4- VÔÙI CHA JOSEPH KRAHL, QUAÛN LYÙ Naêm ñoù (mình khoâng coøn nhôù chính xaùc naêm naøo) mình ñöôïc giao coâng vieäc Phoøng thaùnh (Sacristain). Tieâu chuaån röôïu leã hoài ñoù ôû Giaùo Hoaøng Hoïc Vieän laø moãi ngaøy moät chai (loaïi lôùn 1 lít). Thöôøng thöôøng, cao laém moãi ngaøy cuõng chæ heát ¾ chai. Soá coøn laïi mình cho anh em cuøng laøm vieäc vôùi mình ôû Phoøng thaùnh gom laïi cho ñaày 102

105 chai roài caát daáu ôû moät nôi kín ñaùo ngoaøi Phoøng thaùnh, laâu laâu anh em laøm moät böõa, coù khi maáy anh em noác heát caû hai chai! Khí haäu ôû Ñaø Laït, buoåi toái ngoài vôùi nhau ngoaøi saân Baskett laønh laïnh söông muø giaù reùt maø uoáng röôïu leã thì coøn gì baèng! Moät buoåi toái, sau khi ñaõ ñaùnh cheùn nhö vaäy, maø maùu mình voán phaûi caùi taät uoáng röôïu vaøo duø vaøi ly thoâi maët cuõng ñaõ ñoû raàn raàn roài, theá maø toái hoâm ñoù 5 anh em noác heát gaàn 2 chai röôïu leã, ñöông nhieân phaûi trôû thaønh nhö Quan Coâng Trôû veà phoøng, ñang ñònh ngaõ thaân mình treân giöôøng moät chuùt cho ñôõ meät, coù tieáng goõ cöûa, mình coù hôi gaét goõng : – Ai ñaáy? – Peøre Krahl! Nghe tieáng cha Krahl, mình heát hoàn, chöa bieát phaûi laøm sao ñeå ngaøi khoâng nhaän ra caùi maët Quan Coâng vaø caùi hôi thôû saëc muøi röôïu leã cuûa mình ñaây. Sau 2 giaây, coá bình tónh laïi, vaãn ñöùng caïnh baøn hoïc coù caùi maøn moûng che khuaát sô sô khuoân maët cuûa mình, leân tieáng : – Entrez! Boá Krahl môû cöûa, ñöùng nôi ngöôõng cuûa noùi voïng vaøo, trao ñoåi vôùi mình veà moät soá vaán ñeà lieân quan Hoäi Ñoàng Chuûng Sinh. Ngaøi noùi gì, mình cuõng cöù : – Oui! -.? – Oui! -..! – Oui!…Oui!…Oui! Chaúng bieát cha Krahl coù phaùt hieän ra gì khoâng, nhöng cöù nghe mình caùi gì cuõng Oui! caû, moät luùc sau, móm cöôøi vôùi caùi nuï cöôøi Hungari muoân thöôû, ngaøi chaøo taïm bieät Bonne nuit! vaø khe kheõ kheùp cöûa phoøng cuûa mình laïi, nheï nhaøng rôøi xa. Mình thôû phaøo nheï nhoõm, taét ñeøn, leân giöôøng nguõ, vôùi quyeát taâm khoâng chaéc chaén laém laø töø nay coù uoáng röôïu leã cuûa Phoøng thaùnh thì cuõng phaûi uoáng ít hôn moät chuùt 5- VÔÙI CHA VIEÄN TRÖÔÛNG JOSEPH RAVIOLO Cuõng trong thôøi gian ñang laø Toång Thö kyù Hoäi Ñoàng Chuûng sinh, vaøo moät buoåi chieàu, sau khi ñaù banh, taém röûa xong, ñang thoaûi maùi mình traàn, quaàn xaø loûn, 103

106 ngoài boù goái treân baøn laøm vieäc, vöøa laàn chuoãi, vöøa mô maøng nhìn xuoáng vöôøn hoa vaø söông khoùi buoåi chieàu Ñaø Laït, coù tieáng goõ cöûa, chaúng bieát laø ai, mình baûo : – Entrez! Coù tieáng môû cöûa, ngoaùi nhìn ra thaáy ñoù laø cha Vieän Tröôûng Raviolo, chöa kòp xuoáng ñaát maëc aùo vaøo, thì cha Vieän Tröôûng ñaõ töø töø kheùp cöûa laïi nheï nhaøng ñi ra vôùi lôøi xin loãi : – Pardon! Pardon! Mình vaãn cöù vaäy, tieáp tuïc ngoài boù goái treân baøn laàn chuoãi. Moät laàn sau, roài moät laàn sau nöõa trong khoaûng 10 phuùt, mình vaãn cöù Entrez! vaø Cha Vieän tröôûng vaãn cöù teá nhò Pardon! Pardon!, vì mình laàn chuoãi chöa xong Maõi sau, ngaøi noùi: – Thoâi ñöôïc, thaày cöù laàn chuoãi cho xong ñi, sau khi xong, thaày xuoáng cho toâi gaëp thaày khoaûng 10 phuùt! Vaán ñeà ngaøi trao ñoåi vôùi mình sau ñoù laø chuaån bò cho phieân hoïp Hoäi ñoàng Chuûng sinh sau ñoù khoaûng 1 tuaàn Ñuùng laø beà treân Taây coù khaùc! Vaø coù leõ cuõng chæ vôùi beà treân Taây mình môùi daùm thoaûi maùi nhö vaäy! 6- VÔÙI CHA LUIGI BOBBIO, GIAÙM LUAÄT Nhö anh em haún ñeàu bieát moät trong nhöõng ñieàu maø caùc coá Taây gheùt nhaát ôû anh em chuûng sinh Vieät Nam nhaø mình laø caùi thoùi tuï naêm tuï baûy vôùi nhau trong Phoøng rieâng cuûa moät ngöôøi ñeå buø khuù vaø vui veû vôùi nhau. Bieát thì bieát theá, nhöng vi phaïm thì vaãn cöù vi phaïm, laâu laâu moät laàn hay coù ñònh kyø Coù moät vaøi oâng thaùnh chöa bao giôø vi phaïm ñieàu naày, nhöng môùi laàn ñaàu ñaõ bò boá BOBBIO phaùt hieän ngay vaø vì theá ñoù laø laàn ñaàu maø cuõng keå nhö laø laàn cuoái, vì löông taâm cuûa caùc oâng thaùnh voán raát nhaïy caûm (extreâmement sensible!) : nhö tröôøng hôïp cha sôû xöù ARS Phaoloâ VOÕ VAÊN NAM Trong khi ñoù, thì caùi Caâu laïc boä Caø pheâ, Thuoác laù cuûa maáy anh em trong Khoùa IX tuïi mình, thì daêm laàn baûy löôït, coù khi nhö tröùng treo sôïi toùc, nhöng nhôø ranh ma vaø kinh nghieäm ñaày mình, neân luoân luoân coù veû nhö ñeàu qua maët ñöôïc boá 104

107 BOBBIO voán cuõng kinh nghieäm ñaày mình trong ngheà giaùm luaät Soá laø, moät buoåi chieàu toái (khoâng nhôù chính xaùc giôø naøo), trong phoøng cuûa mình beân caùnh Thaàn hoïc, coù maët ñaày ñuû caùc thaønh vieân chính thöùc cuûa Caâu laïc boä : Jacques ÑAËNG COÂNG ANH, Joseph ÑAËNG THANH MINH, Antoine NGUYEÃN VAÊN TUYEÁN vaø mình, dó nhieân Boán caùi oáng thoâng khoùi tha hoà nhaõ khoùi ra khieán caên phoøng cuûa mình söông khoùi mòt môø, ñöùng xa vaøi ba meùt coù leõ khoâng nhaän ra ai laø ai. Ñang luùc ñöông vui veû nhö theá, caø pheâ-thuoác laù-baùnh ngoït, boãng coù tieáng goõ cöûa hôi coù veû khaån tröông vaø nghi ngôø, taát caû boán anh em nhö ñöôïc linh tính maùch baûo im laëng nghe ngoùng Laø chuû nhaø dó nhieân mình phaûi leân tieáng : – Entrez! Caùi ñaàu hoùi 75% cuûa boá BOBBIO töø töø xuaát hieän. Lanh trí, ÑAËNG COÂNG ANH neùp mình saùt töôøng phía beân trong coù caùi tuû ñöùng che khuaát, hai thaønh vieân khoång loà ÑAËNG THANH MINH vaø NGUYEÃN VAÊN TUYEÁN cuõng raát kinh nghieäm ñöùng neùp mình ngay sau caùnh cöûa ra vaøo, coøn mình thì ra ñöùng chaën ngang ngay cöûa ra vaøo : – Bonjour, mon Peøre! – Aliquid novi? Boá xoå moät caâu La tinh nhö thöôøng leä, vôùi gioïng ñieäu hôi moät chuùt hoùm hónh nhöng cuõng ñaày nghi ngôø – Nihil novi sub sole! Mình cuõng laøm boä tænh bô ñaùp laïi vôùi moät caâu La tinh coå ñieån ñeå giaûm bôùt nghi ngôø cuûa boá giaø. Sau ñoù, boá hôi röôùn ngöôøi nhìn vaøo beân trong kieåm tra xem coù gì khoâng, nhöng vì caùnh cöûa ra vaøo ñaõ bò mình chaén ngang, neân boá chæ coøn thaáy ñöôïc phía giöôøng naèm maø thoâi, coøn phía tuû ñöùng thì hôi bò khuaát, vaû laïi khoùi thuoác che phuû caû caên phoøng khoù thaáy ñöôïc 3 ñaáng thaùnh kia ñang aån naáp – Bonne soireùe! Tröôùc khi quay ñi, boá giaø boû löõng moät caâu ñaày bí aån nhö theá. Mình thì nghó raèng vôùi kinh nghieäm giaùm luaät bao nhieâu naêm trong Chuûng vieän, chaéc boá ñoaùn toûng caùi gì ñang dieãn ra trong phoøng cuûa mình, nhöng boá vaãn teá nhò boû ñi nhö laø khoâng hay bieát gì vaäy thoâi Chôø cho boá ñi khoaûng gaàn 2 phuùt, mình laøm boä ñi veà phía Thö Vieän xem xem boá ñaõ veà phoøng chöa. Khi thaáy boá ñaõ khuaát beân trong caùnh cöûa phoøng cuûa boá, mình chaïy veà ñònh baûo 3 ñaáng thaùnh kia thanh toaùn thaät leï roài giaûi taùn ngay, nhöng khoâng caàn mình baûo, khi mình veà phoøng thì caùc ngaøi ñaõ bieán maát taêm maát tích. Theá laø tai qua naïn khoûi Taï ôn Chuùa! 105

108 7- VÔÙI CHA SAN PEDRO (SAU 1975 LAØ GIAÙM MUÏC ÔÛ HOA KYØ) Hoài ñoù, moät soá coá Taây sính caùi moát coù caùi teân Vieät Nam. Cha Paul DESLIERRES, vôùi caùi teân Vieät laø MAI TRÖÔØNG XUAÂN. Cha F.X. URRUTIA hình nhö choïn caùi teân Vieät laø PHAÏM TÖØ NHAÂN (?). Cha Felipe GOÙMEZ, vôùi caùi teân Vieät NGOÂ MINH. Cha Nil GUILLEMETTE vôùi caùi teân Vieät NGUYEÃN AN NINH. Thaáy ngöôøi ta vaäy, hình nhö boá SAN PEDRO cuõng ñang raát noân noùng tìm cho mình moät caùi teân Vieät. Moät hoâm, boá ñang ñöùng noùi chuyeän vôùi moät thaày naøo ñoù (mình khoâng coøn nhôù roõ laø ai), vaø hình nhö ñang baøn veà chuyeän caùi teân Vieät cuûa ngaøi, thaáy mình ñi qua, boá ngoõ yù ñang tìm moät caùi teân Vieät maø tìm chöa ra, maëc duø ñaõ luïc loïi bieát bao cuoán Töø ñieån Vieät Nam vaø Vieät-Haùn Luùc ñaàu, cuõng chæ laø ñeå treâu ngaøi cho vui, mình gôïi yù : – Cha neân ñaët teân NGUYEÃN THAÏCH TRUÏ. – Toâi cuõng ñaõ nghó tôùi caùi teân ñoù, nhöng neáu coù teân khaùc hay hôn thì toát.- Ngaøi chaàn chöø traû lôøi. – Neáu cha khoâng thích caùi teân ñoù, coù theå choïn caùi teân NGUYEÃN THAÏCH NHUÕ.- Mình ñeà nghò. Cha SAN PEDRO coù veû thích caùi teân Vieät NGUYEÃN THAÏCH NHUÕ ñoù ngay. Hoâm sau gaëp mình, ngaøi troû troû vaøo maët mình, noùi baèng tieáng Vieät lô lôù : – Thaày thì thì laø xaáu laém! – Teân cuûa cha laø San Pedro coù nghóa laø Ñaù, Thaïch Truï hay Thaïch Nhuõ chi cuõng ñeàu coù nghóa laø Ñaù caû, coøn cheâ caùi noãi gì nöõa chöù!- Mình daám dôù vôùi ngaøi cho vui. – Nhöng maø caùi teân ñoù thì laø khoââng ñöôïc, vì tuïc tæu laém Hình nhö sau khi kieåm tra laïi qua Töø ñieån Vieät-Haùn-Phaùp, trong ñoù chöõ NHUÕ coù nghóa laø VUÙ (Mamelle), neân ngaøi cho laø nhö vaäy! Vaø cuõng khoâng vöøa, töø ñoù moãi khi gaëp mình, ngaøi cuõng ñoåi teân mình ra laø NGUYEÃN TÖÛ CUNG! 106

109 KHOÙA 10: KYÛ NIEÄM KHOÙA MÖÔØI Muøa töïu tröôøng 1967, 28 anh em chuùng toâi töø caùc giaùo phaän mieàn Nam gaëp nhau ôû GHHV, chöa töøng quen bieát. Vaøi thaùng sau, anh Queá töø cao nguyeân Ban Meâ Thuoät vaøo nhaäp chung, taïo neân Khoùa Möôøi GHHV. Naêm ñaàu, chuùng toâi hoïc lôùp Döï bò, Cours pùparatoire. Cuøng khoaù, coù 4 anh Lazariste Baùu, Duï, Hieàn, Thö. Vaäy laø “ñaàu vaøo” chuùng toâi coù caû thaûy 33 anh: 29 trieàu vaø 4 doøng. Thuôû ban ñaàu, anh em chuyeàn tay maáy caâu luïc baùt ñeå nhôù teân nhau: Chaùnh Mai Duõng Haûi Khaùnh Phi Syõ Ngoan Phuùc Queá Haäu Nghi Thuïc Quyønh Hieäp Mai Khaùnh Khaû Baùu Ñinh Nhöôïng Nhôn Phaùp Hieäu Tieáu Hieàn Vaïn Thö Ninh Neân Thuïy Duï Sôn ö? Anh em keát tuï daân cư Khoùa Möôøi. Nhöõng töôûng raèng anh em seõ cuøng ñoàng haønh ñeán chöùc Linh muïc, ngôø ñaâu chæ 3 naêm sau, moät soá ñoåi höôùng. Sôùm nhaát laø anh Neân Kontum, roài ñeán caùc anh Haûi, Nghi, Phuùc, Thuïy. Cuoäc töø giaû cuûa anh Thuïy laøm chuùng toâi xuùc ñoäng nhaát. Buoåi saùng leân ñöôøng, anh ñeán goõ cöûa töøng phoøng, khieâm cung quyø xuoáng tröôùc maët töøng ngöôøi xin caàu nguyeän. Naêm sau, anh Khaû, anh Vaïn laïi ra ñi. Naêm 1970 chæ mình anh Haäu Kontum ñoåi höôùng. Anh Haäu laø ngöôøi ít noùi, tính tình nhu mì hieàn haäu. Hoâm ñi, anh ñeán chaøo töøng anh em, maét röôùm leä. Giuùp xöù ñuùng vaøo naêm mieàn Nam chieán tranh lan traøn vaø khoác lieät, chuùng toâi chæ bieát tin töùc cuûa nhau qua laù thö ñaày ngaäp chöõ vieát cuûa cha Deslierres. Veà laïi tröôøng, aûnh höôûng cuûa naêm giuùp xöù aáy ngaøy caøng loä neùt: anh Sôn, anh Duõng, anh Nhöôïng chuyeån höôùng; anh Phi bò beänh phaûi luøi laïi moät naêm; anh Mai Long Xuyeân, anh Khaùnh Qui Nhôn cuõng luøi laïi lôùp sau; 4 anh Lazariste khoâng giuùp xöù, leân lôùp treân. Theá laø vaøo nhöõng naêm Thaàn, chuùng toâi chæ coøn laïi 18 anh em! Khoùa Möôøi khoâng ai “treøs brillant”, nhöng cuõng ñeå laïi nhöõng aán töôïng roõ neùt. Veà vaên chöông thi phuù, anh Voõ Taù Khaùnh vôùi nhöõng vaàn thô thieâng ñaõ dieãn ca caû moät chöông trình giaùo lyù vôùi aâm ñieäu traàm boång cuûa theå vaên luïc baùt raát gaàn guûi vaø raát daân gian, nhieàu bieân khaûo, phoùng taùc, chuyeän ngaén, suy nieäm Lôøi Chuùa, chia seû kinh nghieäm linh thao, coù caùi ñaõ xuaát baûn coù caùi chæ vieát tay. Ñeán nay ñaõ treân 60 tuoåi, anh vaãn mieät maøi vôùi caùc thuû baûn giaùo lyù cho giaùo phaän Quy Nhôn. Thænh thoaûng vaãn gaëp thaáy anh treân dieãn ñaøn vaên chöông coâng giaùo. Anh Hoaøng Ñinh Mai laø caây vieát, anh vieát thaät nhieàu, treân döôùi 20 ñaàu saùch. Anh saùng taùc, tuyeån choïn vaø dòch thuaät caùc taùc phaåm tu ñöùc coù giaù trò. Ñeán nay, vaãn ñöôïc gaëp anh thöôøng xuyeân treân caùc websites coâng giaùo trong vaø ngoaøi nöôùc. Caùc vaên phaåm cuûa anh ñeàu aån hieän söï hieàn hoøa cuûa mieàn soâng nöôùc. Tuy ñöôïc nhieàu thöông meán, anh vaãn thöôøng töï traøo laáy teân “gaõ sieâu” cho cuûa anh! Anh Phaïm Ngoïc Hieäp 107

110 cuõng laø caây vieát, anh ñoïc vaø vieát thaät nhieàu, vaên nheï nhaøng nhö chính baøn tay buùp maêng cuûa anh, nhöng hieám khi ñoïc ñöôïc taùc phaåm cuûa anh, vì chöa in thaønh saùch. Anh Döông Quyønh laø saùng laäp vieân kieâm chuû buùt naêm ñaàu baùo Thoâng Xanh, roài veà sau coù thôøi laøm chuû buùt baùo Tuyeån Taäp Thaàn Hoïc; anh ít saùng taùc, neáu coù thì chæ vieát nhöõng lôøi ngoû, lôøi toøa soaïn ñaàu caùc soá baùo; anh nghieâng veà dòch thuaät vaø söûa baûn dòch tröôùc khi leân khuoân. Nhöõng aán phaåm theá giaù cuûa GHHV, nhö Coâng ñoàng Vaticanoâ II, Ñieån ngöø Thaàn hoïc Thaùnh Kinh ñeàu coù daáu aán cuûa anh. Anh Nguyeãn Ngoïc Queá coù thôøi saùng taùc ñöôïc 6 ñaàu saùch veà baøi giaûng; nhöng sau naày, vì beà boän muïc vuï, anh taïm ngöng. Ngoaøi ra, khi ñieåm xuyeát coâng taùc vaên chöông, phaûi keå ñeán luaän vaên tieán só vaø thaïc só cuûa caùc anh Nguyeãn Vaên Chaùnh veà Giaùo hoäi hoïc, cuûa Phaïm Ngoïc Phi veà Giaùo luaät Chuûng vieän, cuûa Döông Quyønh veà Giaùo luaät An taùng vaø veà Phuïng vuï An taùng, chöa dòch ra Vieät ngöõ. Vaø raát nhieàu phoùng taùc hoaëc dòch thuaät cuûa anh Ñoaøn Só Thuïc ñoïc treân Ñaøi Veritas moãi ngaøy tröôùc ñaây. Veà xaây döïng nhaø Chuùa, lôùp chuùng toâi ra tröôøng khi ñaát nöôùc vöøa thoaùt khoûi chieán tranh taøn phaù khoác lieät, neân cuõng nhö bao anh em khaùc, moät trong nhöõng coâng vieäc traên trôû veà muïc vuï laø chænh trang, taùi taïo, xaây döïng nhaø Chuùa. Trong vieäc naày, phaûi keå ñeán taøi naêng cuûa anh Ñoã Hieäu Kontum. Anh laø ngöôøi luoân mieät maøi vôùi coâng vieäc; anh kieán taïo nhaø thôø Taân Ñieàn vaø Phöông Hoøa roäng 14m, daøi 30m vôùi moät thaùp chuoâng vöôn leân 40m. Anh Leâ Vaên Syõ Nha Trang giaûng hay, gioûi kieán thieát. Anh xaây döïng nhaø thôø Hoaø Do 850 m 2, 2 nhaø thôø ôû Ñoàng Laùc, moät caùi 1600m 2, caùi kia 1000m 2 ; veà Ba Ngoøi, anh xaây nöûa nhaø thôø 1000m 2. Coøn caùc loaïi khaùc, nhö nhaø xöù, nhaø muïc vuï, nhaø “baø xô”, anh xaây toång coäng 7 caùi, moãi caùi 300m 2. Ñoù laø chöa keå nhöõng thöù “raâu ria”! Anh Ninh Nha Trang khi ôû tröôøng thì hoïc chæ “taàm taàm”, nhöng luùc laøm vieäc laø moät tay muïc vuï saùng choùi, “neân” maõi ñeán nay môùi chæ ôû ñöôïc 2 giaùo xöù thaønh phoá Phöôùc Haûi vaø Baéc Thaønh; taïi Baéc Thaønh, anh xaây moät khoái nhaø chöõ U 3 taàng 1500m 2, duøng laøm nhaø xöù, nhaø sinh hoaït, nôi bieân taäp vaø ñieàu haønh in aán saùch giaùo lyù cho Giaùo phaän. Anh Phaïm Ngoïc Phi laø nhaân vaät truï coät trong vieäc xaây chuûng vieän Nha Trang beà theá ngaøy nay. Thaêm chuûng vieän, seõ thaáy taàm nhìn xa cuûa anh veà cô sôû vaät chaát ñaøo taïo linh muïc cho theá kyû 21. Beân caïnh vieäc xaây döïng vaên hoaù ñöùc tin vaø cô sôû vaät chaát cho Giaùo hoäi, caùc anh khaùc laïi ñoå doàn heát taâm löïc kieán taïo caùc linh hoàn ñöôïc trao phoù. Anh Döông Vaên Ngoan, duø söùc khoeû coù phaàn sa suùt do nhieàu laàn giaûi phaåu thaän vaø maét, vaãn khoâng töø choái lao nhoïc muïc vuï vaø luoân toaû raïng nieàm vui queân mình. Anh Nguyeãn Vieát Ñinh Ñaø Laït trong khi taân taïo nhaø thôø nhaø xöù, vaãn doác toaøn löïc xaây döïng coäng ñoaøn Daân Chuùa treân 4000 linh hoàn ôû Taân Thanh. Anh Nguyeãn Vaên Tieáu nay ñang döôõng beänh phaûi “chaïy thaän” moãi tuaàn 3 laàn taïi beänh vieän Saigoøn, haäu quaû cuûa nhöõng naêm thaùng tieâu hao toaøn boä söùc khoeû cho muïc vuï. 108

111 Trong caùc anh ñaõ ñoåi höôùng, noåi baät vaø thaønh ñaït nhaát Khoaù Möôøi laø anh Nguyeãn Trí Duõng. Anh laø moät con ngöôøi ñaëc bieät, linh ñoäng vaø nhieàu saùng taïo. Töø 32 naêm nay, anh laø Giaùm ñoác Coâng ty May Xuaát Khaåu Höôùng Môùi. Duø anh laäp gia ñình, nhöng tình caûm ñoái vôùi maùi tröôøng xöa vaãn luoân ñaäm neùt; anh ñoùn tieáp, giuùp ñôõ vaø ñoái xöû vôùi anh em nhö ruoät thòt. Anh em luoân nhôù maõi khuoân maët vaø bieát ôn anh ñaõ theå hieän tình caûm aáy ngay töø nhöõng ngaøy thaùng khoù khaên voâ ñònh nhaát sau khi Giaùo Hoaøng Hoïc Vieän bò giaûi taùn. Seõ laø thieáu soùt traàm troïng, neáu khoâng nhaéc ñeán anh Vuõ Dö Khaùnh qua ñôøi caùch ñaây 2 naêm taïi Canada, anh Nguyeãn Mai bieät tin töø naêm 1977, anh Leâ Vaên Phaùp taï theá chæ vaøi naêm sau 1975 maø nay vaãn chöa tìm thaáy nôi choân xaùc. Toaøn theå anh em Khoùa Möôøi xin thaønh kính daâng leân anh Khaùnh vaø anh Phaùp thaân yeâu neùn höông thôm ngaùt tình baïn höõu, nghóa ñoàng lieâu; vaø xin gôûi lôøi chaøo thaêm thaân aùi anh Mai coù leõ ñang vì hoaøn caûnh chöa theå lieân laïc vôùi maùi tröôøng xöa. Noãi nieàm cuoái cuøng laø taâm tö laéng ñoïng vaø naõo nuøng cuûa hai laàn chia tay. Nhöõng söï kieän cuoái thaùng 3 naêm 1975 ñaõ gaây chaán ñoäng lôùn, rung chuyeån toaøn boä ñôøi soáng caùc cha giaùo sö, anh em ñang hoïc vaø caû töông lai cô sôû Hoïc vieän. Ngaøy töïu tröôøng ngoaïi leä naêm aáy, moät soá anh môùi chòu chöùc ñöôïc Giaùm muïc gôûi leân giuùp Hoïc vieän theo lôøi yeâu caàu cuûa caùc cha giaùo sö. Chuùng toâi goàm coù 4 anh Phaùp, Mai, Thuïc, Quyønh thuoäc Khoùa Möôøi vaø 3 anh Cöông, Tuùy, Thöôïng thuoäc Khoùa Chín. Laàn hoïp ñaàu tieân vôùi Ban Giaùm ñoác ñeå löôïng giaù tình hình, cha Lacretelle daïy chuùng toâi :”Il ne faut pas nous laisser aø deùmolir nous-meâmes”. Duø thaáy maây ñen che nghòt baàu trôøi, caùc cha giaùo vaãn ñieàm tónh vaø aân caàn ñeán lôùp daïy caû Trieát laãn Thaàn goàm treân döôùi 100 anh em, vaãn linh höôùng haèng ngaøy theo nhòp ñoä nieân hoïc. 7 anh em chuùng toâi chöa thöïc thuï vaøo vieäc, neân cuøng chung nhau doïn 100 ñeà cöông thi De Universa vaø vieát luaän vaên cöû nhaân. Nhöng tình hình bieán chuyeån mau leï. Chæ hôn moät thaùng sau, caùc cha giaùo ñöôïc leänh rôøi khoûi Vieät Nam. Thaät laø moät hung tín. Chuùng toâi gaáp ruùt vieát baøi, thi cöû rieâng vôùi giaùo sö höôùng daãn vaø baét tay vaøo vieäc phuïc vuï anh em. Tröôùc ngaøy töø bieät, caùc cha giaùo hoïp vôùi chuùng toâi laàn cuoái. Suoát ñeâm ñoù, caùc cha giaùo luaân phieân daâng leã cho ñeán saùng, phoù daâng töông lai anh em ôû laïi cho Chuùa, ñoàng thôøi töø bieät nôi Chuùa ngöï. Sau böõa saùng, cha Joseph de Diego Vieän tröôûng, cha Philippe Gomez Giaùm hoïc, cha Joseph Krahl Quaûn lyù, cha Ferdinand Lacretelle cöïu Linh höôùng Thaàn, cha Paul Deslierres Linh höôùng Trieát, cha Joseph Ch’en, cha Matthias Ch’en, cha Enrique San Pedro, cha Paul Lachance, cha Louis Leahy, cha Nil Guillemette, cha Champoux taân Linh höôùng Thaàn, thaày Muo laøm vöôøn, thaày Heùrold coi xöôûng coù maët taïi saân Tieàn saõnh. Moïi anh em tuï taäp ñoâng ñuû, laëng thinh, maét ñoû hoe. Moät caûnh naõo nuøng vaø xuùc ñoäng xaåy ra. Caùc cha giaùo huøng maïnh kia baây giôø ñeàu suït 109

112 suøi nöôùc maét. Cha Joseph Ch’en khoùc lôùn tieáng nhö ñaùm tang maát meï. Cha Paul Deslierres oâm hoân baát cöù anh em naøo ngaøi gaëp treân ñöôøng töø phoøng xuoáng xe. Cha Matthias Ch’en nöôùc maét ñaàm ñìa, tay caàm khaên traéng, ñi löôùt qua anh em roài troán vaøo xe vì khoâng chòu noãi caûnh ly bieät saàu thöông. Xe chaïy. Taát caû anh em veà phoøng, naëng neà vaø buoàn laëng nhö vöøa ñi choân ngöôøi thaân veà. Caùc cha ra ñi, anh em trong nhaø soáng vôùi nhau trong tình huynh ñeä. Lôùp tröôùc dìu lôùp sau, töøng böôùc taùi laäp neáp soáng hoïc vieän vôùi muoân vaøn giôùi haïn cuûa hoaøn caûnh môùi. Nhöng cuoäc soáng naày cuõng chaúng ñöôïc laâu. Chöøng 2 naêm sau, moät leänh khaùc buoäc moïi ngöôøi phaûi trôû veà giaùo phaän goác ñôïi ngaøy “chieâu sinh”. Ñaây quaû laø nhaùt buùa taï ñinh tai, ñaùnh tung toùe anh em phaân taùn khaép nôi. Ngaøy ngaøy, nhöõng chuyeán xe chôû saùch vôû vaät duïng tuøy thaân ra beán. Chia tay anh em thaân yeâu. Töø bieät maùi tröôøng kyû nieäm. Moãi ngöôøi boång phaûi ñoái dieän vôùi moät vieãn caûnh môùi vaø baát ñònh. Chia tay laàn naày coù theå laø vónh vieãn. Nhöõng gioït nöôùc maét tuoân chaûy thaønh doøng, khoâng caàm ñöôïc. Chæ vaøi tuaàn leã, caûnh nhaø aám cuùng boång trôû neân hoang vaéng, laïnh leõo ñeán ruøng mình. Khoâng gian im lìm cuûa ñeâm khuya vaéng laëng caøng laøm cho nhöõng doøng nöôùc maét kia chaûy saâu vaøo loøng nhöõng anh ôû laïi, taïo neân nhöõng ñöôøng raõnh saâu hoaém thaùng ngaøy khoâng deã phai nhoøa. Antoân Döông Quyønh 110

113 KHOÙA 10.11: ÑÖÙC MEÏ KHAÛI HUYEÀN Xin töôûng nhôù cuï truøm Ñieàn. Ngöôøi ra ñi, ñeå laïi cho ñôøi pho töôïng ngöôøi meï boàng con treân ñoài Ña Thieän, Ñaø Laït, beân traùi neûo vaøo Thung Luõng Tình Yeâu. Ít laâu sau ngöôøi ta thöïc hieän ngay sau löng Ñöùc Meï moät traïm bôm vôùi con roàng thaät lôùn phun nöôùc xoái xaû. Ngöôøi ta môùi thi coâng ôû theá kyû 20 nhöng phaùc thaûo ñaõ saün töø gaàn hai ngaøn naêm tröôùc, trong chöông 12 cuûa saùch Khaûi Huyeàn. Khoâng heïn maø hoø. Theo daáu gioït quyø vaøng Veà laïi cao nguyeân xanh. Giöõa saéc trôøi thieân thanh Chôït hieän hình röïc rôõ. OÂ kìa trang lieät nöõ AÙo choùi loïi maët trôøi Chaân dòu aùnh traêng ngôøi Ñaàu moät voøng sao saùng. Baø ñaày ngaøy maõn thaùng Chôø nôû nhuî khai hoa. Côn laâm luïy chöa qua Noãi kinh hoaøng ñaõ roõ. Kìa moät con roàng ñoû Ñeán baûy ñaàu möôøi söøng Nhöõng con maét trôïn tröøng Canh chöøng ngöôøi phuï nöõ Ñôïi baø vöøa sinh nôû Seõ nuoát chöûng con baø. Hoaøng nam vöøa sinh ra Laø muïc ñoàng dónh ngoä Seõ vung roi teá ñoä Maø chaên daét muoân daân. Chôït giöõa ñaùm hoàng vaân Voøng tay ai nhieäm laï Chìa ra boàng aáu chuùa 111 Ñöa leân taän ngai trôøi. Trang lieät nöõ thaûnh thôi Tieán daàn vaøo sa maïc. Roàng quaãy ñuoâi caêm töùc Queùt moät goùc sao trôøi Toång thieân söù töùc thôøi Dí göôm vaøo coå noù. Con roàng vaø beø luõ Bò toáng xuoáng ñaát ñen Toång laõnh Micaen Thu göôm veà toaøn thaéng. Con roàng truùt noãi haän Thaønh soâng, thaønh suoái reo Nöôùc cuoàn cuoän ñuoåi theo Ñoøi cuoán troâi saûn phuï. Ñaát baát ngôø roäng môû Haù mieäng giöõa ñoàng khoâng Uoáng caïn heát doøng soâng Cho thaûnh thôi lieät nöõ. Ngaäm thuø, con roàng döõ Quay laïi phaù sôn haø, Taán coâng doøng doõi ba Nhöõng ngöôøi tin caäy Chuùa.* Kìa ai ñang gaùnh luïa Chôït döøng chaân treân ñeâ

114 Voã tay haùt ngaøy veà Möøng con roàng giaõy cheát. TRAÊNG THAÄP TÖÏ 2

115 KHOÙA 11: HAØNH TRÌNH BOÁN MÖÔI NAÊM Khoùa 11. Caroâloâ Hoà Baëc Xaùi Khoùa 11 chuùng toâi ñöôïc gia nhaäp gia ñình Giaùo Hoaøng Hoïc Vieän vaøo naêm 1968, nghóa laø caùch nay 40 naêm. Con soá 40 mang ñaày yù nghóa trong Thaùnh Kinh : 40 naêm con chaùu Giacoùp lang thang trong sa maïc, moät thôøi gian huaán luyeän ñeå ñaùm ngöôøi voâ toå chöùc aáy trôû thaønh daân Chuùa tröôùc khi vaøo Ñaát höùa ; 40 ngaøy ngoân söù EÂlia ôû treân nuùi Horeb vôùi Chuùa, moät thôøi gian laáy laïi can ñaûm ñeå tieáp tuïc cuoäc chieán ñaáu dai daúng vôùi caùc tö teá ñaïo thôø Baal ñöôïc hoaøng haäu Gieâsabel tích cöïc haäu thuaãn ; 40 ngaøy Chuùa Gieâsu aên chay caàu nguyeän, moät thôøi gian Ngaøi chuaån bò ñeå böôùc vaøo söù maïng rao giaûng coâng khai ; 40 ngaøy Chuùa phuïc sinh ôû laïi traàn gian tröôùc khi veà trôøi, moät thôøi gian boài döôõng caùc toâng ñoà ñeå Chuùa trao Giaùo Hoäi laïi cho caùc oâng. Nhìn laïi 40 naêm qua, chuùng toâi thaáy hình nhö thôøi gian aáy cuõng coù ñaày ñuû nhöõng yù nghóa vöøa neâu treân. *** Khoùa 11 chuùng toâi coù raát nhieàu ñieàu ñaëc bieät, ñaëc bieät chung cho lôùp, vaø ñaëc bieät rieâng cho baûn thaân toâi. 1. Ñieàu ñaëc bieät thöù nhaát : baét ñaàu baèng moät cuoäc vöôït qua Thaùng 9 naêm 1968, hai anh em chuùng toâi, Mattheâu Leâ ngoïc Böûu vaø Caroâloâ Hoà Baëc Xaùi chuaån bò leân Giaùo Hoaøng Hoïc Vieän Pioâ X Ñalaït Vì chuùng toâi laø nhöõng anh hai luùa thuoäc giaùo phaän Caàn Thô, voán chæ quen vôùi ñoàng ruoäng mieàn Taây Nam Boä, chöa quen ñöôøng ñi nöôùc böôùc leân cao nguyeân Ñaølaït moäng mô, neân Anh Loä ñaõ taän tình daãn chuùng toâi töø Caàn Thô leân Saigoøn. Leân ñoù chuùng toâi nhaäp ñoaøn vôùi Anh Taân (hieän laø Giaùm muïc Vónh Long), Anh Ngoaïn, Anh Thanh Linoâ, Anh Ngoan vaø moät soá ñaøn anh khaùc. Con ñöôøng Saigon Ñalat gaàn 300 caây soá. Theá maø ñoaøn chuùng toâi phaûi maát 4 ngaøy môùi vöôït qua ñöôïc. Soá laø luùc ñoù vöøa sau bieán coá Teát Maäu Thaân 68. Coù nhieàu ñoaïn ñöôøng khoâng an ninh, moät soá ñoaïn laïi bò hö vaø lính Ñaïi Haøn ñang söûa chöõa. Cho neân chuùng toâi chæ ñi xe ñöôïc khoaûng 50 caây soá thì gaëp ñöôøng xaáu. Coù khuùc phaûi reõ vaøo röøng cao su. Coù nhieàu khuùc phaûi boû xe ñi boä. Nhieàu khi ñöôøng laày loäi neân phaûi chia töøng hai ngöôøi laáy moät khuùc tre maùng haønh lyù leân ñeå gaùnh. Chieàu ngaøy ñaàu tieân chæ ñeán ñöôïc tôùi Phuù Laâm vaø xin nguû qua ñeâm ôû nhaø thôø. Ñeâm thöù hai phaûi xin nguû ñeâm taïi nhaø thôø Phöông Laâm. Ñeâm thöù ba nguû nhaø thôø Baûo Loäc. Khi leân tôùi Ñalat thì anh em ñaõ nhaäp hoïc ñöôïc 3 ngaøy roài. Vì ñaõ traûi qua 3 ngaøy 112

116 vöôït qua heát söùc vaát vaû, neân khi tôùi Giaùo Hoaøng Hoïc Vieän, toâi thöïc söï caûm thaáy nhö mình ñeán ñöôïc Ñaát Höùa roài vaäy! Anh Taân vaø Anh Loä höôùng daãn hai anh em chuùng toâi ñi chaøo Cha Vieän tröôûng Raviolo vaø moät soá Cha giaùo khaùc. Caùc Anh coøn giuùp chuùng toâi laõnh muøng meàn, drap, goái vaø ñöa chuùng toâi ñeán cöûa haøng cuûa Thaày Muo ñeå mua saém taäp, vieát, giaáy, phong thö v.v. Nhöõng böôùc ñaàu thaät vaát vaû, nhöng cuõng ñaày tình nghóa ñaøn anh daønh cho ñaøn em. Khoùa 11 chuùng toâi goàm 28 anh em töø 14 giaùo phaän mieàn Trung vaø mieàn Nam Vieät Nam. Toâi chæ quen ñöôïc ba anh ñaõ töøng hoïc chung taïi Tieåu Chuûng vieän Teâreâxa Long Xuyeân laø Anh Chu, Anh Huøng vaø Anh Taïi. Nhìn nhöõng anh em khaùc, toâi thaáy ai cuõng thoâng minh saùng laùng, nhaát laø nhöõng anh thuoäc giaùo phaän Kontum, Hueá vaø Nha Trang ñaõ theo hoïc chöông trình Phaùp (Thöùc, Thanh, Khoa, Hoa, Phuùc v.v.). Nghe hoï noùi tieáng Taây nhö gioù, toâi baùi phuïc saùt ñaát luoân. Ngaøy chính thöùc khai giaûng naêm hoïc, Cha giaùo Leahy thuyeát trình ñeà taøi Vision du monde de Teillard de Chardin. Nghe maø nhö vòt nghe saám! Kyø vaên ngheä dòp leã Giaùng Sinh, vôõ tuoàng chuû löïc cuõng baèng tieáng Taây, Le capitaine courageux. Xem maø coù hieåu ñöôïc bao nhieâu ñaâu! 2. Ñieàu ñaëc bieät thöù hai laø thay ñoåi chöông trình hoïc Khoùa 11 laø khoùa ñaàu tieân böôùc vaøo chöông trình ñoåi môùi cuûa GHHV. Tröôùc ñoù coù 1 naêm döï bò, 3 naêm trieát, roài ñi giuùp xöù vaø trôû veà hoïc tieáp 4 naêm Thaàn hoïc. Tôùi khoùa chuùng toâi thì thay ñoåi : chæ coøn 1 naêm döï bò, 2 naêm trieát, naêm 1 Thaàn hoïc, roài giuùp xöù vaø trôû veà hoïc 4 naêm Thaàn coøn laïi. Vì söï thay ñoåi naøy neân moät soá anh hai khoùa tröôùc maø theo chöông trình rieâng cuûa giaùo phaän phaûi giuùp xöù 2 naêm khi trôû veà ñaõ rôi xuoáng khoùa chuùng toâi (caùc anh Taûo, Meãn, Hoaøng ñình Mai, Voõ taù Khaùnh ). Toäi nghieäp cho nhöõng anh naøy vì vöøa phaûi hoïc Trieát 3 naêm, vöøa giuùp xöù 2 naêm vaø trôû veà laïi phaûi theo chöông trình thaàn hoïc 5 naêm nöõa. 3. Ñieàu ñaëc bieät thöù ba : Hoïc Ñaïi hoïc Keå töø khoùa chuùng toâi, caùc Ñöùc Cha ñoàng yù cho caùc chuûng sinh khoa trieát ñöôïc ghi danh hoïc theâm Phaân Khoa Trieát hoïc cuûa Vieän Ñaïi Hoïc Ñalat. Theá laø moãi tuaàn vaøi ngaøy chuùng toâi sang Vieän Ñaïi hoïc Thuï Nhaân, laøm quen vôùi nhöõng khu nhaø vaø caùc phoøng hoïc mang nhöõng caùi teân ñaày yù nghóa nhö Naêng Tónh, Hoäi Höõu Daïo böôùc treân nhöõng con ñöôøng quanh co döôùi nhöõng haøng thoâng thô moäng ñeán caùc kyù tuùc xaù Bình Minh, Kieâm AÙi 4. Laõnh caùc Taùc vuï 113

117 Khoùa 11 chuùng toâi laø khoùa thöù hai tieán chöùc theo chöông trình ñoåi môùi cuûa Coâng ñoàng Vaticanoâ II. Tröôùc ñoù caùc chuûng sinh thaàn hoïc seõ laàn löôït ñöôïc chòu chöùc caét toùc, roài chöùc moät, chöùc hai, ba, tö, sau ñoù laø chöùc naêm (phuï phoù teá), chöùc saùu (phoù teá) vaø linh muïc. Nhöng töø khoùa 10, Giaùo Hoäi boû caùc chöùc nhoû, thay vaøo ñoù laø caùc taùc vuï Ñoïc saùch, Giuùp leã, nghi thöùc Daán thaân, roài Phoù teá vaø Linh muïc. Naêm Thaàn hoïc 2, toâi laøm tröôûng lôùp. Ñeå chuaån bò taùc vuï Ñoïc saùch, toâi xin anh Oanh Soâng Lam saùng taùc moät baûn thaùnh ca, vaø anh ñaõ laøm. Ñoù chính laø nguoàn goác lòch söû cuûa baøi Bieát laáy gì caûm meán. Naêm sau anh coøn saùng taùc theâm baøi Töø baây giôø cho ñeán ngaøn thu cho dòp anh em laõnh taùc vuï Giuùp leã. Caû hai baøi naøy ñeàu noåi tieáng vaø ñöôïc haùt phoå bieán cho ñeán ngaøy nay. 5. Caùc chöùc thaùnh Töø ñaàu baøi tôùi ñaây, anh em ñaõ thaáy khoùa 11 chuùng toâi coù nhieàu ñieàu ñaëc bieät. Nhöng chöa heát ñaâu. Coøn moät ñieàu ñaëc bieät nöõa coù aûnh höôûng ñeán vieäc chòu chöùc thaùnh cuûa chuùng toâi. Naêm hoïc laø naêm thaàn hoïc cuoái cuøng cuûa chuùng toâi. Nhöng naêm naøy coù bieán coá 30 thaùng 4, Rôøi Ñalaït di taûn vaøo Saigon. Moät soá anh em di taûn luoân ra nöôùc ngoaøi. Vieäc hoïc bò dang dôû, vieäc tieán chöùc cuõng dôû dang. Sau khi taïm ngöng moät thôøi gian, GHHV hoaït ñoäng laïi. Nhöng moät soá anh em ñaõ ñöôïc giaùm muïc giöõ laïi ôû giaùo phaän. Ña soá anh em trôû veà Ñalat, nhöng chuû yeáu laø lo hoïc cho xong chöông trình. Coøn vieäc chòu chöùc thì giaùm muïc seõ quyeát ñònh tuøy hoaøn caûnh. Bôûi theá trong lôùp toâi, moät soá anh em laõnh chöùc phoù teá vaø linh muïc ôû giaùo phaän nhaø, moät soá khaùc ñöôïc giaùm muïc phong chöùc sôùm. Phaàn 2 anh em Caàn Thô chuùng toâi thì khi haàu heát anh em ñaõ laøm Phoù Teá vaø Linh muïc, chuùng toâi vaãn coøn laø giaùo daân queøn, moãi ngaøy ñi giuùp leã cho anh em trong lôùp. Maõi ñeán ngaøy hai anh em chuùng toâi môùi ñöôïc chòu chöùc Phoù Teá. Sau ñoù trôû veà giaùo phaän. Vaø ngaøy chuùng toâi ñöôïc chòu chöùc Linh muïc. Tuy chaäm treã hôn nhieàu anh em khaùc, nhöng ngay sau khi laøm linh muïc, chuùng toâi coù theå laøm vieäc muïc vuï lieàn, bôûi chuùng toâi ñaõ coù saün hoä khaåu. Coøn moät vaøi anh em khaùc, nhö Luaän, Khaùnh, Ñoâng, Thanh ñoû v.v. chòu chöùc linh muïc roài maø khoâng theå veà ñòa phaän, vaãn phaûi ôû laïi Ñalaït taïm truù ôû nhaø caùc Cha Don Bosco. Thaät ñuùng nhö lôøi Chuùa ñaõ noùi : Keû sau heát trôû neân tröôùc heát, vaø keû tröôùc heát trôû neân sau heát. 6. Les anciens de St Cyr Tröôùc khi keát thuùc thôøi gian ôû GHHV, K11 coøn laøm moät vieäc ñaëc bieät nöõa. Haún anh em coøn nhôù, hoài ñoù moãi khi ñöôïc thoâng baùo coù chieáu xineâ thì chuùng ta raát vui möøng. Coù moät boä phim raát hay mang töïa ñeà Les anciens de St Cyr. Phim keå chuyeän caùc hoïc sinh tröôøng St Cyr tröôùc ngaøy ra tröôøng moãi ngöôøi ghi teân 114

118 mình vaø moät vaøi doøng löu nieäm vaøo moät maûnh giaáy nhoû. Taát caû caùc maûnh giaáy cuûa caû lôùp ñöôïc cho vaøo moät caùi chai, ñem choân ôû moät goùc vöôøn. Roài nhieàu naêm sau trong moät cuoäc hoïp maët cöïu hoïc sinh, caû lôùp chaïy ñeán goùc vöôøn aáy moi caùi chai leân vaø ñoïc laïi nhöõng doøng chöõ maø moãi ngöôøi ñaõ ghi. Raát caûm ñoäng. Tröôùc khi rôøi tröôøng, lôùp chuùng toâi cuõng baét chöôùc laøm nhö theá. Chuùng toâi moãi ngöôøi vieát moät maûnh giaáy boû vaøo moät caùi chai vaø ñaõ choân caùi chai kyû nieäm giöõa hai ngoâi moä cuûa Cha Antoân Drexel vaø Gioan Motte. Chuùng toâi ñaõ giao öôùc raèng khi naøo coù moät anh trong lôùp ñöôïc laøm Giaùm muïc thì caû lôùp seõ veà moi caùi chai kyû nieäm aáy leân. Ñeán nay, caùi chai vaãn coøn naèm im beân caïnh hai cha giaùo ñaùng kính. Khoâng bieát tôùi bao giôø môùi ñöôïc moi leân Thôøi gian troâi ñi nhanh quaù! Môùi ñaây maø ñaõ 40 naêm roài! Cuoäc haønh trình 40 naêm cuûa Khoùa 11 chuùng toâi baét ñaàu vôùi nhöõng böôùc chaäp chöõng ôû Giaùo Hoaøng Hoïc Vieän Pioâ X. Khi ñoù chuùng toâi vaãn coøn nhôù cuû haønh cuû toûi cuûa Ai Caäp theá gian, vaãn coøn e ngaïi tröôùc nhöõng khoù khaên gian khoå cuûa vieäc ñaøo taïo Nhöng roài vôùi ôn Chuùa, vôùi loøng taän tuïy cuûa caùc baäc aân sö, vaø vôùi tình huynh ñeä trôï löïc cuûa caùc anh em cuøng tröôøng cuøng lôùp daàn daàn chuùng toâi ñaõ tröôûng thaønh hôn. Chuùng toâi ñaõ tôùi ñöôïc nuùi Sinai, ñöôïc keát giao öôùc vôùi Chuùa, ñöôïc Ngaøi trao söù maïng vaø sai ñi. Giôø ñaây anh em chuùng toâi moãi ngöôøi moät ngaõ ñang haêng say laøm vieäc treân khaép caùnh ñoàng truyeàn giaùo ôû queâ höông Vieät Nam vaø caû ôû haûi ngoaïi nöõa. Nhöng duø ôû ñaâu, loøng trí chuùng toâi khoâng bao giôø queân ñöôïc maùi tröôøng aám cuùng Pioâ X. Chính taïi nôi ñoù chuùng toâi ñaõ ñöôïc ñaøo taïo, ñöôïc uoán naén vaø ñöôïc trang bò nhöõng haøng trang caàn thieát cho söù maïng ngaøy hoâm nay. Xin chaân thaønh caùm ôn Chuùa, caùm ôn caùc Cha giaùo kính yeâu vaø caùm ôn taát caû caùc anh em cuøng tröôøng cuøng lôùp. *** 115

119 Khoùa 12: Nhôù veà Caùc Cha Giaùo vaø Hoïc Vieän Pio X Kyû vaät cuûa cha San Pedro. Trong baøi baøi vieát veà yù nghóa cuûa khaåu hieäu tình thöông vaø söï soáng, Ñöùc Cha Cosma Ñaït coù nhaéc ñeán baøi hoïc Kinh Thaùnh cuûa cha San Pedro. Sau khi ñoïc baøi naøy mình ñaõ nhôù ñeán cha giaùo raát nhieàu, vì mình cuõng ñaõ töøng coäng taùc vôùi ngaøi trong vieäc veõ baûn ñoà chuaån bò cho caùc giôø lôùp Kinh Thaùnh Cöïu Öôùc, nhaát laø nhôù ñeán moät caâu chuyeän maø mình ñaõ keå laïi cho moät soá anh em, nhöng cho ñeán nay chuyeän naøy chöa thaáy coù trong baát cöù treân moät baøi vieát naøo noùi veà ngaøi. Vì vaäy, mình xin keå laïi ñaây ñeå anh em cuøng nhôù ñeán taâm tình cuûa moät baäc thaày vôùi muoân vaøn kính yeâu. Vaøo muøa heø naêm 1982 mình qua thaêm Hoa Kyø laàn ñaàu tieân vaø tìm ñeán thaêm ngaøi taïi Miami, Florida. Luùc baáy giôø ngaøi ñang daïy hoïc vaø laøm tuyeân uùy cho coäng ñoaøn ngöôøi tî naïn Cuba ôû trong vuøng. Qua nhöõng lôøi chaøo hoûi thaân tình giöõa thaày troø, mình hoûi ngaøi: – – Cha coù nhôù Vieät Nam khoâng? – – Nhôù laém chöù – ngaøi traû lôøi. Roài ngaøi baûo mình ñôïi ngaøi moät chuùt vaø ñi vaøo phoøng beân caïnh. Moät laùt sau ngaøi trôû ra, trong tay caàm moät goùi nylon nhoû ñaët treân baøn vaø noùi: – Nhö theá naøy thì laøm sao goïi laø khoâng nhôù! Ngaøi vöøa môû goùi nylong aáy caùch traân troïng vöøa giaûi baøy: – Cha ñaõ muoán daâng hieán cuoäc ñôøi cuûa cha cho Vieät Nam, nhöng vì hoaøn caûnh cha khoâng theå tieáp tuïc ôû laïi ñöôïc, neân cha muoán mang theo naém ñaát maø cha ñaõ laáy töø vöôøn Giaùo Hoaøng Hoïc Vieän vaø goùi vaøo trong laù côø naøy daáu vaøo thaét löng khi leân maùy bay. Ñi ñaâu cha cuõng mang noù theo noù ñeå nhôù ñeán Vieät Nam. Nhöõng ñieàu ngaøi noùi laøm mình nhôù laïi nhöõng giôø phuùt giaû töø cuûa caùc cha giaùo vaøo chieàu ngaøy hoâm aáy taïi Hoïc Vieän. Khi keå laïi buoåi laøm vieäc vôùi nhaø nöôùc, cha San Pedro, cha Krahl ñaõ giôùi thieäu mình laø nhöõng ngöôøi thuoäc theá giôùi coäng saûn, ñeå xin ôû laïi Vieät Nam, nhöng ñöôïc nhaø nöôùc traû lôøi raèng: Maëc duø caùc oâng laø nhöõng ngöôøi thuoäc caùc nöôùc xaõ hoäi chuû nghóa, nhöng caùc oâng ñaõ ñöôïc chính phuû tröôùc caáp pheùp vaøo Vieät Nam, thì baây giôø caùc oâng cuõng phaûi trôû veà nöôùc. Chöøng naøo coù pheùp cuûa chính quyeàn caùch maïng caùc oâng môùi ñöôïc trôû laïi. Theá laø caùc ngaøi ñaõ phaûi ra ñi sau khi thi haønh söù maïng cuûa mình nhö nhöõng ngöôøi toâi tôù voâ duïng maø caùc ngaøi ñaõ chia seû vôùi caùc hoïc vieân ôû laïi. Chaéc chaén raèng moãi vò ñeàu mang theo nhieàu kyû nieäm trong thôøi gian phuïc vuï ôû Vieät Nam, nhöng mình khoâng ngôø cha giaùo San Pedro ñaõ coù saùng kieán mang theo kyû vaät ñaày yù nghóa aáy. Vaø roài, vôùi thôøi gian, caùc ngaøi cuõng ñaõ laàn löôït ra ñi veà queâ höông vónh cöûu, khoâng coøn cô hoäi trôû laïi Vieät Nam, nhöng caùc ngaøi ñaõ ñeå laïi bao daáu aán cho moãi ngöôøi chuùng ta vaø heïn taùi ngoä vôùi caùc ngaøi treân thieân quoác. 116

120 Thaùng 4 naêm 1992, trôû laïi Vieät Nam vaøo dòp baø coá mình maát taïi giaùo xöù Quaûng Thuaän, Phan Rang, mình ñaõ nhôø cuï saùu Linh chôû baèng chieác xe Honda 70 cuûa cuï leân Ñaø Laït thaêm laïi Giaùo Hoaøng Hoïc Vieän vaø phaàn moä cuûa hai cha giaùo maø mình ñaõ ñöôïc vinh döï cuøng anh em gaùnh treân vai trong nghi leã tieãn ñöa xuoáng nôi an nghæ. Sau 16 naêm mình môùi coù dòp trôû laïi thaêm ngoâi tröôøng cuõ ñaõ bò ñoåi chuû môùi laøm nôi ôû cho nhöõng nhaân vieân nhaø nguyeân töû löïc vaø gia ñình cuûa ho. Nhìn leân khoâng coøn thaáy thaùnh giaù treân nhaø thö vieän, nhìn vaøo nhaø nguyeän cöûa chính bò khoùa chaët bôûi voøng daây xích, böôùc leân taàng treân khoâng coøn thaáy töôïng Thaùnh Taâm Chuùa treân buïc, caùc haønh lang khoâng ai queùt doïn, aùo quaàn phôi ñaày khaép nôi, vaø töø saân thöôïng nhìn xuoáng nhaø caùc cha giaùo vaø nhaø beáp hoang vaéng khoâng moät boùng ngöôøi, loøng mình caûm thaáy xoùt xa vaø ñau ñôùn nhö vöøa maát ñi moät caùi gì thaân thöông nhaát. Moät öôùc mô Khi ñoïc baøi phoûng vaán cuûa anh Traàn Vaên caûnh vôùi cuï saùu Linh veà döï aùn thaønh laäp moät Ñaïi Chuûng Vieän cho toaøn quoác, mình cuõng coù moät öôùc mô vaø öôùc mô naøy mình ñaõ trình baøy cho moät soá vò höõu traùch nhieàu naêm tröôùc ñaây. Sau chuyeán vieáng thaêm laàn ñaàu aáy, thì vaøo naêm sau, töùc laø naêm 1993, mình trôû laïi thaêm Vieät nam cuøng vôùi moät Ñöùc OÂng ngöôøi YÙ vaø ñaõ vaøo thaêm Hoïc Vieän cuõng nhö phaàn moä cuûa hai cha giaùo. Trong khi quay moät vaøi hình aûnh thì bò moät nhaân vieân chaän laïi laøm khoù deã, nhöng sau khi nghe trình baøy thì nhaân vieân aáy caûm thoâng cho pheùp tieáp tuïc ghi hình vaø nhaéc nhôû mình ñöøng mang nhöõng hình aûnh aáy leân baùo chí ñeå tuyeân truyeàn nhaèm beâu xaáu hoï. Chính nhaân vieân aáy ñaõ noùi raèng: Khi môùi vaøo tieáp thu Hoïc Vieän, chuùng toâi thaáy noù nhö moät thieân ñaøng traàn gian, nhöng sau möôøi maáy naêm tình traïng nhaø cöûa ñaõ bò hö hoûng nhö theá naøy, chuùng toâi raát thaáy xaáu hoã. Vaø anh ta cuõng cho bieát döï tính cuûa cô quan laø chia loâ ñaát phía sau nhaø beáp vaø ñaèng tröôùc töø nhaø caùc cha giaùo doïc theo phaàn moä cho ñeán ñöôøng ñoài cuø, ñeå laøm nhaø cho gia ñình cuûa caùc nhaân vieân. Bieát ñöôïc tin naøy, mình ñaõ cuøng Ñöùc OÂng ngöôøi YÙ aáy veà gaëp Ñöùc Cha Nhaät, luùc baáy giôø laø chuû tòch HÑGM/VN, ñeå trình baøy vaø ñeà nghò vôùi ngaøi leân tieáng ñoøi laïi cô sôû GHHV, ñeå laøm nôi ñaøo taïo linh muïc nhö tröôùc ñaây, vì luùc baáy giôø xem ra baàu khí toân giaùo ñaõ coù veû côûi môû hôn vaø moät soá linh muïc tu só ñang ñöôïc chuaån bò ñeå ñi du hoïc. Quaû thöïc, sau laàn hoïp naêm aáy vaø nhöõng naêm keá tieáp cuûa HÑGM ñeàu coù nhöõng kieán nghò leân nhaø nöôùc xin traû laïi moät soá cô sôû cuûa Giaùo Hoäi, trong ñoù coù GHHV. Chaéc chaén raèng caùc Giaùm Muïc cuõng ñaõ coù keá hoaïch cuûa caùc ngaøi veà nhöõng cô sôû maø caùc ngaøi muoán ñoøi laïi vaø muïc tieâu söû duïng nhöõng cô sôû aáy, nhöng vì truøng hôïp vôùi nhöõng gì mình ñaõ nghó ñeán vaø ñeà nghò vôùi moät soá vò, neân loøng mình caûm thaáy vui vaø öôùc mô moät ngaøy naøo ñoù trôû thaønh hieän thöïc ñeå Giaùo Hoäi Vieät Nam coù ñöôïc moät nôi ñaøo taïo linh muïc cho toaøn quoác. Thaät söï 117

121 töø laâu nay nhieàu laàn mình vaãn mô thaáy trôû veà laïi maùi tröôøng xöa vôùi anh em vaø caùc cha giaùo thaân thöông. Öôùc gì giaác mô aáy sôùm trôû thaønh hieän thöïc ñeå goùp phaàn xaây döïng moät Giaùo Hoäi Vieät Nam ngaøy caøng vöõng maïnh hôn! Treviso, ngaøy nhaø giaùo ôû Vieät Nam, Tieän ñaây, xin ghi laïi caâu phoûng vaán cuûa anh Caûnh töø Vietcatholic news agency: Agostino Nguyeãn Vaên Duï Anh Traàn Vaên Caûnh hoûi: Năm 2008 này là năm Giáo Hoàng Học Viện Piô X Đà Lạt kỷ niệm 50 năm thành lập ( ). Nhưng Giáo Hoàng Học Viện đã đóng cửa từ 33 năm nay, Theo Đức Cha, có cần phải có một dự án lập một Đại Chủng Viện có tầm vóc quốc gia và quốc tế, kiểu Giáo Hoàng Học Viện chăng? Đức cha Giuse Nguyễn Chí Linh : GHHV tái hoạt động, đó là ý nghĩ mà bất kỳ cựu học viên nào cũng canh cánh bên lòng nhân dịp kỷ niệm 50 năm thành lập. Canh cánh bên lòng không phải chỉ vì đó là nơi ghi lại bao kỷ niệm thân thương nhưng còn vì một học viện như thế rất hữu ích cho Giáo Hội Việt Nam. Không những chỉ có lợi cho Giáo Hội mà còn nâng cao uy tín của đất nước Việt Nam, theo nghĩa VN là quốc gia có học viện tầm cỡ quốc tế. Riese, queâ höông cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng Pioâ X Moät ñieàu khoâng bao giôø mình nghó ñeán tröôùc ñaây laø ñöôïc ñònh cö ngay trong giaùo phaän Treviso, gaàn Riese, nôi Ñöùc Giaùo Hoaøng Pio X sinh ra vaø lôùn leân vaø baây giôø ñöôïc goïi theâm teân cuûa Ngaøi nöõa laø Riese Pio X. Ñaõ hôn 28 naêm mình ñeán soáng taïi giaùo phaän naøy cuøng vôùi moät soá ñoàng baøo tî naïn Vieät Nam. Nhôø vaäy mình ñaõ nhieàu laàn ñöa caùc Hoàng Y, Giaùm Muïc Vieät Nam, nhaát laø caùc cöïu hoïc vieân ñeán thaêm ngoâi nhaø cuûa ngaøi, nôi coøn löu giöõa bao daáu aán cuûa Ñöùc Pioâ X töø thôøi thô aáu cho ñeán luùc ngaøi laøm Hoàng Y, töø nhaø beáp vôùi baøn aên cuøng loø söôûi beân caïnh cho 118

122 ñeán phoøng ôû cuûa cha meï ngaøi, nôi coøn chieác giöôøng ngaøi ñöôïc sinh ra, phoøng nguû beân caïnh cuûa chò em ngaøi vaø phoøng daønh rieâng cho ngaøi moãi laàn veà thaêm me khi ñaõ laøm giaùm muïcï. Vaø töø khi ngaøi ñöôïc Giaùo Hoäi toân phong laøm hieån thaùnh thì coù theâm moät vieän baûo taøng ôû ñaèng sau ngoâi nhaø coå naøy. Trong soá caùc cöïu hoïc vieân ñeán thaêm, ñaëc bieät mình nhôù ñeán anh Giuse Vöông Vaên Ñieàn, ngöôøi ñaõ ghi nhöõng gioøng kyû nieäm khi vaøo thaêm nhaø cuûa Vò Thaùnh Giaùo Hoaøng, trong trang nhaät kyù ñoù anh ñaõ nhôù ñeán coâng ôn cuûa caùc cha giaùo, nhôù ñeán töøng anh em cöïu hoïc vieân, coøn soáng hay ñaõ qua ñôøi, ñaõ laøm linh muïc hay ñaõ trôû veà vôùi cuoäc soáng gia ñình, nhaát laø nhöõng anh em ñang laøm vieäc trong nhöõng ñieàu kieän khoù khaên luùc baáy giôø taïi queâ nhaø. Raát tieác mình chöa vaøo vieän baûo taøng cuûa quaän ñeå xin photocopie, chuïp laïi nhöõng gioøng chöõ cuûa anh Ñieàn, nhöng sau ñi Vieät Nam veà mình seõ tìm laïi ñeå nhôù ñeán ngöôøi anh em ñaõ ra ñi tröôùc chuùng ta vaø ñaõ nhôù ñeán chuùng ta. Naêm 1985, naêm kyû nieäm 150 naêm Ñöùc Pioâ sinh ra, chính Ñöùc Giaùo Hoaøng Gioan Phaoloâ II cuõng ñaõ ñeán Chieác giöôøng nôi Ñöùc Pio X sinh ra (Tuyeán, Ñoâng Naêng, Duï) vieáng thaêm vaø quyø goái caàu nguyeän beân chieác göôøng naøy. Ñeán baây giôø ñaõ coù khaù nhieàu cöïu hoïc vieân ñeán vieáng thaêm Riese: Caùc Ñöùc Cha Leâ Vaên Hoàng, Nguyeãn Huy Chöông, Nguyeãn Chí Linh, Tri Böûu Thieân, Hoaøng Vaên Ñaït, Ñöùc OÂng Traàn vaên Khaû, caùc cha Vöông Vaên Ñieàn, Leâ Thanh Hoaøng, Traàn Thanh Phong, Nguyeãn Vaên Tính, Nguyeãn Huy Töôûng, Traàn Töû Naêng, Nguyeãn Vaên Thanh (Vaày), Leâ Ñaïo Luaän, Buøi Thöôïng Löu, Ñaëng Thanh Minh, Nguyeãn Vaên Tuyeán, Nguyeãn Vaên Chaùnh, Nguyeãn Vaên Ñoâng, Phaïm Ngoïc Phi, Nguyeãn Chí Caàn, Vuõ Phan Long, Nguyeãn Naêng, Nguyeãn Vaên Khoâi, Nguyeãn Vaên Thöôøng, Nguyeãn Vaên Maïnh, vaø gia ñình anh Leâ Coâng Ñoàng, vôï choàng anh Nguyeãn Höõu Nghóa vaø anh Nguyeãn Vaên Haûi tieán só, Truï sôû cuûa mình taïi Treviso luoân saün saøng tieáp ñoùn nhöõng anh em khaùc muoán ñeán ñeå cuøng ñi thaêm ngoâi nhaø cuûa Vò Thaùnh Boån Maïng cuûa Hoïc Vieän chuùng ta: Centro Pastorale Vietnamita Via Fratelli Bianchin, Postioma Treviso Italia Agostino Nguyeãn Vaên Dụ ï 119

123 ÑHY G.B. Phaïm Minh Maãn vieát löu nieäm khi vieáng thaêm nhaø cuûa Ñöùc Pioâ X taïi Riese vaø ñöùng tröôùc nhaø cuûa Ñöùc Pio X cuøng vôùi oâng baø thò tröôûng ñeán tieáp ñoùn ngaøi. Böùc töôïng ñöôïc ñaët giöõa ngaû ba ñöôøng vôùi hình aûnh caäu beù Giuse Sarto mang giaøy treân vai vaø ñi boä 7 caây soá töø nhaø tôùi tröôøng hoïc gaàn thò traán Castelfranco Veneto. 120

125 Thầy Tôi Thương mến về các cha giáo sư Của GHHV Đà lạt ngày xưa Thầy tôi tuổi hạc đã cao Năm tôi nhập học, thầy hao gầy nhiều Thế nhưng thầy vẫn sớm chiều Miệt mài giảng dạy, dắt dìu bảo ban Lòng thầy mở rộng chứa chan Như ôm hết cả Việt Nam vào lòn * * * Học trò thầy thật là đông Bao gồm cả Bắc, Nam, Trung một nhà Ngày ngày học tập vui ca Mong sao không phụ ơn cha, công thầy * * * Thế rồi cuộc sống đổi thay Anh em ly tán, trò, thầy xa nhau Trường xưa đổi chủ thay màu Như ong vỡ tổ, đớn đau, ngậm ngùi * * * Thời gian vẫn lạnh lùng trôi Quê cha, đất khách, đôi nơi mong chờ Một ngày sum họp như mơ Bên thầy lại được những giờ học vui * * * Tin đi, tin lại bồi hồi Mừng rằng thầy vẫn an vui tuổi già Học trò thương mến gần xa Vẫn ôn chuyện cũ, thiết tha nhớ thầy * * * Bỗng đâu tin báo một ngày Thầy lâm bệnh nặng, thân gầy thóp thoi Âm thầm từ giã cõi đời Học trò khắp chốn khôn nguôi ưu phiền * * * Thương thầy Thắp nén hương, nguyền Lời thầy quyết giữ Một niềm tri ân ĐÀLẠT XƯA Về Đà lạt yêu dấu Nhớ về Đà Lạt ngày xưa Suối Vàng chân ai in dấu Trại Hầm mận ngon quí báu Bích câu hoa lá thay mùa * * * Cam Ly quyến rũ người xa Nhớ chiều nào Đatanla Thác Prenn vẫn còn soi bóng Đêm rừng uống ánh trăng ca * * * Sánh vai bên Hồ Than Thở Khóc cho tình đã ly xa Rừng Ái Ân xưa vẫn nhớ Người ơi! Người ơi! Gougah * * * Đồi Cù đón bước chân ai Lang Biang huyền hoặc, u hoài Đa Nhim chiều xưa nhạt nắng Lạc Dương mê đắm hình hài * * * Đa Thiện đồi xưa, em ơi Nhớ nàng sơn nữ lả lơi La Ba hương rừng ngây ngất Mê hoặc lòng trai đôi mươi P.Đan Hà 121

127 GIAÙO HOAØNG HOÏC VIEÄN PIOÂ X Khoùa XIII. Naêm hoïc PHUÙT GIAÂY HOAØI NIEÄM Vaøo haï tuaàn thaùng taùm naêm 1970, nhöõng chuù tieåu möôøi taùm ñoâi möôi vôùi göông maët raïng rôõ, aùnh maét ngô ngaùc nhöng aån tieàm moät nieàm kieâu haõnh, coá môû troøn xoe ñoâi maét ñeå khaùm phaù khung caûnh môùi laï nhöng khoâng keùm phaàn neân thô quyeán ruõ cuûa Giaùo Hoøang Hoïc Vieän Pioâ X Ñaølaït. Chuùt kieâu haõnh aáy ñeán töø söï choïn löïa cuûa Ban Giaùm ñoác Tieåu chuûng vieän: chæ hai chuûng sinh cuûa moãi giaùo phaän ñöôïc leân GHHV maø thoâi. Khoâng caàn moät caëp maét saéc xaûo, ngöôøi ta cuõng seõ deã daøng nhaän ra ñaâu laø MA MÔÙI. Ma môùi chaøo ma môùi. Tay baét maët möøng. Hoûi nhau teân tuoåi, goác gaùc giaùo phaän. Ngaøy ñoù, khoâng ai trong chuùng ta bieát mình thuoäc khoùa maáy. Maø cuõng chaúng ai quan taâm ñeán vaán ñeà naøy. Chuùng ta chæ bieát mình laø nhöõng chuù tieåu môùi ra loø, saép ñöôïc döï nghi thöùc laõnh nhaän aùo Chuøng thaâm vaø ñöôïc vaøo soå caùc THAÀY GHHV. Nieàm haïnh phuùc traøo daâng trong chuùng toâi chính laø ñöôïc ñaët chaân ñeán GHHV, moät mô öôùc khoâng phaûi ai cuõng coù ñöôïc. Roài vaøi tuaàn leã troâi qua, chuùng toâi baét ñaàu nhaän dieän ñöôïc nhau, nhôù teân nhau vaø ghi nhaän xuaát xöù giaùo phaän cuûa nhau. Lôùp chuùng toâi goàm 28 thaønh vieân thuoäc 14 giaùo phaän. Trong nhöõng ngaøy ñaàu tìm hieåu naøy, moät bieán coá laøm chuùng toâi khoâng khoûi lo aâu: Thaày Neân thuoäc giaùo phaän Myõ Tho ñaõ gaáp ruùt thu xeáp haønh lyù, khaên goùi rôøi khoûi GHHV. Sao maø chuyeån höôùng ñoät ngoät theá??? Neáu muoán chuyeån höôùng, coù leõ neân quyeát ñònh tröôùc khi leân Ñaølaït chöù??? Neáu thaày Neân khoâng töï quyeát ñònh thì cha naøo maø laøm linh höôùng cho thaày gioûi vaäy??? Caùc baïn ai cuõng xoân xao. Hoùa ra, thaày Neân ñöôïc goïi veà giaùo phaän ñeå tieáp tuïc hoïc. Thaày khoâng ñöôïc hoïc GHHV chæ vì thaày rôùt tuù taøi toøan phaàn. Töø ñoù, só soá lôùp chuùng toâi laø 27 ngöôøi. Vieát ñeán ñaây, nhöõng teân tuoåi cuûa khoùa hoïc naêm xöa hieän veà roõ moàn moät trong kyù öùc: Chuaån, Doan, Duy, Ñaïo, Ñònh, Ñöùc, Haûi (Mic), Haûi (Pet), Hieàn, Höông, Khoâi, Linh, Naêng, Ninh, Nghóa, Phaùn, Phöôïng, Sôn, Thaïc, Thanh (Paul), Thanh (Roch), Thaéng, Thuaán, Thuyeát, Tieàn, Tröôøng, Tuøng. Theâm 03 thaày Doøng Teân (externes) goàm Ñaït, Kieân, Tình; 04 thaày töø Ñaïi chuûng vieän Ñalat (externes): Bích, Ñöùc (Maäp), Hoùa, Truyeàn. Cuøng vôùi Thaùnh Danh, göông maët vaø nhöõng kyû nieäm cuõng uøa veà trong taâm khaûm. Tuoåi trung bình cuûa lôùp chuùng toâi luùc ñoù laø 20,21. Moät vaøi baïn 22. Coù moät baïn treû nhaát laø 18. Baûng Thaùnh Danh ñöôïc saép ñaët theo maãu töï. Baét ñaàu vaàn C vôùi teân Chuaån. Ngöôøi phöông phi ñaïo maïo, cao to, maùi toùc boàng beành, göông maët luùc naøo cuõng ñoû leân nhö ñaõ thaám vaøi xò. Chaøng coù veû ñöùng tuoåi hôn caùc baïn. Sinh naêm 123

128 1948 maø lò! Tieáng Phaùp löu loùat neân ñöôïc chæ ñònh laøm lôùp tröôûng. Sau bieán coá naêm 75, chaøng taäu ñöôïc 9 naêm theå nghieäm nhaø lao vì toäi bao che CHA THAÀY. Thieân Chuùa traû coâng boäi haäu baèng caùch ban cho thaày moät Eva töôi ñep, treû hôn thaày moät con giaùp. Luùc naøy gia ñình thaày haïnh phuùc vôùi ba aùi nöõ, an cö taïi giaùo xöù Kitoâ Vua, Xuaân Loäc. Thaày cuõng raát naêng noå trong hoïat ñoäng toâng ñoà vôùi chöùc danh thö kyù Khoâi Bình Vieät Nam. Baùc Doan, vôùi caëp kính goïng ñen, ñaïo maïo nhö moät cuï non. Khoâng oan sai chuùt naøo khi baùc cheát danh laø Cha giaø Doan. Keû heøn naøy ñöôïc haân haïnh duøng côm toái vôùi cha giaøvaøo trung tuaàn thaùng 5 vöøa qua taïi Virginia. Cuõng gioïng noùi traàm traàm nhö ngaøy naøo, cha giaø khoe ñaõ coù hai muïn con coøn ñoû hoûn. Anh Duy toát buïng nhöng phaûi caùi toäi hôi gaøn. Chôi boùng ñaù vaøo haïng khaù. Sau giaûi phoùng anh ñaäu chöùc CHA, ñöôc thöû löûa trong moät xöù ñaïo mieàn queâ khæ ho coø gaùy neân phaûi ngoai giao baèng ba xò ñeá. Khi bao töû noåi loaïn, anh ñöôïc chuyeån veà laøm chaùnh xöù Vinh-sôn, keânh A2 Caùisaén. Ñaõ caát xong nhaø thôø khang trang. Môøi caùc baïn ñoàng moân ñeán laõm caûnh. Anh Ñaïo nhaø ta luùc naøo cuõng nghieâm trang, kyû luaät chín chaén. Raát thuoäc loøng nhöõng chuyeän tieáu laâm ñeå phuï theâm yù töôûng baøi giaûng cho mieät vöôøn. Anh thaân aùi vôùi moïi ngöôøi, tröø vieäc xuyeân taïc con ñöôøng truyeàn baù Phuùc aâm cuûa anh. Anh khoâng DUÏ ai theo ñaïo anh bao giôø. Noùi taàm baäy coi chöøng vôû maët. Hieän anh ñang quaûn nhieäm moät hoï ñaïo ñoâng nhaát giaùo phaän Long Xuyeân: Boø OÙt. Anh ñang hoäc xì daàu vôùi vieäc xaây caát ngoâi thaùnh ñöôøng môùi vó ñaïi. Baùc Ñònh nhaø ta tuy khoâng ñöôïc quaûng ñaïi veà chieàu cao, nhöng ñöôïc caùi saùng daï vaø caàn maãn hôn ngöôøi, sôùm toû ra phong caùch laõnh ñaïo. Anh em beøn xöng tuïng baùc laø ÑÖÙC THAÀY. Caùc baïn cuøng lôùp ai cuõng tieân ñoaùn töôùng ñöùc thaày sau naøy seõ laøm vítvoà. Tröôùc maét laø baùc ñaûm nhieäm chöùc doyen trieát hoïc. Hieän nay baùc ñang coù moät good job trong department of defence. USA. Hai con gaùi röôïu cuûa baùc ñang tuoåi caäp keâ. Ngoâi nhaø cuûa baùc thaät khang trang toïa lac taïi Virginia. Anh Ñöùc nhaø ta thaân aùi, deã chòu, cuoäc soáng khaù bình thaûn, khoâng soâi noåi vôùi moät chuùt kheùp kín. Anh raát thích boùng ñaù, boùng roå. Anh ñaõ ñoã cuï vaø thænh thoaûng coù veà Vieät nam, nhöng chöa thaáy coâng khai hoùa vôùi anh em laàn naøo. Haõy ñôïi ñaáy! Noùi ñeán Mic (=MIG) Haûi thì y nhö laø coù vuõ baõo. Vì toân troïng tuoåi taùc vaø caëp kính caän goïng ñen dính lieàn giaây thun cuûa anh (sôï rôùt, nhaát laø khi ñaù boùng) maø moät soá anh em goïi anh laø cha giaø Haûi. Cha giaø toát buïng nhöng maët maøy ñoû gay vaø baäm trôïn nhö Tröông Phi. Cha giaø ñi tôùi ñaâu thì ñöôøng ñieän phuït saùng tôùi ñaáy. Nhöng ôû ñôøi, boùng toái ñi keøm vôùi aùnh saùng. Trong boùng toái ngöôøi ta doø daãm nhö bò MUØ. Chöõ naøy toái kî ñoái vôùi cha giaø. Ngay caû chöõ naøy phaùt aâm theo gioïng Phuù Laõng Sa MIEÀU (Haûi mieàu) cuõng khoâng ñaëng. Ai khoâng tin thì cöù hoûi kinh nghieäm nôi cha anh Đoàn Só Thuïc seõ roõ. Cha giaø ñaõ ñoã cuï vaø raát meâ laøm vieäc toâng ñoà cho ngöôøi Thöôïng. Moät hình aûnh töông phaûn vôùi cha giaø ñoù laø Beùt Haûi (Pet). Chuù Haûi töôi treû, ñeïp trai, naêng ñoäng, coù khieáu veà ngoïai ngöõ. Chuù noùi tieáng Anh nhö gioù vaø thoâng thaïo heát moïi lyù leõ treân ñôøi. Laïi theâm caùi toäi laø luùc naøo chuù cuõng duøng 124

129 phöông phaùp Thaäm xöng ñeå dieãn taû vaán ñeà, neân chuù bò cheát danh doùc-tô, dòch ra tieáng Phaùp laø docteur: Haûi tieán só. Hieän chuù vaãn coøn ñoäc thaân vaø raát thaân thieän vôùi moâi tröôøng Kangaroo. Anh Hieàn nhaø ta tính tình nam boä raëc, deã chôi vaø deã tieáp xuùc. Anh cuõng khoâng caïnh tranh noãi vôùi chieàu cao khieâm toán cuûa ñöùc thaày Ñònh. Tuy vaäy anh laïi coù khieáu saùng taùc vaø ñaïo dieãn kòch ngheä. Anh ñaõ ñoã cuï, laøm vieäc naêng noã. Nhöng côn beänh chaøm khoù chöõa laø moät dòp ñeå anh chöùng toû tình yeâu vôùi Chuùa. No suffering, no love!hieän anh ñang nghæ döôõng beänh taïi Vónh Long. Anh Höông traéng treûo ñeïp trai con nhaø giaøu, treû ngöôøi nhöng khoâng non daï. Hình nhö anh thích ñoïc saùch nghieân cöùu hôn theå thao theå duïc. Khoâng bieát töø luùc naøo, Huyønh toûa Höông ñaõ bò ñoåi thaønh HUYØNH XÒT KHOÙI. Xòt gì cuõng ñöôïc, chæ bieát raèng hieän nay anh raát thaønh coâng trong khoa boùi toaùn phong thuûy. Tieàn voâ nhö nöôùc soâng Ñaø. Ngheà naøo hieän nay cuõng bò aûnh höôûng bôûi suy thoaùi kinh teá, rieâng ngheà cuûa thaày thì vaãn nhö dieàu gaëp gioù. Anh Khoâi daùng ngöôøi maûnh khaûnh, ñi ñöùng nheï nhaøng thanh thoùat, coù phaàn roùn reùn laøm ngöôøi khaùc giaät mình vì söï xuaát hieän LUØ LUØ cuûa mình. AÁy theá neân ngöôøi ta thöôøng gheùp chöõ Luø vaøo teân cuûa anh. Anh raát ña taøi, nhaát laø ngheà hoïa vaø khaùnh tieát. Anh ñaõ ñoã cuï vaø nghe ñaâu seõ khoâng döøng laïi ôû phaãm traät naøy. Hy voïng laém thay. Baùc Linh, moät tay choøng gheïo treâu choïc khoâng töø moät ai. Baùc nhaùi ñuû moïi thöù tieáng vaø ñuû moïi thöù gioïng cuûa moïi mieàn, moïi ñaáng baäc. Thoâng thöôøng, khaû naêng treâu choïc theå hieän moät möùc ñoä thoâng minh aån tieàm. Naïn nhaân thöôøng xuyeân cuûa baùc chính laø ñoàng lieâu Phöôïng. Baùc choïc cho ñeán möùc ngöôøi ta quaïu leân môùi haû daï. Ngoaøi Chuùa ra, khoâng moät ai coù theå ñoaùn ñöôïc sau naøy baùc trôû thaønh ñaáng keá vò caùc thaùnh toâng ñoà, roài hieän nay laø Phoù Hoäi Ñoàng Giaùm Muïc Vieät Nam. Do tích luõy ñöôïc nhieàu kinh nghieäm khoå ñau cuûa moät ngöôøi giaùo daân lao ñoäng ngheøo khoå, keå caû tuø ñaøy, baùc ñaõ deã thaønh coâng trong vieäc chaên daét ñaøn chieân Chuùa ñaøng ngoaøi. Chuù Naêng, ngöôøi treû nhaát lôùp, ñeïp trai con nhaø giaøu hoïc gioûi. Soáng chan hoøa vôùi moïi ngöôøi. Thích chôi boùng roå nhöng khoâng gioûi laém. Raát khoù maø cheâ traùch Naêng ôû moät ñieåm xaáu naøo. Coù leõ laø do chuù noù ñöôïc höôûng hoaøn caûnh kinh teá vaø giaùo duïc thuaän lôïi töø cha meï. Haàu heát anh em cuûa Naêng ñeàu thaønh ñaït. Coù ngöôøi ñeà nghò ñöøng goïi chuù noù laø CUÏ NAÊNG, ñeå chuù noù ñöôïc nheï gaùnh maø böôùc leân phaãm traät cao hôn. Traùi haün vôùi Naêng, oâng nænh oâng Ninh raát nhanh nhaïy, leï laøng, thaùo vaùt vaø thoâng minh. Do vaäy, Ninh laø thuû moân soá moät cuûa lôùp trong suoát nhöõng naêm ôû GHHV. Nhöng chính vì quaù nhanh nhaïy maø oâng Ninh nhaø ta coù phaàn hôi leùm, ñöôïc cho laø coù khieáu veà daïy moân chính trò hôn ñaïo ñöùc. Nghe ñaâu hieän nay oâng raát thaønh coâng ôû xöù Chuoät Tuùi. Coù leõ do söï töông phaûn vaø boå tuùc cho nhau maø Naêng vaø Ninh nhö caëp baøi truøng. Töông phaûn vôùi thaân hình thon cao cuûa Ninh laø maäp Nghóa. Maøu da ñaäm, maët chöõ ñieàn, tính tình thaúng tuoät nhö ruoät ngöïa, daùng ngöôøi trung trung, nhöng vì phaùt trieån chieàu ngang vöôït baäc neân hoùa ra maäp maø luøn. Nhìn vaøo anh, ngöôøi ta ñeàu nghó anh chæ coù theå muùa baøi Troâng kìa con voi noù ñöùng rung rinh laø ñaït maø thoâi. Khoâng ngôø anh laø taùc 125

130 giaû cuûa vuõ ñieäu ñeå ñôøi: Hueá Saigon Haønoäi laøm meâ maãn caùc aû Buøi Thò Xuaân, khieán oâng thò tröôûng Ñalat môøi veà dinh daïy vuõ cho lôùp con oâng ñeå döï thi vaên ngheä cuoái naêm. Hieän baùc maäp ñang say meâ coâng vieäc toâng ñoà giaùo daân vôùi chöùc vuï Gia tröôûng Khoâi Bình Vieät Nam. Chuùng ta laïi coù moät ngöôøi baïn heát söùc hieàn hoøa, nhaõ nhaën, vui tính vaø raát ñôn sô ñoù laø cuï Phaùn. Nöôùc da baùnh maät cuøng vôùi hai chieác raêng cöûa nhoâ ra y nhö raêng thoû röøng, cuï cöôøi raát töôi vaø raát coù duyeân. Cuï lao ñoäng haêng say vaø toû ra thích hôïp vôùi moâi tröôøng noâng nghieäp XHCN. Luùc ñoù cuï bò chöùng thaáp khôùp ñoå moà hoâi tay chaân neân ruoài muoãi raát sôï giaây phuùt maø cuï tuït ñoâi vôù. Nghe ñaâu sau naøy cuï theo ñoâng y vaø boác thuoác nam raát hieäu nghieäm, chuõa ai cuõng laønh, chæ tröø chöùng nan y cuûa cuï Raát khieâm toán ôû chieàu cao cuõng nhö chieàu ngang, vaø hình daùng coù phaàn nhoû nhoû nhoi nhoi nhöng thaûy boùng roå raát ñieâu luyeän, ñoù laø Baùc Baûy Phöôïng. Baùc len loõi theá naøo maø moãi khi thaáy traùi boùng loït thoûm vaøo roã thì y nhö raèng ñoù laø coâng trình cuûa baùc baûy Chaø Hynos cha cha cha Bieät hieäu naøy ñöôïc saùng taùc bôûi Baùc Linh coù leõ do haéc bì cuûa baùc baûy töông phaûn vôùi baïch sæ khi baùc baûy nhoeõn nuï cöôøi theá kyû. Cöù moãi saùng, treân ñöôøng leân doác Ñaïi hoïc Dalat, heã coù baùc Linh theo sau baùc baûy thì mieäng Baùc Linh khoâng theå naøo maø khoâng phaùt aâm tieáng ENTRE PARENTHEØSES aùm chæ ñoâi chaân cong voøng cuûa baùc. Hieän baùc baûy ñang raát haõnh dieän vì coù hai naøng coâng Chuùa luùc naøo cuõng tíu tít líu lo nhö chim hoùt trong aùnh naéng xuaân. Keá ñeán, Hoaøng Töû Piano Jean De La Salle Leâ Tuøng Sôn quanh naêm vôùi khaên quaøng coå vì sôï bò caûm laïnh. Anh meâ ñaøn nhö ñieáu ñoå ñeán noãi phaûi coù moät phoøng daønh rieâng cho caây ñaøn Piano cuûa anh. Ñoái vôùi anh, nhöõng moân boùng ñaù, boùng roå, boùng chuyeàn naèm ngoaøi yù nieäm. Muoán tìm anh nhöõng luùc free time, xin cöù ñeán nôi phaùt ra aâm thanh traàm boång cuûa Bachs, Schubert, Beethoven Tieác thay, nhöõng thieân taøi thöôøng baïc meänh. Thaân xaùc anh ñaõ ñöôïc giao cho loøng bieån öôùp maën. Moät lôøi kinh cho anh mau veà coõi cao xanh vónh haèng. Noái goùt Sôn laø trieát gia Thaïc. Nhìn daùng veû maûnh khaûnh cuûa anh, caëp kính caän daøy nhö ñít ve, aùnh maét nhìn xuoáng moãi laàn böôùc ñi trong suy tö sieâu hình, hai tay thoïc vaøo tuùi quaàn nhö ñích thò laø ñeä töû ruoät cuûa thaày Nguyeãn Khaéc Döông, ai cuõng coù caûm töôûng laø anh saép cho ra ñôøi luaän aùn trieát hoïc thaâm saâu cuøng coác maø chæ coù anh môùi hieåu. Ñaëc bieät, nhöõng con eùn quen thuoäc thöôøng bay xaø xuoáng cöûa phoøng anh ñeå nhaët nhöõng haït ñaäu phuï rôi vaûi. Vaøi con daùn naâu chaêm chæ trong coác caø pheâ caën. Ñaây ñoù daêm ba con ruoài tranh nhau ñaùp xuoáng baõi nuôùc boït chöa kòp khoâ. Ñaáy, cuoäc soáng sieâu thoaùt cuûa moät trieát gia chöa thaønh danh. Vaø anh cuõng cuøng chung soá phaän vôùi nhöõng con ngöôøi taøi hoa vaén soá. Moät neùn nhang cho vong linh anh baát töû. Paul Thanh, moät chaøng laõng töû raát thích aller au marcheù cuõng nhö excursio voøng quanh ñoài cuø vaøo moãi chieàu neáu khoâng xoû daøy ñi ñaù banh cuøng vôùi Nghóa maäp. Raát thöôøng ñeo caëp kính maét ñen, ñoäi noùn cao boài Texas, göông maët luùc naøo cuõng indiffeùrent troâng nhö ñieäp vieân 007. Cuoäc soáng heureux vaø aên noùi voâ thöôûng voâ phaït. Ngaøy nay, khoâng bieát chaøng ñang laøm gì beân chaâu Ñaïi 126

131 döông? Roch Thanh, töôùng taù nhö Töø Haûi, raâu haàm haøn eùn maøy ngaøi, göông maët baäm trôïn nhöng buïng daï laïi raát laønh. Anh raát thaûo aên. Giôø hoïc chieàu thöôøng toå chöùc naáu caø pheâ Ban meâ Thuoäc, nöôùng khoâ möïc môøi anh em cuøng thöôûng thöùc ngay trong phoøng rieâng cuûa mình. Kinh nghieäm cho bieát, muøi khoâ möïc raát khoù bòt kín. Coù laàn cha Bobbio hoát hoûang chaïy tôùi chaïy lui ngoaøi haønh lang laàu ba, mieäng khoâng ngöøng thoâng baùo cho baát cöù thaày naøo cha gaëp: Electiciteù, c est bruleùe!.vite, vite!!! Trouvez-la, s il vous plait!. Muøi khoâ möïc ñoù! Raát nhieàu thaày khoâng theå nín cöôøi. Duø sao, ñoù cuõng laø moät kyû nieäm khoù queân trong ñôøi. Roch Thanh ñaõ ñaùnh ñoåi söï töï do baèêng chính maïng soáng cuûa mình. Giôø ñaây anh ñaõ tìm ñöôïc söï töï do ñích thöïc beân caïnh toøa Chuùa. Noùi ñeán Thaéng laø noùi ñeán moät pho tieáu laâm voâ taän. Coù dòp thöùc ñeâm vôùi Thaéng, ngöôøi ta seõ khoâng caûm thaáy buoàn nguû, buø laïi seõ ñöôïc nhöõng traän cöôøi thaâu ñeâm suoát saùng. Caùc baïn trong lôùp ñaõ phong haøm giaùo sö cho Thaéng veà boä moân Tuïccologie. Cuï Thuaán, treû ngöôøi nhöng taâm hoàn khaù coù tuoåi vì luùc naøo cuï cuõng coù theå giaûng morale cho baát cöù ai. Coù leõ vì vaäy maø cuï ñaõ ñöôïc caát nhaéc leân haøng cha giaø: Cha giaø Thuaán. Laâu quaù khoâng ñöôïc tin töùc gì veà cuï. Soáng cheát nôi moâ xin nhôù leân tieáng. Cha giaø Thuyeát, ngöôøi Vónh Long, tính tình hieàn hoøa deã thöông deã meán, saün saøng giuùp ñôõ moïi ngöôøi khi coù yeâu caàu. Nhöõng ai bò beänh nan y, xin cöù chaïy ñeán vôùi cha giaø. Giaø seõ ra ngoaøi ñoàng böùt vaøi naém coû, phôi khoâ saéc nho nhoû, naáu soâi uoáng lieàn, beänh gì cuõng khoûi, khoâng khoûi thì ngoûm cuû toûi. Hieän nay cha ñuùng laø moät cureù d Ars, ñaïo ñöùc thaùnh thieän ôû moät xöù ñaïo nhoû nhöng coù beà daøy truyeàn thoáng cuûa giaùo hoäi ñaøng trong: xöù ñaïo Traø OÂn. Tieàn (Buùng), daùng ngöôøi cao raùo, ñaàu hôùt cua, laø moät caây haøi cuûa lôùp cuõng nhö cuûa GHHV. Anh raát cöø trong ngheà hoïat naùo vieân löûa traïi. Anh cuõng giaøu chaát ngheä só khi ngoài vaøo ñaøn Harmonium. Hieän anh soáng vaø laøm vieäc toâng ñoà, giuùp ñôõ hoï ñaïo Buùng raát ñaéc löïc. Anh laäp gia ñình nhöng laïi son seû, chaéc ñang mong moûi ñöôïc gioáng nhö tröôøng hôïp gia ñình baø Elisabeth. Leâ Thaønh Tröôøng, daùng ngöôøi trung trung, aên noùi ñieàm ñaïm, deã meán. Duø chieàu cao khieâm toán nhöng laïi laø moät tieàn ñaïo boùng ñaù raát höõu hieäu. Nhôø tính tình hieàn hoøa coäng vôùi soá ñaøo hoa baåm sinh, neân ñöôïc raát nhieàu quí nöông ñeå maét. Vaø thöïc teá, chaøng raát khoå sôû vì soá ñaøo hoa cuûa mình. Hieän söùc khoûe cuûa Tröôøng khoâng ñöôïc doài daøo laém. Tröôøng ñang soáng taïi Thuû Ñöùc, TP HCM. Ngöôøi cuoái cuøng trong danh saùch khoùa XIII chính laø Nguyeãn Tuøng, moät con ngöôøi ñieàm ñaïm, soáng hoøa ñoàng. Maëc duø laø ngöôøi Ñaø neûng, nhöng coù hôi haùm cuûa tröôøng phaùi Qui Nhôn, neân cuoäc soáng ñoâi khi sieâu thoaùt. Chaúng bieát khi laäp gia ñình roài anh coù coøn sieâu khoâng! Mong anh ñöøng coù cuoäc soáng sieâu thöïc. Caùc baïn khoùa XIII GHHV thaân thöông! Ghi laïi moät vaøi neùt chaám phaùveà caùc baïn, loøng mình traøo daâng bao caûm xuùc. Tröôùc heát, khoâng ai coù theå choïn tröôùc cho mình moâi tröôøng GHHV. Cuõng khoâng ai coù theå choïn tröôùc cho mình nhöõng ngöôøi baïn 127

132 cuøng lôùp. Chuùng ta coù hoøan caûnh soáng khaùc nhau, quaù khöù taâm sinh lyù khaùc nhau, tính tình moãi ngöôøi moãi veû. Moãi ngöôøi laø moät vuõ truï thu nhoû, duy nhaát vaø ñôøi ñôøi. Nhöng ngaøy qua ngaøy, soáng döôùi maùi tröôøng thaân thöông, tình caûm baïn beø trieån nôû, tình ñoàng chí vöôn cao, ñaõ noái keát chuùng ta thaønh moät thöïc theå khoâng gì chia caét ñöôïc. Thöïc theå aáy ñaõ toàn taïi vaø laø moät maét xích khoâng thieáu ñöôïc trong chuoãi ngaøy soáng cuûa cuoäc ñôøi. Keá ñeán, nhöõng nieàm vui, noãi buoàn, söï thoâng caûm, ñieàu baát bình luùc xa xöa giôø ñaây taát caû ñaõ trôû thaønh nhöõng kyû nieäm ñeïp. Noù ñeïp vaø baát huû vì noù ñaõ xaûy ra trong khoûang thôøi gian ñeïp nhaát cuûa ñôøi ngöôøi, thôøi gian cuûa tuoåi thanh xuaân mô moäng, thôøi gian cuûa lyù töôûng bay cao, bay xa. Moãi laàn nghæ veà nhau, chuùng ta thöôøng möôøng töôïng ra nhöõng göông maët coøn treû luùc aáy, raát ñoåi thaân thöông. Roài, con soá 13 ñònh meänh. Ñoâng cuõng nhö Taây, con soá 13 laø con soá KÎ. Khoâng ai thích choïn cho mình con soá 13 xui xeûo. Apollo 13 ñaõ maát huùt trong khoâng gian voâ taän. Nhöng khoùa XIII GHHV laïi laø moät ngoïai leä. Noù ñaõ daâng cho Giaùo hoäi Vieät nam nhöõng ngöôøi con öu tuù: 01 Giaùm muïc, (neáu keå externes laø 02), 08 linh muïc (neáu keå externes laø 12), nhöõng ngöôøi cha göông maãu, nhöõng ngöôøi tín höõu trung kieân, nhöõng gia ñình coâng giaùo ñaàm aám haïnh phuùc. Cuoái cuøng, theo thieån yù cuûa ngöôøi vieát, coù neân chaêng lôùp chuùng ta gaéng toå chöùc buoåi hoïp maët haèng naêm nhaèm haâm noùng truyeàn thoáng toát ñeïp cuûa maùi tröôøng xöa, nhaèm thaêng tieán tình baïn ñaõ coù töø thôøi trai treû, nhaèm trao ñoåi kinh nghieäm soáng ñaïo giöõa giaùo só vaø giaùo daân, giöõa ñôøi soáng ñoäc thaân vaø hoân nhaân gia ñình. Xin Chuùa chuùc laønh cho moïi nguyeän öôùc cuûa taát caû chuùng ta. Saigon, ngaøy Anreâ Nguyeãn Höõu Nghóa. 128

136 KHÓA 15: ĐẠI CA QUỐC TẾ Vậy cũng đã là một kỷ niệm để đời rồi! Cùng thời đó – trước và sau – nỗi đình nỗi đám ở Mỹ là bộ phim Bố Già – God father – ( mà vừa qua vẫn được bầu chọn là phim hay nhất mọi thời), thì ở Việt Nam, Duyên Anh (ông nhà văn nầy đã ghé` tham quan GHHV cùng phu nhân) cũng làm mưa làm gió, làm say mê giới trẻ và cả giới sồn sồn với tác phẩm Điệu Ru Nước Mắt, khiến cho trên thị trường xì gà Hava Tampa bán chạy như tôm tươi, vì ai cũng muốn vào vai yêng hùng du đảng Trần Đại, với những vòng khói thuốc xì-gà mê hoặc chui vào mái tóc Tường Vi. Song có một điều chắc chắn, ấy là gã Al Capone trong God Father ở Xứ Cờ Hoa hoặc anh chàng lãng tử Trần Đại ở Xứ An-Nam nầy, vẫn chỉ là Đại ca quốc nội. Muốn thành danh làm một đại ca quốc tế, đâu phải là chuyện dễ. Có mà nằm mơ giữa ban ngày! Chercher midi à quartoze heurres! Vì thế danh nghĩa Đại ca Quốc Tế mới hiếm quý làm sao! Và nhà em là một trong những của hiếm ấy, cho dù vị trí đáng ao ước nầy chẳng kéo dài được lâu, vì mau bị lộ tẩy. Ở đời, anh hùng tạo thời thế cũng nhiều, mà thời thế tạo ra anh hùng cũng không ít. Có lẽ nhà em phải khiêm nhường tự xếp mình vào loại thứ hai nầy, vì quả là các sự kiện dồn dập xảy ra, vượt quá tầm kiểm soát của nhà em. Do có nhà ở số 01 Thống Nhất, Đà Lạt ( nhà Sohier của giáo phận Kontum ở Đàlạt;cũng giống như nhà Chúa Chiên Lành của giáo phận Nhatrang ở Đàlạt), nhà em hăng hái tựu trường sớm hơn một ngày. Nhiều huynh-trưởng các khoá từ 14 trở về trước cũng bối rối không ít khi gặp nhà em lang thang ở mấy dãy hành lang, vì không biết xưng hô thế nào : Cha? Thầy? Lớp nào đây?khách?thực ra, nhà em là lính mới tò te và cũng như bao lính mới khác: hôm nay nhà em bị lạc! Đi dăm phút đã về chốn cũ. Nhà em ngâm nga câu trong bản nhạc của Phạm- Duy nói về Pleiku, một trong hai thị xã thuộc giáo phận Kontum, mà nhớ đến mê cung trong các pho kiếm hiệp của Kim-Dung. Đành phải lẻo đão bước theo các đàn anh, khiến chư vị nầy càng thêm hoảng hốt, né đường nhường bước. Nhưng hể Chư Vị ấy dừng,thì nhà em cũng ngưng, bởi nếu cứ xông xáo một mình, thì trước sau gì rồi cũng đi dăm phút đã về chỗ cũ mất thôi! Nhưng rồi loay hoay mãi, cũng nắm được sơ đồ và bố trí của mấy tầng lầu, nhất là khi đàn anh JB Nguyễn – Minh-Thiện (+ cầu Chúa thương linh hồn Ngài),trước ở Kontum và sau 1967 chuyển về giao phận mới Banmêthuột, kiên nhẫn hứơng dẫn. Một ít huynh trưởng càng có vẻ rét hơn một chút, khi nghe K 12 Giuse Nguyễn-Việt-Huy xưng hô với tôi là cậu – tớ, (vì ngày xưa cùng đồng bàn đồng lớp). Nhìn hàm râu quai nón và hàng ria mọc lại sau mới có mấy giờ bị cạo sát, nhiều huynh trưởng thấy chú em nầy quả thật đáng kính và đáng cho vào hàng đại ca. Thật là từ bụi tro Chúa nâng con lên hàng khanh tướng!. Nói dài dòng mà vẫn quên xin phép có đôi lời tự giới thiệu: Nhà em là Giuse Nguyễn-Thế-Bài. Khóa 15 GHHV hay còn có mỹ danh là Ngôn Sứ 72, vì chúng em gồm 31 tên vào GHHV sau Mùa Hè Đỏ Lửa. Ở nhà quê, ngay ở thế kỷ 21 nầy mà điện nơi có nơi không, nơi có thì lắm khi cũng tù mù chẳng hơn gì đèn dầu là mấy, cho nên chuyện 5 năm cho ra lò 3 đứa là chuyện thường! Nếu may mắn, trong ba lần mà được vài cặp sinh đôi, thì rõ ràng là “anh lấy em thừ thuở 13 ; đến khi 18 em đà 5 con!”. Khoảng cách 5 năm, 5 tuổi, đâu phải trò đùa! Một trời cách xa ấy chứ!cho nên, sau một đêm mở mắt thao láo vì rét và lạ nhà lạ nước, 31 lính mới gặp nhau dưới sự chủ trì của Cố Bobio ở tầng trệt cánh “triết”, bên ngoài dãy hành lang rộng có mấy cây vả xanh rì bắt đầu ra hoa. Hai “mọi” Kontum cảm thấy “hơi bị” tự ái một chút, khi nhìn quanh thấy toàn một đám choai choai : anh thì mặt mày non choẹt, chẳng khác gì thằng út ở nhà (sinh sau mấy con vịt giờ kế mình) ; có anh chàng – nghe nói ở Huế vào – cứ lấm la lấm lét nặn mụn trứng cá chiếm hết ba phần diện tích dung nhan. Anh thì tóc xoăn tít, da sôcôla pha rượu rum như người Kmer. Điểm chung của 29 anh chàng nai tơ còn lại ngoài em và anh chàng cũng Kontum Cao-Văn-Thành “Cò”, là những cặp mắt ngơ ngác, e dè, kính nể, trước hai đồng môn đáng kính như những tiền bối nầy. Dù em là dân Cá Gỗ (người ta gọi “yêu” dân Nghệ An 132

137 Hà Tĩnh vốn nghèo và keo, nhưng lại ưa “sĩ”, cho nên đi đâu cũng mang theo một con cá bằng gỗ. Vào tiệm chỉ cần gọi một chén cơm, bỏ con cá vào đĩa, cho nước mắm cho tôi khi bước vào đời. Cũng xin cảm ơn các thầy, các bạn thuộc các khối lớp, nay đa số là các cha, một số vị là Giám mục nữa, đã cùng tôi một thời học tập, tu đức, vui chơi, làm công tác tông đồ và xã hội dưới mái trường Piô thân yêu, do các cha Dòng Tên nhiều quốc tịch khác nhau hướng dẫn. Tạ ơn Chúa vì Tất cả là hồng ân! Giuse Nguyễn trọng Đa (Thần học ) 149

154 HOÀI KYÙ MOÄT CÖÏU HOÏC VIEÂN NGOAÏI TRUÙ GIAÙO HOAØNG HOÏC VIEÄN Yuse Tieán Loäc DCCT Haân haïnh ñöôïc laø Cöïu Hoïc Vieân GHHV khoaù 5, toâi xin ghi laïi vaøi caûm töôûng vaø kyû nieäm thôøi xa xöa aáy. tröôùc tieân laø ñeå caùm ôn Quyù Cha Doøng Teân noùi chung, caùch rieâng Quyù Cha maø toâi ñaõ ñöôïc thuï giaùo ba laàn trong ba quaõng ñôøi. 1. Naêm 1968, toâi theo hoïc Thaàn Hoïc taïi GHHV vôùi quí Cha: Cha Raviolo: Vieän Tröôûng Cha San Pedro: Khoa Tröôûng Thaàn Hoïc. Cha Drexel: Giaùo Sö Tín Lyù. Cha Bruckner: Giaùo Sö Thaùnh Kinh. Cha Urrutia: Giaùo Sö Luaân Lyù Cha Dominici: Giaùo Sö Giaùo Luaät Cha Lacretelle, Cha Deslierres: Muïc Vuï Vaên Hoaù Cha Baume Garner : taùc giaû La Graâce vaø moät soá Cha khaùc 2. Naêm 1972, Quyù Cha Quercetti vaø Blaquiere ñaõ daãn toâi ñeán vôùi ngaønh Truyeàn thoâng Truyeàn hình qua 1 khoaù hoïc daøi ngaøy – hôn 1 thaùng – taïi Trung taâm Ñaéc Loä, deå sau ñoù phuïc vuï chöông trình Ñoá Vui Ñeå Hoïc taïi Ñaøi Truyeàn Hình VN cho tôùi Vaø sau cuøng, naêm 2000 Cha Filipe Gomez ñaõ cho hoïc boång ñeå toâi ñöôïc ñi hoïc taïi EAPI, ñaïi hoïc ATENEO cuûa caùc Cha Doøng Teân taïi Manila, Philippines. Toâi ñaõ ñeán sinh hoaït vaø Daâng Leã taïi ARUPPE Residence nhieàu laàn Tính tôùi naêm 2008, nhieàu vò ñaõ qua ñôøi nhieàu vò cuõng ñaõ trôû laïi thaêm Vieät Nam, thaêm caùc hoïc troø cuõ maø nay nhieàu Ñaáng ñaõ laøm Giaùm Muïc. Moãi laàn leân Ñaø Laït, ñi ngang Saân Cuø toâi ñeàu döøng laïi nhìn hoaëc gheù vaøo thaêm ngoâi tröôøng cuõ thaân yeâu vôùi bao kyû nieäm khoù queân. Vaø roài laàn löôït nhöõng hình aûnh cuûa 40 naêm veà tröôùc laïi hieän ra. Naêm 1968, Giaùm Tænh Doøng Chuùa Cöùu Theá, Henri Baïch Vaên Loäc ra quyeát ñònh: Töø nay caùc Ñeä Töû DCCT toát nghieäp lôùp 12, thay vì vaøo ngay Nhaø Taäp, seõ VAØO ÑÔØI hoïc xong Ñaïi hoïc môùi leân Nhaø Taäp ôû Nha Trang ñoàng thôøi, caùc sinh vieân Thaàn Hoïc seõ hoïc heát 4 naêm Thaàn Hoïc môùi Khaán Troïn, vaø Chòu Chöùc Linh Muïc, thay vì Chòu Chöùc sau naêm Thaàn Hoïc 3 (chæ ñöôïc laøm leã maø chöa ñöôïc giaûng vaø giaûi toäi). 150

155 Vôùi vieäc thaønh laäp Ñaïi hoïc tö thuïc Coâng Giaùo MINH ÑÖÙC do Quyù Cha: Böûu Döôõng OP, Cha Baïch Vaên Loäc CSsR, Cha Giaùm Tónh DCCT cuõng quyeát ñònh rôøi ban Trieát Hoïc Vieän DCCT Ñaø Laït veà saùt nhaäp hoïc Trieát taïi Ñaïi hoïc MINH ÑÖÙC Saøi goøn, goàm caùc khoa: Trieát hoïc, Nhaân vaên Ngheä Thuaät, Y khoa vaø Sinh Ngöõ. Lôùp Thaàn hoïc DCCT naêm aáy ra tröôøng vôùi leã Thuï phong Linh muïc cuûa 3 anh em: Vuõ Khôûi Phuïng, Nguyeãn Thaønh Taâm vaø Nguyeãn Ñöùc Maàu; 2 anh Traàn Só Tín vaø Traàn ÖÙng Töôøng chòu Chöùc Saùu roài ñi Toâng ñoà sau ñoù, chòu chöùc LM treã 2, 3 naêm sau. Caùc anh em khaùc VAØO ÑÔØI, chæ coøn laïi 4 anh em chuùng toâi: Trònh Nhaát Ñònh, Traàn Theá Caû, Nguyeãn Vaên Taán vaø Tieán Loäc. Vôùi 4 sinh vieân Thaàn hoïc coøn laïi, khoâng coù lyù huy ñoäng moät ban giaùo sö (ít nhaát cuõng phaûi 10 vò) ñeå chæ daïy coù 4 sinh vieân, neân caùc Beà Treân ñaõ quyeát ñònh göûi chuùng toâi ñi du hoïc, nhöng vì khoâng ñuû ñieàu kieän kinh teá ñeå göûi ñi du hoïc nöôùc ngoaøi neân caùc Ngaøi ñaõ xin caùc Cha Doøng Teân cho chuùng toâi ñöôïc sang du hoïc taïi Giaùo Hoaøng Hoïc Vieän Pio X Ñaø Laït Quyù Cha Doøng Teân thoaït tieân raát e ngaïi, tính töø choái, vì voán bieát roõ ñaùm sinh vieân DCCT raát caáp tieán qua nhöõng söï kieän nhö: 1. Dòch vaø vieát Taøi Lieäu X vôùi nhöõng baøi nghieân cöùu Thaàn hoïc ñaày daãy nhöõng tö töôûng môùi caäp nhaät sau Coâng Ñoàng Vatican 2 Taøi lieäu X laø tieàn thaân cuûa Taäp San Trao Ñoåi do caùc Linh muïc Chaân Tín, Nguyeãn Ngoïc Lan, Nguyeãn Theá Thuaán, Ñinh Khaéc Tiêu, chuû tröông vaø sau naøy laáy nhöõng teân nhö: Ñoái Dieän, Ñöùng Daäy, Ñoàng chúng tôi Ñaùng deø daët thay! 2. Ban Nhaïc Vaøo Ñôøi ALLELUIA, maëc clergyman ñi bieåu dieãn 13 laàn taïi caùc tröôøng Trung Hoïc, Ñaïi Hoïc, vaø caùc Doøng taïi Ñaø Laït, keå caû Giaùo Hoaøng Hoïc Vieän! Caùc coâ chen nhau xin chöõ kyù sau nhöõng laàn trình dieãn!!! OÂi nguy hieåm, cheo leo cho ôn goïi laø döôøng naøo! 3. Nhaát laø vieäc dieãn vôû kòch La Premieøre Leùgion, noùi ñeán noäi boä Doøng Teân vôùi nhöõng vaán ñeà caûi caùch caáp tieán, xung ñoät quyeàn bính, giaø tre, cuõ môùi maëc duø khi dòch töø tieáng Phaùp vôùi teân môùi PHEÙP LAÏ vaø duøng boái caûnh cuûa Doøng Chuùa Cöùu Theá. Caùc Cha Doøng Teân ñaõ quyeát ñònh khoâng cho caùc Thaày GHHV ñi xem, duø coù giaáy môøi ñaïi dieän caùc thaày, vôû kòch ñöôïc trình dieãn taïi Domaine de Marie Ñaø Laït, trong khi khaùch môøi ñaïi dieän töø caùc nhaø Doøng nam nöõ ñeàu coù maët, moät vaøi thaày thaân thieát vôùi chuùng toâi cuõng aâm thaàm ñeán döï, nhöng voäi vaøng chuoàn ngay khi thaáy Cha Deslierres vaø Cha Dominici böôùc vaøo Hoäi Tröôøng döï khaùn vôõ kòch. Theá laø Beà Treân chuùng toâi phaûi naên næ vôùi lôøi cam keát, baûo ñaûm, ñaây laø nhöõng sinh vieân ngoan nhaát, ít quaäy phaù nhaát, maáy tay caáp tieán ñaõ vaøo ñôøi caû roài!!! vaø keát quaû laø anh em chuùng toâi caû 4 ngöôøi ñöôïc nhaän vaøo vôùi tính caùch sinh vieân ngoaïi truù gioáng nhö anh em caùc Doøng Phanxicoâ, Lazariste, Doøng Teân vv 151

156 Ngaøy ngaøy caép saùch ñaïp xe ñaïp hoaëc gaén maùy töø Tuøng Laâm ñeán GHHV roøng raõ nhö vaäy caû thaûy laø 3 naêm. Nhöõng ngaøy ñaàu anh em chuùng toâi chaêm chæ ngoan ngoaõn maëc aùo Doøng ñaøng hoaøng böôùc vaøo lôùp hoïc ngoài giöõa gaàn 200 chieác aùo chuøng thaâm khaùc, nhöng chæ ñöôïc vaøi tuaàn, xeùt thaáy maëc aùo doøng luïng thuïng, giaây chuoãi vöôùng víu, theá laø töø töø, chaúng ai baûo ai cöù aâm thaàm maëc quaàn ñen, sô mi ñen (luùc ñaàu coøn coù coå traéng, sau boû luoân!) vaø cöù nhö theá chuùng naøo taät naáy laïi loù caùi moøi caáp tieán ra ñeå roài göông xaáu laây lan! Nhieàu Thaày baét ñaàu möôïn maãu kieåu aùo Clergyman ñeå may rieâng, söû duïng khi caàn sau naøy! Nhöng chæ 1 naêm sau coù quyeát ñònh môùi: caùc Thaày ñeàu khoâng buoäc maëc aùo chuøng thaâm khi vaøo lôùp. Ñieàu naøy xaûy ra y nhö theá taïi vieän Ñaïi hoïc Coâng Giaùo Ñaø Laït khi chuùng toâi ñöôïc pheùp ñi hoïc Ñaïi hoïc maëc ñoà thöôøng thì ñöôïc caùc Ñaáng baäc nhaéc nhôû phaûi nghieâm tuùc maëc aùo doøng khi ñi hoïc ñeå roài cuõng ít laâu sau ñoù moät thoâng caùo ñöôïc gaén ôû vaên phoøng Ñoân Hoaù ñaïi yù yeâu caàu caùc Tu só bôùt maëc aùo doøng ñi hoïc keûo Ñaïi hoïc Ñaø Laït bò nhuoäm ñen vì caùc Tu só quaù ñoâng! Göông xaáu laïi bieán thaønh göông toát luùc naøo khoâng bieát! Chuùng toâi theo hoïc taïi Giaùo Hoaøng Hoïc Vieän töø naêm 1968 ñeán naêm Caùc lôùp Thaàn hoïc hoïc theo cycle 4 naêm neân chuùng toâi coøn nhôù mình ñöôïc hoïc chung vôùi treân döôùi 200 thaày ñeán töø 14 Ñòa phaän vaø 4 Doøng tu khaùc nhau caùc khoaù 4,5,6,7,vv Hieän nay nhieàu vò ñaõ laøm Giaùm Muïc, Ñöùc OÂng, Toång Ñaïi Dieän, Giaùm Ñoác Ñaïi Chuûng Vieän, Haït Tröôûng, Chaùnh xöù Chính Toaø, Giaùo Sö Ñaïi Chuûng Vieän, Beà Treân Doøng. Ví duï: Ñöùc Cha Soaïn (Quy Nhôn), Ñöùc Cha Chöông (Höng Hoaù), Ñöùc OÂng Phong (Nha Trang), Cha Veä (Toång Ñaïi Dieän Hueá), Cha Canh (Toång Ñaïi Dieän Ñaø Naüng), Cha Tính (Giaùm Ñoác Ñaïi Chuûng Vieän Caàn Thô), Cha Laõm (Haït Tröôûng, Chaùnh Xöù Hoøa Höng).laïi coù caùc Cha Doøng Teân nöôùc ngoaøi nhö cha Champoux, Arango vv Rieâng toâi, Yuse Tieán Loäc ñöôïc quen bieát, vì sinh hoaït Huøng Taâm Duõng Chí vôùi caùc Thaày GHHV nhö Cha Trí (Chaùnh sôû Chôï Ñuõi), Cha Trung Thaønh (Ñaø Laït), Cha Quoác Böûu (maát tích naêm 1975) hoaëc sinh hoaït Aâm Nhaïc vôùi caùc nhaïc só Hoaøng Quyù, Haûi Hoà, Traàn Ñònh. Sau naøy thöôøng gaëp laïi vaø sinh hoaït vôùi nhaïc só Hoaøng Quyù vaø Lm Nhaïc só Traàn Ñònh, caû 2 ñaõ qua ñôøi, moät taïi California (My)õ vaø moät taïi Limoges (Phaùp). RIP. Ñeå keát thuùc toâi xin keå 1 maãu chuyeän vui vui trong lôùp hoïc Thaàn hoïc cuoái naêm 1971 vôùi giôø Luaân lyù thöïc haønh cuûa Cha Urrutia 152

157 Theo thoâng leä vaøo hoïc kyø hai cuoái naêm hoïc, Cha Giaùo Luaân lyù thöôøng chuû trì 1 buoåi thöïc taäp Bí Tích Giaûi Toäi vaøo luùc 2 giôø chieàu ngaøy thöù 2 haøng tuaàn, giaûng ñöôøng lôùn chaät ních caùc sinh vieân töø döï bò, ñeán Trieát hoïc vaø Thaàn hoïc leân ñeán treân 200 ngöôøi. Caùc thaày Thaàn hoïc naêm cuoái, saép ra tröôøng, cöù moãi tuaàn vaià thaày, thay phieân ngoài toaø Giaûi Toäi (giaû ñònh) vaø hoái nhaân laïi chính laø Cha Giaùo Luaân Lyù. Cha Urrutia coù bieät taøi nhaäp vai caùc nhaân vaät ñeán xöng toäi, luùc laø moät baø giaø, luùc laø moät thanh nieân, luùc laø moät thieáu nhi, tieán vaøo toaø vaø xöng toäi vôùi gioïng noùi vaø caùch xöng toäi ñaëc tröng. Hoâm aáy ñeán phieân baàn ñeä vôùi ñeà taøi khaûo saùt luaân lyù: DE JUSTITIA Cha giaùo döôùi vai moät coâng chöùc, xöng nhöõng loãi phaïm ñöùc coâng baèng, ñaõ söû duïng vaø laáy cuûa coâng laøm cuûa tö.vv. coäng vôùi vaøi ba toäi nheï linh tinh. Xöng xong, baàn ñeä nhanh choùng khuyeân vaø ñoïc coâng thöùc xaù giaûi vaø lieàn sau ñoù vì bieát mình laø ngöôøi choùt neân ñöùng phaét ngay daäy Cha giaùo vöøa böôùc ra khoûi toaø thaáy theá lieàn ra hieäu cho baàn ñeä ngoài xuoáng vaø Ngaøi leân tieáng phaùt bieåu nhaän xeùt: Thaày Loäc hoâm nay khuyeân baûo toát, ñuùng ñeà taøi, nhöng vi phaïm 2 loãi sau ñaây: 1. Hoái nhaân vöøa ra khoûi toaø thaày ñaõ ñöùng ngay daäy khieán hoái nhaân seõ xaáu hoå, ngaïi nguøng neáu ñaõ xöng moät toäi kín aån, teá nhò. Thaày phaûi ngoài yeân trong toaø 1 ít laâu ñôïi hoï ñi khoûi roài haõy rôøi toøa chöù!!!!. 2. Loãi thöù 2, veà coâng thöùc xaù giaûi. Hoâm nay laø ngaøy traû baøi neân giaû thieát thaày phaûi thuoäc loøng coâng thöùc Latinh Ego te absolvo. Nhöng hoâm nay thaày laïi caàm giaáy, ñaõ caàm giaáy laïi coøn ñoïc löôùt, aên bôùt!!! Mai moát thaày muoán daùn maáy tôø coâng thöùc baèng caùc thöù tieáng trong toaø cuõng ñöôïc, nhöng hoâm nay thì phaûi thuoäc chö öù öù!… Ngaøi keùo daøi chöõ CHÖÙ Ö ÖÙÙ!!! Theá laø caû hoäi tröôøng roä leân nhöõng tieáng cöôøi vui veû thaät laø moät baøi hoïc ñeå nhôù ñôøi. AD MAJOREM DEI GLORIAM Saøigoøn ngaøy 11 thaùng 11 naêm 2008 Yuse Tieán Loäc CSsR 153

158 CÁC GIÁM MỤC XUẤT THÂN GHHV PIÔ X Antôn Vũ Huy Chương 2003 Giuse Nguyễn Chí Linh 2004 P.X Lê Văn Hồng 2005 Giuse Nguyễn Văn Đệ 2006 Cosma Hoàng Văn Đạt

159 CỰU HỌC VIÊN GIÁO HOÀNG HỌC VIỆN THÁNH PIÔ X DANH SÁCH BỀ TRÊN CÁC DÒNG STT ẢNH DANH TÍNH LÝ LỊCH ĐỊA CHỈ LIÊN LẠC GM. Pet. SN 1946 LM 1973 TGM Bùi Chu: Xã (350) Nguyễn Văn Đệ -Giámtỉnh Xuân Ngọc, h. Xuân SDB K 0.6 -GM phụ tá Bùi Chu: Trường Nam Định vn GM Cosma Hoàng Văn Đạt SJ K 0.13 Viện Phụ Steph Huỳnh Quang Sanh OSB K 0.9 Rev. J.B. Nguyễn Văn Thêm SDB K 0.10 Rev. Jos. Nguyễn Công Đoan SJ K 3.5 Rev. Ambroise Nguyễn Văn Sĩ OFM K 0.6 Rev. Alexis Trần Đức Hải OFM K 0.8 Rev. F.X. Vũ Phan Long OFM K0.13 Rev. J.F. Nguyễn Gia Thịnh OFM K 0.6 Rev. Gerard Trần Lộc SVD Giuse K 0.8 Rev. J.B. Trần Minh Cương TH Thừa Sai K 9 Rev. Gerard Trần Công Dụ CM K 0.8 Rev. Giuse Nguyễn Văn Linh CM K 0.12 SN 1948 LM 1976 GM Bắc Ninh: SN 1940 LM 1972 Đan phụ 1998 SN 1947 LM 1975 Giám tỉnh SN 1941 LM Trưởng miền: Phụ tá đặc trách Đông Á và Úc Châu SJ: 2003 SN 1943 LM 1973 Tổng Cố vấn đặc trách châu Á Châu Đại Dương: 2003 SN 1948 LM 1975 Giám tỉnh: SN 1951 LM 1977 Giám tỉnh: LM 1946 LM 1973 Phó Giám tỉnh SN 1916 LM 1975 Bề trên 19?? SN 1947 LM 1974 Bề trên 20?? SN 1945 LM 1974 Phụ tá Tổng quyền: SN 1944 LM 1976 Bề trên miền VN: 19?? 155 Tòa GM Bắc Ninh, thị xã Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh Đan viện Thiên An, hộp thư lưu ký, bưu điện Huế 33/9A Bà Giang, K.P 4, P. Linh Xuân, Q. Thủ Đức, TP. HCM. Borgo S. Santo 4, C.P. 9139, Roma 00195, Italy Roma, Ý Đài Loan 3 Mai Thị Lựu P. Đakao Q 1 TP HCM Bỉ Tu viện Thánh Giuse Nha Trang: HT 52, 10 Võ Thị Sáu, Nha Trang Nhà Thờ Tấn tài, thị xã Phan Rang-Tháp Chàm, Ninh thuận Congregazione della Missione Via dei Capasso Roma 11 Yết Kiêu Đà Lạt Lâm Đồng (241) com (54) vn (8) com HT 767 TP HCM com (8) (58) (68) vn (63) (63) (63) ĐT: (8) ; (8)

166 Mr. Đào Văn Hòa Rev. Joseph Hòang Sĩ Quý SJ Rev. Vincent Bùi Đức Sinh OP Rev. Vũ Minh Thái Rev. Joseph Nguyễn Quang Thạnh K 6.5 Rev. Đinh Văn Trung SJ Miss Bùi Thị Hữu Mr. Lâm Ngọc Hùynh 69 CMT8, Tân Bình, TP. HCM (8) Tu viện Thánh Martin: 1/4 KP. 10, Tân Biên, Biên Hoà, Đồng Nai. Good Shepherd Seminary PO Box 4149 Homebush NSW 2140 Australia RIP ĐT: (61) ; (02) Thống kê Giáo sư theo danh sách STT Dòng Giáo phận TC Giáo sư Số LM 1 LM SJ Thầy SJ 6 3 LM LM OP LM CSsR SH FSC 2 7 Thầy 2 8 Soeurs 2 9 Giáo sư 2 10 Nữ giáo sư 2 11 LM CM LM MEP Luật sư 1 14 LM OFM LM SDB 1 1 Cộng:

167 DANH SÁCH HỌC VIÊN GIÁO HOÀNG HỌC VIỆN PIÔ X Các chữ viết tắt: SN= sinh năm, LM= Linh mục năm, GM= Giám mục năm, CH= chuyển hướng năm, TH= thành hôn năm NB: Vui lòng cho biết những chỗ cần đìều chỉnh để nhóm Lãm-Ða-Khoa cập nhật hóa KHÓA Số TT ẢNH DANH TÍNH LÝ LỊCH ĐỊA CHỈ LIÊN LẠC Rev. Jos Phạm Minh Công Rev. Jos Vương Văn Điền K1.2 Mgr. Jos Nguyễn Tích Đức K1.2 Rev. Jos Trần Văn Hàm K1.2.1 Rev. Thomas Nguyễn Công Hiển K1.1 Rev. Joachim Nguyễn Văn Hiểu K1.2 Rev. Ant Vũ Sĩ Hoằng K1.2 Kontum/Hải Phòng, LM 1965 Đàlạt/Bùi Chu, LM 1967 Banmêthuột/CầnThơ/ Hà Nội, SN 1938 LM 1967; GM 1997 SàigònXuân Lộc/Bùi Chu LM 1966 Cầnthơ/Hải Phòng, LM 1966 XuânLộc/Sàigòn/Bắc Ninh, LM 1967 Mỹtho/Phát Diệm, LM 1967 NT Phú Thọ, xã An Phú, TP Pleiku RIP 23/02/ Phan Chu Trinh, P Thắng Lợi, TP Buôn Ma Thuột, T.Đak Lak NT Thiên Phước, ấp Tân Mai 2, xã Phước Tân, chúng tôi Thành, ĐN. NT Ninh Son, Ấp 5, Tr. Hộ Phòng, Giá Rai, Bạc Liêu NT Bắc Minh, ấp Son Hà xã Vinh Thanh, Nhơn Trạch, Ðồng Nai NT Long Định 2, Ấp Mới, Xã Long Định, Châu Thành, Tiền Giang +84 (59) (500) (61) (781) (61) (73) com Mr. Vinc. Nguyễn Thái Hùng Rev. Jos Đinh Lập Liễm K1.2 Mr. Paul Vũ Duy Lương Thái Bình. CH 1959 Đàlạt/Bùi Chu, LM 1967 Sàigòn/Phát Diệm, CH 1959 NT Kim Phát, Xã Bình Thạnh, Đức Trọng, T. Lâm Đồng +84 (63) Mr. Thomas Đỗ Đức Minh K1.2 Rev. Jos Phạm An Ninh K1.2 Mgr. Pet. Nguyễn Văn Nhơn K1.2 Sàigòn/Phát Diệm, LM 1967 CH 1980? Quynhơn/Thái Bình, LM 1967 Đàlạt, SN 1938 LM 21/12/1967, GM 3/12/ RIP 21/11/2008 tại Đức Tu Đoàn Nhà Chúa 195/29 XVNT P17 Q.Bình Thanh Toà GM Đà Lạt, 9 Nguyễn Thái Học, P.1, TP.Đà Lạt, Tỉnh Lâm Đồng + 84 (8) (63)

168 Mr. Pet. Nguyễn Văn Nhuệ Msgr. Pet. Trần Văn Phát K1.2 Rev. Jos Phạm Ngọc Sơn K1.2 Mr. J.B Bùi Anh Thái Rev. Jos Phạm Thanh K1.1 Rev. Jos Nguyễn Thế K1.1 Rev. JB Nguyễn Văn Thục K1.2 Rev. Ant Vũ Hùng Tôn K1.1 Sàigòn/Thái Bình, CH 1958 ĐàNẵng/Quynhơn/ Phát Diệm, LM 1967, Msgr Cầnthơ/Hải Phòng, LM Modina, Laguna Hills, CA Pastor of Holy name of Jesus church, 45 Highland Ave., P.O. Box 597, Otisville, NY RIP 20/12/1999 Nhatrang/TháiBình RIP 1963 Quynhơn/Bùi Chu, LM 1966 Sàigòn/Phát Diệm, LM 1966 Saigon/Cầnthơ/Thái bình. LM 1967 Huế/Hà Nội. LM 1966 Chủng Viện Quy Nhơn, 120 Trần Hưng Đạo,Quy Nhơn RIP 8/12/1981 RIP 05/05/2001 St. Stephen church, 1112 SE 41st. Ave., Portland, Oregon (714) com + 1 (845) net +84 (56) com +1 (360) Mr. Dom. Ngô Quang Trung Mỹtho/Bùi Chu, CH 19?? +84 (8) Rev. Augustin Nguyễn Đức Thụ K1.2 Rev. Ant. Ngô Văn Vững K1.3 SJ Saigon/MỹTho/Hưng Hoá, SN 1934 LM 1967 SJ Saigon SN 1939 LM Church St Richmond Vic 3121 Australia Cộng Đoàn Nhà Hưu 19 đường 5, P. Linh Trung Q. Thủ Đức, TP. HCM + 61 (03) Mob:(04) au +84 (8) KHÓA STT ẢNH DANH TÍNH LÝ LỊCH ĐỊA CHỈ LIÊN LẠC Mr. JB Nhatrang/Vinh, 27 Bennett Street +61 (02) Nguyễn Quốc Biền CH 1960 Carramar NSW 2 3 Rev. Andre Lê Trần Bảo K2.2 Rev. Jos Nguyễn văn Cẩm K2.2 Banmêthuột/Bùi Chu, LM 1967 Sàigòn/Bắc Ninh, LM AUSTRALIA NT Đồng Xoài, Bình Phước RIP ? trong tù chúng tôi +84 (651) com

169 Mr. Jos Vũ Phương Chuẩn chúng tôi Borgia Trần Văn Khả K2.2 Mr. Jos Nguyễn Thăng Long K2.3 Rev. F.X Nguyễn Văn Nam Mr. Dom. Đinh Trung Nghĩa Rev. Jos Vũ Minh Nghiệp K2.2 Rev. Ant Nguyễn Trọng Quý K2.2 Rev. Jos Đinh Thượng Sách Rev. John. Ap Hồ Hán Thanh K2.1 Mr. Michel Nguyễn Hưng Thi Mr. Jos Đoàn Từ Thiện Mr. J. Bosco Lê Văn Trang Quynhơn/Phát Diệm, CH 1964 Sàigòn/Phát Diệm, LM 1967 Mgsr. Mỹtho/Hưng Hóa, CH 196? Huế, LM 1969 Saigon/BùiChu CH 1959 Sàigòn/Thái Bình, LM 1967 XuânLộc/Huế/Hải Phòng, LM 1967 Sàigòn/Bắc Ninh, rời HV 1960, SSS LM 72 Paris Banmêthuột/Huế/Vinh LM 1966 Longxuyên/Thái Bình, CH 1960 Đàlạt/Bùi Chu, CH SW 159 PL. OR USA Villa Assunta, Via Aurelia Antica 284, Roma Italia GX Nam Phổ, Nam Thượng, Phú Thượng, Phú Vang, TP Huế NT Tân Chí Linh, 6/25 Phạm V Hai, P.3, Q.Tân Bình Hưu ở NT Lai Ổ, ấp Lộ Đức 2, xã Hố Nai 3, H.Trảng Bom, T. Đồng Nai 23, Avenue de Friedland, F BEAUVAIS FRANCE? RIP 24/07/ Bushhard St. # B-116F.Valley CA USA Huế CH RIP 2004 Lansing MI (54) (8) com +84 (61) (01) ? +1 (714) com Rev. Pet. Trần Đình Trọng K2.1 Mr. Jos Nguyễn An Vượng Rev. Jean Blaquière Xuân Lộc /Sàigòn/Vinh, LM 1966 Sàigòn/Bắc Ninh, CH 1959 SJ Saigon SN 1935 LM 19?? RIP 05/09/ Rev. Ramirus Canabal Rev. Sesto Quercetti Rev. Michel Nguyễn Thế Minh K2.1 Rev. Roger Champoux SJ Saigon SN 1936 LM 19?? SJ Saigon SN 1936 LM 19?? SJ Saigon SN 19?? LM 1966 SJ Saigon SN 1939 LM 19?? +RIP PO Box 240, UP Post Office 1144 Quezon City, Philippines 165

170 KHÓA STT ẢNH DANH TÍNH LÝ LỊCH ĐỊA CHỈ LIÊN LẠC 1 Mr. Vincentius Vũ Văn An Quynhơn/Hải Phòng, CH Allambi Cres, Beverly Hills, NSW +61 (02) AUSTRALIA RIP Rev. Paulus Nguyễn Đức Bẩm NHATRANG, LM 1968 Mr. Jos Kontum/Hànội, CH 3 Đỗ Hữu Dư??? 4 5 Mr. Bart Lê Ngọc Diệp Rev. Joachim Lê Thanh Hoàng Cầnthơ, CH 1960 HUEÁ. LM 1968 GX Dương Sơn, Hương Toàn, Hương Trà, Thừa Thiên Huế +84 (54) om 6 7 Rev. Pet. Lê Đình Khôi Rev. Aloisius Lê Văn Liêu Huế. LM 1969 Sàigòn, LM 1968?? Dưỡng bệnh NT Fatima Bình Triệu, 355/5 P.Hiệp Bình Chánh, Q. Thủ Đức +84 (8) Rev. Antoine Huỳnh Văn Lộ Cầnthơ, LM 1968 Hirschstr.88. D Karlsruhe, Belgium (0721) / F chúng tôi Ap Nguyễn Lợi Mr. Jos Nguyễn thế Mạnh Mgr. Pet. Nguyễn Văn Nho Mr. Vincent Lưu Văn Ngãi Mgr. Michel Hoàng Đức Oanh Huế. LM 1968 Quynhơn/Thái Bình Nha trang, SN 1937 LM 1967; GM 1997 Đàlạt, CH 1962 Kontum/Hà Nội, SN 1938 LM 1968; GM Irmin Street, Burnaby, BC, Canada Or P.O. Box 1677 Everett WA USA RIP 21/05/2003 TGM Kontum, 56 Trần Hưng Đạo, Tx. Kontum +1 (714) (60) Rev. Jos Bùi Trung Phong Kontum/Thái Bình, LM 1968, Xuân Lộc NT Bảo Thị, ấp Bảo Thị, Xuân Định, Xuân Lộc, Đồng Nai +84 (61) Mr. Jos Nguyễn Tiến Thuật Quynhơn/Hải Phòng, CH 1963 RIP 2007, USA 166

171 Mr. Jos Bùi Văn Tường Rev. Jos. Nguyễn Công Ðoan K3.5 Rev. Joannes Aresti Huế, CH 1962 SJ Saigon/Thái Bình SN 1941 LM 1970 SJ Saigon SN 1938 LM 19?? 21/16 Trần Phú, Phường 3 Đà Lạt, Đà Lạt Borgo S. Santo 4, C.P. 9139, Roma 00195, Italy +84 (63) com 19 Rev. Jos Khuất Duy Linh SJ Saigon SN 1938 LM 1968 Cộng Đoàn Nhà Hưu 19 đường 5, P. Linh Trung Q. Thủ Đức, TP. HCM +84(8) KHÓA STT ẢNH DANH TÍNH LÝ LỊCH ĐỊA CHỈ LIÊN LẠC Mr. Jos Kontum/Hànội, 1 Trần Bá Bằng CH Mr. Jos Phạm Ngọc Bích Mr. Jos Trần Thanh Đạm Mr. Pet. Lê Ngọc Đông Rev. Fr.Xavier Đoàn Thái Đức Rev. Vincent Ferrier Hoàng Quang Hải K4.5.4 Mr. Jos Trần Đức Hạnh Mr. Ant Nguyễn Văn Hoa Mgr. Fr.X. Lê Văn Hồng Mr. Jos Trần Văn Huyến Rev. Paul Lưu Văn Kiệu Rev. Ant. Nguyễn Thành Long Rev. Michel Nguyễn Văn Minh Đàlạt/Hưng Hóa, CH 1963 Đàlạt/Thanh Hóa, CH 1963 Nhatrang, CH 1961 Longxuyên/Thái bình, ĐCV Sàigòn LM 1969 Đànẵng/Bùi Chu, LM 1969 Đalạt/Phát Diệm, CH 1967 Sàigòn, LM 1969, CH 1986 Huế, SN 1940 LM GM 2005 Cầnthơ/Phát Diệm, CH 1962 Vĩnhlong, LM 1969 RIP 02/07/2003 NT Nội Hà, 28 Đinh Tiên Hoàng, TP Đà Nẵng Independence Lane Fountain Valley CA Gx. Bình Xuyên Q.8 chúng tôi TGM Huế, 6 Nguyễn Trường Tộ, TP Huế GX Chính Toà,141 Lý Thái Tổ, P.2, TX Vĩnh Long, Vĩnh Long Mỹ tho, LM 1969 RIP 21/5/1984 Phúcường, LM 1969 GX Búng, Hưng Định, Thuận An, Bình Dương +84 (511) (714) com +84 (54) (70) (650)

172 Rev. Ignace Huỳnh Đắc Nhì Mr. Alp Hoàng Kim Quý K4.3 Mgr. Pet. Nguyễn Soạn K4.3 Rev. Aug. Lê Dương Tân Mgr. Thomas Nguyễn Văn Tân Rev. Pet. Chu Quang Tào K4.5 Rev. Pet. Lê Văn Tính Quynhơn, lm 1969 RIP 06/01/1997 Đànẵng / Phát Diệm, CH 1967 Quy Nhơn, SN 1936 LM 1968 GM 1999 RIP 2008, USA TGM, 116 Trần Hưng Đạo, TP Quy Nhơn Cầnthơ, LM 1969 Trường Thọ I, Trường Long, Phong Điền, TP Cần Thơ Vĩnhlong, SN 1940 LM 1969 GM 2000 Long Xuyên/Bắc Ninh, LM 1970 Mỹtho, LM 1969 TGM, 103 Đường 3 Tháng 2, P.1, Thị Xã Vĩnh Long RIP 02/10/2008 Làm việc tại Campuchia +84 (56) com +84 (710) (70) Mr. Ant. Hoàng Hữu Thanh Kontum/Hànội, CH 1963 RIP 22 Rev. Pet. Võ Trung Thành K4.5.4 Đàlạt, LM 1969 NT An Bình, 69 Khóm An Bình, P3, TP Đà Lạt +84 (63) Mr. Jac. Huế, CH 1962 Nguyễn Đăng Tôn Rev. Pet. Trương Trãi K4.3 Nhatrang, LM 1968 Rev. Thomas Đặng Toàn Trí Rev. Pierre Gervais Sàigòn, LM 1969 SJ Saigon SN 1929 LM 19?? GX Ba Làng P.Vĩnh Hòa Nhatrang Khánh Hoà NT Chợ Đũi, 1 Tôn Thất Tùng, P. Phạm Ngũ Lão, Q.1 Rue des Atrabates, Bruxelles Belgium +84 (58) (nhờ nhắn) +84 (8) KHÓA STT ẢNH DANH TÍNH LÝ LỊCH ĐỊA CHỈ LIÊN LẠC 1 Mr. Jos Longxuyên/Bùi Chu, Nguyễn Đình An CH 1962 Rev. Jos Đalạt,HàNội Dương Ngọc Châu LM 1970 Manila 2 3 Mr. Jos Phạm Hữu Đàm Sàigòn/Phát Diệm, CH NT Thanh Xuân, 187/3 Đoàn Thị Điểm, TX Bảo Lộc Lâm Đồng +84 (63) (714) (H) +1 (714) (M)

173 4 Mr. Pet. Nguyễn Văn Hải Phnompenh, CH Rev. Vinc. Ferrier Đoàn Xuân Hãn K5.6 Longxuyên/Bùi Chu, LM 1971 R.I.P 17/02/2001, Long Xuyên Rev Jos Nguyễn Văn Hân Mr. Jos Nguyễn Chí Hoà Rev. Jos Nguyễn Tiến Khẩu K5.6 Đalạt/Phát Diệm, LM 1970 Manila Mỹtho, CH 1970 Banmêthuột/Long Xuyên/Hà Nội, LM 1971 R.I.P 27/11/ 2004 Nhà Hưu Dưỡng Hà Nội 116/3 Hùng Vương, P9, Q 5 TPHCM +84 (8) Mr. JB Nguyễn Tất Lang Rev. Ant. Nguyễn Văn Lệ (Chơi) Mr. Paul Trần Anh Linh PhnomPenh, CH 1964 Vĩnh Long, LM 1970 Manila Vĩnh Long/Phát Diệm, CH 1963 GX Cái Nhum, Long Huê, Long Thới, Chợ Lách, Bến Tre R.I.P 14/4/ (75) Mr. Thomas Nguyễn Văn Minh Sàigòn/Hà Nội, CH Rev. Dom. Cao Quang Ngoạn Cầnthơ/Thái bình, LM 1970 Manila NT Đầu Sấu, CầnThơ, 22 đường 3 tháng 2, Hưng Lợi, Ninh Kiều, TP Cần Thơ +84 (710) Mr. Pet. Nguyễn Duy Niên Mr. Jac. 15 Nguyễn Thông Phúc 16 Mr. Pet. Nguyễn Xuân Sơn QUYNHN?? Đà Nẵng. LM 1970 Manila. CH 198? Kontum/Bắc Ninh. CH Estrellita Houston TX (281) (H) (C) 17 Mr. Paul Lê Phước Thiện MTHO, CH Rev. Phil. Nguyễn Tình 19 Rev. Aug. Hoàng Đức Toàn K5.4 THAKHEK LAOS Banmêthuột/Vinh, LM 1969 Laos TGM, 104 Phan Chu Trinh, P Thắng Lợi, TP Buôn Ma Thuột, T Đăklăk +84 (500) (500)

174 20 Mr. Phil. Nguyễn Văn Tòng Rev. Aug. Nguyễn Huy Tưởng 21 VNHLONG RIP 1963 Cầnthơ/Thanh Hóa, LM 1970 Manila Louise St Garden Grove CA hiện Phụ tá Trung tâm Nữ vương Hòa bình và về hưu. +1 (714) Mr. Jos Vũ Đức Tuyển Đàlạt/Hải Phòng, CH Mr. Ant. Nguyễn Trường Xuân K5.6 Rev. Jos Nguyễn Văn Lộc (Tiến Lộc) Mr. Trịnh Nhất Định Mr. Trần Thế Cả Longxuyên/HảiPhòng CH 1965 CSsR Đà Lạt SN 1943 LM 1972 CSsR Đà Lạt SN19?? CH? TH? CSsR Đà Lạt SN19?? CH? TH? 146/14 Võ Thị Sáu P 8 Q 3 TP HCM Rev. Alexis Trần Đức Hải OFM Saigon SN 1948 LM 1975 Đài Loan 30 Mr. Step. Trần Xuân Hồng OFM Saigon SN 1947 CH 1974 TH 197? Canada 31 Rev. Jos. OFM Saigon Thôn Hạ, Diên + 84 (58)

181 Nguyễn Đình Ngọc SN 1946 LM 1974 Lâm, Diên Khánh, Khánh Hồ Rev. Jos. OFM Saigon Nt. Bình Giả 1 Lê Thanh SN 1946 LM 1974 Châu Đức Bà Rịa- Rev. Jos. Nguyễn Xuân Thảo Rev. Pet. Nguyễn Tín Rev. Jean Trần Văn Nam Rev. Mic. TrầnĐìnhCườngPhùng GM. Pet. Nguyễn Văn Đệ Rev. Jo. Pet. Hà Văn Báu Rev. Gerard Trần Công Dụ Rev. Pet. Mai Đạo Hiền Rev. J. B. Nguyễn Quốc Thư Rev. Gerard Trần Lộc KHÓA OFM Saigon SN 1947 LM 1975 OFM Saigon SN 1948 LM 1975 SJ Saigon SN 1940 LM 1973 SDB Saigon SN 194? LM 1974 SDB Saigon SN 1946 LM 1973 GM phụ tá Bùi Chu 2005 CM Đà Lạt SN 1944 LM 1973 CM Đà Lạt SN 1945 LM 1974 CM Đà Lạt SN 194? LM 1973 CM Đà Lạt SN 1945 LM 1973 Giuse Nhatrang SN 1916 LM 1975 Vũng Tàu 3 Mai Thị Lựu P. Đakao Q 1 TP HCM 18 Phan Văn Trường, Q.1, TP. HCM RIP Thủ Đức RIP Toà GM Bùi Chu: Xã Xuân Ngọc, H.. Xuân Trường Nam Định 40 Trần Phú Đà Lạt Lâm Đồng Congregazione della Missione Via dei Capasso Roma P.O. Box 1114 Ashfield NSW 1800 Australia Hòm thư số 3, ấp Cầu Ván, Phú Túc, Định Quán, Đồng Nai Tu viện Thánh Giuse Nha Trang: HT 52, 10 Võ Thị Sáu, Nha Trang (61) com +(58) STT ẢNH DANH TÍNH LÝ LỊCH ĐỊA CHỈ LIÊN LẠC Rev. Jac. Quynhơn, LM (56) Đặng Công Anh Rev. Pet. Nguyễn Thiên Cung Rev. JB Trần Minh Cương Phanthiết/Đànẵng/ Vinh, LM 1975 Nhatrang/Tháibình, SN 1947 LM NT Quy Hiệp, 142 Ngô Mây, TP Quy Nhơn Chủng Viện Thánh Nicola, 2 B Hàn Thuyên, TP Phanthiết NT Tấn Tài chúng tôi Rang, Tháp Chàm, T. Ninh Thuận (68) (M) Mr. Dom. Longxuyên/Tháibình, R.I.P 4 Nguyễn Văn Chiểu CH 19?? 5 Rev. Joachim Đànẵng, LM N. Cedar St. +1 (509)

182 Lê Quang Hiền Rev. Ant. Võ Văn Hoà Mr. Ant. Nguyễn Mạnh Kim Rev. Jac. Nguyễn Tấn Lập Rev. Step. Bùi Thượng Lưu Mỹtho, LM 1974 Đàlạt/Hànội, CH 1966 Vĩnhlong, LM 1974 Đàlạt/Phátdiệm, LM 1974 Spokane, WA USA , Rue St. Pierre, St. Norbert, Mb. R3V 1J8 Canada Vietnamesische Kath. Mission, Pfizerstr. 5. D Stuggart Belgium +1 (204) (0711) /1320F 10 Rev. Pet. Nguyễn Văn Mễn K9.10 Longxuyên, LM 29/06/1975 NT Mỹ Thạnh (Vàm cống) 35/17A Thới An, Mỹ Thạnh, Long Xuyên +84 (76) com Rev. Jos Đặng Thanh Minh Mr. Jos Nguyễn Đức Phương Rev. Ant. Nguyễn Ngọc Sơn Rev. Pet. Dương Đình Tảo K9.10 Huế, LM 1974 Sàigòn, CH 1966 Xuânlộc/Bùichu, LM 1974 Longxuyên/Phátdiệm, LM 1975 GX Gia Hội, Phú Cát TP Huế 1B Tôn Thất Tùng, P Phạm Ngũ Lão, Q 1, TP HCM Nhà Vãng Lai Phát Diệm, 102 Chiến Thắng, P.9 Q.Phú Nhuận, chúng tôi +84 (54) (8) m +84 (8) (M) Rev. Pet. Nguyễn Văn Tiến Rev. Ant Nguyễn Văn Trạch K9.10 Phanthiết/Thanhhóa, LM 1974 Vĩnhlong, LM 1975 NT Phú Hài, 79 Nguyễn Thông KP 1, P.Phú Hài, chúng tôi Thiết Bình Thuận R.I.P 24/09/ (62) Mr. Bart Nguyễn Đăng Trúc Mr. Fr.X. Trần Hữu (Quốc) Trung Rev. Jos Phạm Văn Tuệ K9.0 Huế, CH G Rue de l Ill, F Reichstett France Sàigòn/Tháibình, CH 1966 Xuânlộc. LM 1973 Suite 8, 2 nd Floor, 2-4 Fetherstone Street, Bankstown NSW 2200 AUSTRALIA St Joseph Mission, Algiers, 1000 Westwood Blvd, + 33 (03) (02) (504)

183 Rev. Paul Phạm Quốc Tuý Rev. Ant. Nguyễn Văn Tuyến Rev. Pet. Nguyễn Phước Tường Phúcường, LM 1975 Huế, LM 1976 Mỹtho, LM 1974 Marrero, LA USA GX Bình Hòa, Ttr. Lái Thiêu, Bình Dương NT Phú Hậu, 24/485 Chi Lăng, Huế NT Cai Lậy, HT 48, Cai Lậy, Tiền Giang +84 (650) (54) (73) Mr. Jos Vũ Đình Thủy Đàlạt/Phátdiệm, CH B Trần Hưng Đạo, TP. Long Xuyên, An Giang +84 (76) Rev. Thomas d’a Nguyễn Văn Thượng Mr. Paul Nguyễn Kim Viên Rev. Pet. Phạm Hoàng Bá Kontum/Tháibình, LM 1974 NT Thánh Tâm & NT Tiên Sơn, 542 Hùng Vương Pleiku Quynhơn, CH 1970 RIP 2007? SDB Đà Lạt SN 19?? LM 19?? Canada +84 (59) Vincent Ferr. Phạm Đình Tiến Louis Phạm Như An Longxuyên/ SOC Châu Sơn 1968 SOC Saigon SN 19?? 29 Robert Dương Văn Hùng SOC Saigon SN 19?? 30 Laurent Đỗ Văn Hùng SOC Saigon SN 19?? 31 Montfort Phan Quang Thanh SOC Saigon SN 19?? 32 Phil. Lâm Văn Thơ SOC Saigon SN 19?? 33 Viện Phụ Stephanus Huỳnh Quang Sanh OSB Huế SN 1940 LM 1972 Đan Viện Phụ 1998 Đan viện Thiên An, hộp thư lưu ký, bưu điện Huế + 84 (54)

184 2 KHÓA STT ẢNH DANH TÍNH LÝ LỊCH ĐỊA CHỈ LIÊN LẠC Rev. Jos Huế, LM 1975 Du học 1 Nguyễn Văn Chánh Mr. Thomas Saigon, CH 1976 Nguyễn Trí Dũng HUONG MOI EXPORT GARMENT CO.,LTD 122/1 Trần Đình Xu St, Dist.1, HoChiMinh City +84 (8) (M) Fax: Rev. Jos Nguyễn Viết Đinh Mr. JB Phạm Nam Hải Đàlạt/Hànội. LM 1975 Đànẵng/Vinh, CH 1968 NT Tân Thanh, Lộc Thanh, TX Bảo Lộc, Lâm Đồng +84 (63) (M) Mr. Dom. Nguyễn Hữu Hậu Rev. JB Phạm Ngọc Hiệp chúng tôi Đỗ Hiệu Kontum/Tháibình, CH 1970 Huế, LM 1975 Kontum, LM 1975 GX Lăng Cô, Lăng Cô, Phú Lộc, Thừa Thiên Huế NT Phương Hòa, Thôn Phương Hòa, Xã Đoàn Kết, Kontum +84 (54) (60) Mr. Pet. Hồ Văn Khả (Khải) Rev. Pet. Võ Tá Khánh K10.11 Rev. JB Vũ Dư Khánh K10.11 Rev. Fr.X. Hoàng Đình Mai K10.11 Cầnthơ, CH 1969 Quynhơn/Vinh, LM 20/11/1975 Sàigòn/Tháibình, LM 1980, Can Longxuyên/Hànội, LM 1975 Nhà Hưu Dưỡng Toà GM, 116 Trần Hưng Đạo, Quy Nhơn RIP 2006 Canada 80/1 Bùi Văn Danh, Tp Long Xuyên. An Giang. Việt Nam (76) +84 (56) ; (710) m Rev. Joachim Nguyễn Mai Mr. Jac. Đỗ Phú Nên Mr. Jos Đoàn Kim Nghi Đàlạt, LM 1975??? Kontum, CH 1967 Xuânlộc/Vinh, CH Rev. Joachim Dương Văn Ngoan Vĩnhlong, LM 1975 GX Phú Long, Tân Phú Trung, TX Sa +84 (67)

185 Đéc, Đồng Tháp 16 Rev. Paul Lê Văn Nhơn Quynhơn, LM 1975 NT Xuân Quang, Tây Sơn, TP Qui Nhơn +84 (56) Mr. Ant. Trần Văn Nhượng Rev. Pet. Lê Văn Ninh Longxuyên/Phátdiệm, CH 1972 Nhatrang/Vinh. SN 1946 LM Big Dalton Ave. Baldwin Park, CA 91776, PO Box 2155 San Gabriel, CA NT Bắc Thành, 38 Lê Thánh Tôn, TP Nhatrang, KH +1 (626) com +84 (58) (M) Rev. Pet. Lê Văn Pháp Rev. Pet. Phạm Ngọc Phi K10.11 Mr. Jos Trần Minh Phúc Phúcường, LM 1975 RIP 19?? Nhatrang, SN 1946 LM 1975 Cầnthơ/Thanhhóa, CH 1968 ĐCV Sao Biển, HT 61, 60 Lý Nam Đế, Phước Long, TPNT +84 (58) Rev. Ant. Dương Quỳnh Huế, LM 1975 NT Phủ Cam, Phước Vĩnh, TP.Huế +84 (54) Rev. Jos Nguyễn Ngọc Quế 24 Mr. Thomas d’a Nguyễn Ngọc Sơn Rev. Jos. Lê Văn Sỹ 25 Banmêthuột/Vinh, LM 1975 Quynhơn, CH 1972 Nhatrang/Huế, SN 1947 LM 1975 NT Hà Lan BMT +84 (500) Nhà thờ Chánh Toà, 31A Thái Nguyên Nha Trang +84 (58) MATA 84/20 Tân Hương, Tân Quy, Tân Phú, TP HCM 1 KHÓA STT ẢNH DANH TÍNH LÝ LỊCH ĐỊA CHỈ LIÊN LẠC Rev. Mat. Cầnthơ, LM (710) Lê Ngọc Bửu Mr. Dom. Đỗ Thắng Cảnh Mr. Vinc. Bùi Minh Châu Rev. Vinc. Ferr. Nguyễn Minh Chu K11.12 Rev. Paulus Nguyễn Văn Đông Rev. Ant. Nguyễn Văn Đức Mr. Jos. Trần Ngọc Hoa Huế, CH 1969 Banmêthuột/Bùichu, CH 1970 Longxuyên/Bùichu, LM ĐCV Cái Răng Cần Thơ, 87/1 Võ Tánh, Ttr. Cái Răng, TP Cần Thơ Quốc lộ 22 KP 5, Thị Trấn Củ Chi, TP. HCM NT Hòn Chông, Bình An, Kiên Lương, Kiên Giang Xuânlộc, LM 1975 CV.Xuân Lộc, Y 70 Hùng Vương, Thị Trấn Xuân Lộc, Long Khánh, Ðồng Nai Mỹtho, LM 1976 Nhatrang, CH 1970 NT Hiệp Hòa, Khu Vực 5, Ttr. Hiệp Hòa Đức Hòa, Long An 934 Apachi Rd, London, Ontario N5V4G4 Canada +84 (8) (M) (M) com com +84 (77) (61) (72) (519) Mr. Jos. Longxuyên/Tháibình, 8 Nguyễn Ngọc Hùng CH Rev. Aloisius Mỹtho, LM 1976 NT Bến Lức, (72)

187 Nguyễn Trí Hướng Mr. Jos. Nguyễn Đăng Khoa Rev. Pet. Trần Văn Kích (Lâm) Mr. J. B. Trần Trọng Kim Rev. Jos. Nguyễn Viết Liêm Rev. Matthias Huỳnh Ngọc Luận Mr. Jos. Trần Việt Nam Nhatrang/Thanhhóa, CH 1980 Vĩnhlong, LM 1976 Kontum/Phátdiệm Đàlạt, LM 1976 Xuân Lộc/Quynhơn, LM 20/11/1975 Sàigòn, CH 1975 Lô 3, Ấp Chợ, Bến Lức Long An 20 Medley Ave. Liverpool NSW 2170, Australia GX Vĩnh Kim, Ấp Chà Và, Vĩnh Kim, Cầu Ngang, Trà Vinh NT M’Lon, Ttr. Thạnh Mỹ, Đơn Dương Rome 2/20 Nghĩa Phát- P 6 – Q. Tân Bình TP HCM +61 (02) (74) (63) (83) Mr. Mic. Nguyễn Văn Ngôn Vĩnhlong, CH Taylor Ave. Longview. WA USA +1 (360) Rev. Paul Nguyễn Văn Oanh Kontum/Vinh, LM /5 KP 9 P. Tân Biên, TP Biên Hòa Mr. Pet. Đặng Đình Phương Sàigòn/Hànội, CH Mr. Pet. Lê Hồng Phúc Huế, CH Eglington Ave. West Toronto, Ontario M6E 2G9 +1 (416) ca Mr. Damianus Nguyễn Văn Phụng Mr. Phạm văn Tại Rev. JB Nguyễn Thành Tâm Mr. Jos. Nguyễn Đình Từ Mr. Jac. Nguyễn Văn Thế Quynhơn, CH 19?? LongXuyên/Bắcninh, CH 1968 Banmêthuột/Vinh, LM Hẻm Đống Đa, Điện Biên Phủ, Q BìnhThạnhTPHC M 47/2, Khu phố 2, P. Linh Xuân, Q. Thủ Đức TPHCM NT Tình Thương, P. Tân Hòa, TP Banmêthuột, Đăklăk Xuânlộc, CH 1970 R.I.P 1975 Phúcường, CH 1972 T.T Giáo Dục Thường Xuyên, H. Thuận An Tỉnh Bình Dương. +84 (8) (8) (500) (650) Mr. Paul Hồ Trí Thức Nhatrang/Thanh hóa, CH 198? Brushy Creek Trail, Coppell TX +1 (214)

188 75019 USA 26 Mr. Barnabas Đỗ Thanh Kontum, CH /8 Lê Văn Sỹ P.14 Q.3 TPHCM +84 (8) Rev. Ludovicus Nguyễn Ngọc Thanh Rev. Carolus Hồ Bạc Xái Đàlạt, LM 1976 NT Chân Lộc, 72 Nguyễn văn Trỗi, TX Bảo Lộc Cầnthơ, LM 8/8/1976 ĐCV Cần Thơ, 87/1 Võ Tánh, Ttr. Cái Răng, TP Cần Thơ +84 (63) (710) Rev. Step. Cổ Tấn Hưng Rev. Vincent Đinh Trung Nghĩa Rev. Paul Phạm Văn Trị SJ Saigon SN 1929 LM 1974 SJ Saigon SN 1946 LM 1991 CM Đà Lạt SN 1947 LM 1976 Cộng đoàn Nhà Hưu 19 đường 5, P. Linh Trung Q. Thủ Đức, TP. HCM Cộng Đoàn Thánh Inhã 171 Lý Chính Thắng P 7 Q 3 TP HCM +84 (8) (8) CM Đà Lạt 11 Yết Kiêu Đà (63) SN 1944 LM 1976 Lạt Lâm Đồng (8) Rev. Augustin Nguyễn Hữu Gia CM Đà Lạt SN 1949 LM 1992 Nhà thờ Pro h Đơn Dương Lâm Đồng + 84 (63) [84] Rev. Jos Phan Thái Hòa Joachim Dương Văn Hùng Rev. Jean Trần Văn Cương Rev. Joseph Phạm Văn Hữu CM Đà Lạt SN 1949 LM 1993 CM Đà Lạt SN 19?? SDB Đà Lạt SN 1949 LM 1992 SDB Đà Lạt SN 1947 LM NT Dũng Lạc, Phước Nguyên, Bà Rịa NT Tân Thịnh, Nhị Tân 2, Hóc Mơn, TP HCM + (84 (63) (64) (8)

195 Pt. Jerome Nguyễn Đức Mạnh Rev. Joseph Phạm Văn Nam Mr. Đỗ Văn Thuấn SDB Đà Lạt SN 1948 SDB Đà Lạt SN 1949 LM 1992 SDB Đà Lạt SN 1949 NT Thánh Giuse, Tam Thôn Hiệp, Cần Giờ, TP HCM NT K Rèn, Hiệp An, Đức Trọng, Lâm Đồng + 84 (63) Rev. Joseph Tạ Đức Tuấn Rev. Joseph Nguyễn Văn Quang SDB Đà Lạt SN 1949 LM 1992 SDB Dalat SN 1948 LM 1976 Don Bosco Dalat, 4G Bùi Thị Xuân, F.2, Tp. Dalat. Nt. Phước Lộc, Phước Hòa, Tân Thành, Bà Rịa VT + 84 (63) (64) Mr. Dom.Savio Nguyễn Văn Tuân Mr. Ant. Nguyễn Văn Vỵ SDB Đà Lạt SN 19?? SDB Đà Lạt SN 19?? USA Phan Đăng Lưu, Phú Nhuận, Tp. HCM KHÓA STT ẢNH DANH TÍNH LÝ LỊCH ĐỊA CHỈ LIÊN LẠC Mr. Joseph Kontum, CH Tân An, +84 (58) Nguyễn Thế Bài Nhatrang 2 Mr. Dom Đỗ Văn Bông Xuânlộc, CH 1977 com Mr. J.B Lê Cường Rev. Paul Đinh Đình Chiến Mr. Jos Hồ Đắc Chương Mr. Ant Nguyễn Minh Dũng Mr. Pet. Lê Minh Đức Đàlạt, CH 1977 Phanthiết, LM 1994 Banmêthuột, CH 19?? Quynhơn, CH 1997 Mỹtho, CH /11 Xô Viết Nghệ Tĩnh, P 25, QBT 4/4/1/15 đường số 3 P. Hiệp Bình Phước Q.Thủ Đức GX Lương Sơn, Bình Thuận Tân Sơn – Thành Hải – Phan Rang Tháp Chàm – Ninh Thuận 8551 S. 114 St. Seattle, WA USA. +84 (8) Cell : (62) (68) (206) or cell: Mr. Pet. Nguyễn Văn Giàu Phúcường?? 290/22 Nơ Trang Long P12, Binh Thanh TpHCM +84 (8)

196 9 Rev. Joseph Lê Vinh Hiến Xuânlộc, LM 1983 NT Kim Thượng, ấp Tây Kim, Gia Kiệm, Thống Nhất, Đồng Nai +84 (61) com Mr. Joseph Phạm Văn Hiến Rev. Joachim Trần Lực Hiền Mr. Fx Nguyễn Văn Hoà Rev. Benedictus Nguyễn Hưng Mr. Aug. Nguyễn Đức Khang Saigon, CH 19?? Savanakhet Laos, LM 1980 Phanthiết, CH 1973 Xuânlộc/Huế, LM 1996 Nhatrang, CH W 7 th St, Santa Ana, CA 92703, USA 10 Rue Victor Hugo, Pézenas France Toà GM Xuân Lộc, 70 Hùng Vương, Ttr. Xuân Lộc, H Long Khánh, Đồng Nai ( Đang du học tai Roma) 3138 Lantern Bay Lane. Katy, TX USA +1 (714) ext: 423 Cell: (281) (w) (Cell) ; Mr. Paul Hoàng Gia Khánh Đànẵng, CH Ward Street, Apt 6, Westminster, CA, USA Mr. Pet. Nguyễn Khoa Đànẵng, CH 19?? Mr. JB Lưu Văn Lộc Nhatrang, CH /12C Điện Biên Phủ, hẻm Chính Lộ, P 15 Q. Bình Thạnh, TPHCM Mr. Marc NguyễnTrọng Nghiệp Mr. Stephanus Nguyễn Văn Quyến Mr. Gabriel Nguyễn Trọng Tài Mr. Joachim Trần Văn Toàn Rev. Jacobus Nguyễn Văn Tươi Phúcường, CH Hưng Phước, Hưng Định, Thuận An, Bình Dương Vĩnhlong, CH 1977 RIP 19?? Mỹtho, CH 1977 Đàlat, CH 1975 Vĩnhlong, LM 1993 Mr. Pet. Võ Thành Tứ Sàigon, CH Phan Đình Phùng P 17 Q. Tân Bình, TPHCM (sẽ qua Mỹ ở) Résidence St Jacques, App 41, 159 Bis Rue du Général de Gaulle, ST DENIS – LA REUNION GX Cái Bông, An Phú Trung, Ba Tri, Bến Tre Georgetown Dr, Sugar Land, TX USA +1 (714) com +84 (8) (650) (8) (75) (281)

197 24 Mr. Joseph Vũ Thành Thái Longxuyên, CH Mr. JB Lê Văn Thanh Huế, CH Mr. Paul Cao Văn Thành Rev. Pet. Đặng Xuân Thành Mr. Ant Trần Văn Thuyên 29 Mr. Joseph Trương Văn Trang? Rev. Pet. Nguyễn Văn Vàng 30 Kontum, CH W. Franklin Av. Fullerton CA USA Quynhơn, LM 1981 ĐCV Hànội, số 40 Phố Nhà Chung, Hànội Banmêthuột, CH 1973 Longxuyên, CH 19?? Xuânlộc/ Cần thơ, LM 1992 NT Suối Cát, ấp Tam Hiệp, Xuân Hiệp, Xuân Lộc, Đồng Nai +1 (714) (4) m m +84 (61) Mr. Thomas Nguyễn Thành Viễn Rev. Ant. Trần Đức Dậu Rev. Vincent Vũ Ngọc Đồng Rev. Jean Nguyễn Văn Kích Cầnthơ, CH 19?? SDB Đà Lạt SN 1949 LM 1991 SDB Đà Lạt SN 1949 LM 1998 SDB Đà Lạt SN 1948 LM 1994 Nt. Ba Thôn, Thạnh Lộc, Q. 12, TP. HCM Nt. Xuân Hiệp, Linh Xuân, Thủ Đức, Tp. HCM. Nt. Tân Cang, Phước Tân, Long Thành, Đồng Nai. KHÓA STT ẢNH DANH TÍNH LÝ LỊCH ĐỊA CHỈ LIÊN LẠC 1 Rev. JB Nguyễn Thanh Bình Cầnthơ, LM 1994 NT Tắc Sậy, Bạc Liêu (M) +84 (781) Rev. Pet. Đặng Văn Đâu Mỹtho, LM 2001 NT Tân Đông, Xã Tân Đông, Thạnh Hóa, Long An (M) 3 Mr. Jos Banmêthuột, CH 19?? Phạm Trọng Đậu Mr. Jos Huế 97 Sphinx Avenue +61 (02) Nguyễn Hải Revesby NSW 2212 Australia 5 Mr. Jos Phạm Văn Banmêthuột RIP 13/07/1975 Hậu 6 Mr. Pet. Lê Văn Hiệp Saigon, CH 19?? Melbourne, Australia Rev. Tho d’a Xuânlộc, LM 1999 Toà GM Xuân (M) 7 Vũ Đình Hiệu Lộc, Y 70 Thị Trấn Xuân Lộc, Long Khánh 193

198 Mr. Ant Đànẵng, CH 1973 Đinh Quang Hoà Mr. Laur Cầnthơ RIP Trần Thế Hội Mr. JB Kontum USA???? Phạm Quốc Hùng Mr. Aug…Nguyễn Bỉnh Cao Kỳ Hương Nhatrang, CH 19?? Khiêm, Nhatrang Mr. Jo Nguyễn Chính Kết Mr. Pet. Nguyễn Đình Khâm Rev. JB Nguyễn Ngọc Lâm Saigon, CH 19?? Huế, CH 19?? 15 Mr Pet. Trần Liên Đàlạt, Mr. Jos Hoàng Văn Lịnh Mr. Jac Huỳnh Văn Lương Rev. Dom. Nguyễn Văn Mạnh 19 Mr. Jos Nguyễn Văn Nam /8A Quang Trung, Tổ 79, P 12, Q. Gò Vấp TPHCM (dang? Mỹ) 230 Alt Street, Haberfield, NSW (M) com +84 (8) com +61 (02) chúng tôi 2045 Australia Longxuyên LM 19?? 1984 à Quebec chúng tôi Phúcường, CH 19?????USA Mỹtho, CH 19?? Đàlạt, LM 1994 Quynhơn, CH 1977 Du học Italia 40/49B Trần Quang Diệu Q.3 TPHCM Rev. Jo Đỗ Văn Ngân Xuânlộc, LM 1992 CV Xuân Lộc, Y 70 Thị trấn Xuân Lộc, Long Khánh, Ðồng Nai Mr. Jos Nhatrang, CH 19?? Bùi Minh Sơn Mr. Pet. Vĩnhlong, CH 19?? Nguyễn Văn Tân Mr. Jos Vũ Văn Thịnh Longxuyên, CH 19?? Mr. JB Phú cường, CH 19?? Đoàn Văn Thuận 5 Monica Close, Lurnea, NSW 2170 Australia +84 (8) (61) com au Rev. Joeph Trần Văn Trông Rev. Joachim Phạm Công Văn Rev. Matt. Nguyễn Văn Văn LongXuyên PhanThiết LM 1994 Quynhơn, LM 1993? NT Hưng Văn, Xóm 3, KP 3, An Thới, Phú Quốc, Kiên Giang Vĩnhlong, LM 1990 GX Sa Đéc, 278/3 Quốc Lộ 80, P2, TX Sa Đéc +84 (77) (67) Rev. Ludovicus Nguyễn Hùng Vị Kontum, LM

199 KHÓA STT ẢNH DANH TÍNH LÝ LỊCH ĐỊA CHỈ LIÊN LẠC 1 Mr. Jos Đàlạt Phạm Quốc Anh m 2 Mr. Paul Banmêthuột Nguyễn Ngọc Bản 3 Mr. Paul Kontum Nguyễn Quốc Bảo 4 Mr. Jean Banmêthuột Thái Hữu Cường 5 Mr. Dom. Huế Lê Ngọc Chiếu 6 Mr. Thomas Đànẵng Nguyễn Tiến Dũng 7 Mr. Jos Cầnthơ Lê Thành Đông RIP Mr. Jos Xuânlộc RIP 1979 Lê Quang Hiến 9 Mr. Jos Phúcường 8/9 Thống Nhất, P +84 (8) Đặng Văn Huế 13, Q.Gò Vấp Rev. Jos Phanthiết, LM 1998 NT Hiệp Nghĩa, +84 (62) Nguyễn Đức Khẩn Tân Thuận, Hàm Thuận Nam, Bình Mr. Jos Huỳnh Đăng Khoa Rev. Jos Lưu Thanh Kỳ Rev. Aloysius Huỳnh Phước Lâm 14 Mr. Vincent Nguyễn Xuân Minh Mr. JB Lê Hải Nam Mr. Andre Nguyễn Quang Phước Rev. Paul Nguyễn Minh Tâm Rev. Joseph Trần Ngọc Tín Mr. Pet. Nguyễn Văn Tuyết Thuận Quynhon RIP??? BanMethuot/PhanthiếtLM NT Phuước Quả, Phước Quả, Phước Tín, Phước Long, Bình Phước Longxuyên, LM 1994 NT Chính Toà, 9 Nguyễn Huệ A, Long Xuyên, AnGiang BàRịa/XuânLộc 1956 LM 1996 Đànẵng Nhatrang Huế Kontum, LM 1998 Nhatrang SN NT Phước Tỉnh, Phước Lễ, Vũng Tàu 154/4G Nguyễn Văn Lương, P.17, Q.Gò vấp TP.HCM?83 Harvey Road, Elizabeth Grove, SA 5112, Australia NT Pơlei Jơdrâp, thôn Pơlei Jơdrâp, xã Ya Chim, Tx. Kontum +84 (651) (76) (64) oo. com +84 (8) com +61 (08) chúng tôi m

200 Mr. Jos Vũ Ngọc Trung Rev. Raphael Võ Đức Thiện Rev. Joseph Trần Đình Thụỵ Mr. Tơma Lê Văn Quyền Mr. Antoine Nguyễn Quang Vọng Mr. Joseph Phạm Thanh Liêm Mr. Dom. Huỳnh Văn Phương Rev. Joseph Nguyễn Cao Siêu Mr. Felix Nguyễn Duy Hưng Vinhlong Quynhơn Longxuyên, LM 1992 CM Đà Lạt SN 19?? CM Đà Lạt SN 19?? SJ Saigon SN 19?? SJ Saigon SN 19?? SJ Saigon SN 1952 LM 2000 SOC Saigon SM 19???Brisbane, Queensland??? 456 Dryburgd St, Melbourne North, VIC 3051 Australia ĐCV Thánh Quí, 87/1 Võ Tánh, Cái Răng, Châu Thanh Cần Thơ Học viện Thánh Giuse, 19 Đường 5, P Linh Trung, Thủ Đức TP HCM (710) Mobile: n (8) KHÓA STT ẢNH DANH TÍNH LÝ LỊCH ĐỊA CHỈ LIÊN LẠC 1 Mr. Nguyễn Chấn Nhatrang Cây Vông, Nhatrang, Khánh Hòa 2 Mr. Jacques Nguyễn Đức Chi 3 Rev. Pet. Hoàng Bá Chỉnh Quynhơn OMI Australia/Nhatrang, LM 2000? Gx. Trung Ngãi, Ấp 2 Xuân Tâm, Xuân Lộc, Đồng Nai Monash St. Sunshine VIC 3020 Australia (03) com 4 Rev. Joseph Nguyễn Trí Độ Đàlạt, LM Mr. Võ Thành Huân Phú Cường 6

【#3】Nấu Chay: Rong Nho Biển (Sea Grapes) Và Các Món Chay Từ Rong Nho

LƯU Ý: Rong nho biển có lượng i-ốt cao (100g có khoảng 1.9mg i-ốt, tiếng Anh là iodine), người có bệnh bướu cổ dạng hyperthyroidism (cường tuyến giáp) không nên ăn rong biển vì cơ thể đã dư chất i-ốt. Bướu cổ dạng hypothyroidism (suy tuyến giáp) nên ăn rong biển vì thiếu chất i-ốt. Cho người bình thường, một ngày không nên ăn quá 1.1 mg i-ốt tức là khoảng dưới 58g rong nho.

The daily Dietary Reference Intake recommended by the United States Institute of Medicine is between 110 and 130 µg for infants up to 12 months, 90 µg for children up to eight years, 130 µg for children up to 13 years, 150 µg for adults, 220 µg for pgnant women and 290 µg for lactating mothers. The Tolerable Upper Intake Level (UL) for adults is 1,100 μg/day (1.1 mg/day The tolerable upper limit was assessed by analyzing the effect of supplementation on thyroid-stimulating hormone.

* Tên khoa học : Caulerpa Lentillifera

* Rong nho theo cách gọi của Việt Nam, phỏng theo hình dáng của loại thực vật này.

* Tên tiếng anh là Sea Grape và có tên khoa học là Caulerpa lentillifera J.A.g.

* Các tên gọi khác của rongnho : Umibudou (Nhật), Green Caviar (The Philippines).

* Đặc điểm:

* Trong tự nhiên, rong nho phân bố ở các vùng biển ấm Thái Bình Dương như: Philippines, Micronesia, Java, Bikini, Nhật Bản, những vùng vịnh kín sóng, nước biển trong và có độ mặn cao…

* Rong nho biển phát triển mạnh tại Philippines, sau đó du nhập vào Nhật Bản và được người Nhật trồng, chế biến thức ăn như một loại rau xanh từ năm 1986.

* Và từ lâu rong nho đã được sử dụng phổ biến như một loại rau ăn ở các nước, đặc biệt là ở Philippines, Nhật Bản.

* Năm 2004, loài rong này được du nhập và nuôi trồng thử nghiệm tại Việt Nam. Đến năm 2007 thì nuôi trồng loại rong này thành công trong điều kiện của Việt Nam.

* Ở Việt Nam, năm 2006, các nhà khoa học Viện Hải dương học Nha Trang cũng đã tìm thấy rong nho tại đảo Phú Quý (Phan Thiết). Tuy nhiên kích thước của nó lại rất nhỏ, bằng 1/3 – 1/4 so với loài rong có nguồn gốc ở Nhật Bản.

* Rong nho có đặc điểm mềm, giòn, ngon

* Rất bổ dưỡng do có chứa nhiều vitamin A, C

* Và chứa nhiều khoáng chất vi lượng cần thiết.

(Theo kết quả phân tích của phòng Hóa phân tích, phân viện khoa học vật liệu Nha Trang)

* Rong nho có hàm lượng cao các khoáng đa lượng Ca, Mg, K, Na, P đặc biệt các khoáng đa lượng cần thiết cho người là Canxi (chiếm 2,1%) và Magiê (chiếm 1,2 %)

* Trong rong nho chứa nhiều khoáng vi lượng, trong đó có đầy đủ các khoáng vi lượng cần thiết cho cơ thể con người, đặc biệt là Iod, Sắt, Kẽm, Đồng, Mangan, Coban,…

* Fe và I đang được xem là 2 vi chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể con người, phòng chống các rối loạn do thiếu 2 vi chất này (thiếu máu, bướu cổ, đần độn…)

* Hàm lượng Iod trong rong nho (470µg.g-1) là rất cao (tương đương với hàm lượng Iod trong các loại rong mơ – Sargassum và cao hơn nhiều lần so với hàm lượng Iod trong các loại thực phẩm khác, kể cả trong thực phẩm có nguồn gốc từ biển như cá tươi : 2.4 µg.g-1 , cá khô 13.6 µg.g-1, nước mắm : 9.5 µg.g-1 , mắm ruốc 3-15 µg.g-1 , muối hạt : 5.5 µg.g-1 , rau cải xoong : 0.45 µg.g-1 )

* Cùng với các khoáng đa và vi lượng khác, đặc biệt là Ca, P, Mn, Cu, Co, Zn, … sẽ có tác dụng phòng và chống bệnh bướu cổ ở địa phương. Vì bệnh bướu cổ xuất hiện không chỉ do thiếu lượng Iod cần thiết và còn do thiếu khác khóang đa và vi lượng khác, đặc biệt là Ca, P, Mn, Cu, Co, Zn, … trong môi trường sống và thực phẩm.

* Nhu cầu Iod cần thiết cho cơ thể con người được qui định tối thiểu là 150 µg.g / 1 ngày ( Theo US food anfd nutrition board , 1980 : Cơ quan dinh dưỡng thực phẩm Mỹ năm 1980), Việt Nam đưa ra tiêu chuẩn là 300 µg.g / ngày .

* Hydrat Carbon trong rong nho chủ yếu là đường Rammonse có tác dụng như Sulfat polysacharid nên giúp việc nhuận trường cũng như kháng khuẩn đường ruột, hấp thu các kim lọai độc hại trong cơ thể người và thải ra ngòai theo đường bài tiết.

* Ngoài ra trong rong nho có chứa Protein ( Chiếm 7,4%), Lipid (1,2%),

* Mặc dù có hàm lượng Protein không vượt trội, song trong rong nho, cũng như các loại rong biển khác, có chứa khoảng 20 axit amin, trong đó có 10 loại axit amin cần thiết cho con người như Histidine, Isoleusine, Leusine, Lysine, Methionine, Phenylalannne, Threonine, Trypthophan, Valine, và Glutamic acid, Aspartic acid, …;

* Hội đồng Philippin về nghiên cứu và phát triển nuôi trồng thủy sản và biển (PCAMRD), nước có lịch sử nuôi trồng và sử dụng rong nho cho thực phẩm lâu đời nhất (trên 40 năm), đang định hướng nuôi trồng rong nho xuất khẩu đã xác định rong nho là nguồn cung cấp Iod, Ca, Fe và Vitamin A,C cho cơ thể con người.

* Tóm lại rong nho là nguồn cung cấp Iod, Canxi, Sắt và Vitamin A, C cho cơ thể người. Trong đó sắt, Iod , Vitamine Alà các vi chất này như : suy dinh dưỡng cần thiết cho mọi lứa tuổi, phòng chống các rối loạn do thiếu các vi chất này như : suy dinh dưỡng, thiếu máu, bướu cổ, đần độn…

* Căn cứ vào hàm lượng các khoáng chất trong rong nho và nhu cầu tối thiểu của cơ thể người thì mỗi ngày 1 người vchỉ cần ăn khỏang 10-15g rong nho tươi là có đủ lượng Iod cũng như các vi chất dinh dưỡng cần thiết.

-Giúp phòng chống 1 số bệnh như Thấp khớp và Cao huyết áp, Bệnh đường ruột, Tiểu đường, Huyết áp, Bướu cổ, Thiếu máu, Suy dinh dưỡng,…

*Nhuận trường kháng khuẩn :

– Giúp nhuận trường, kháng khuẩn đường ruột, hấp thụ kim loại độc hại trong cơ thể và thải ra ngoài qua đường bài tiết.

– Chất Caulerparine trong rong nho kích thích ăn ngon miệng, có tác dụng diệt khuẩn và gây tê nhẹ.

– Chất Caulerparine giúp bảo vệ đường tiêu hóa, làm sạch các lỗ chân lông và bề mặt da, chống lão hóa và chống béo phì …

– Đặt biệt rong nho được dùng như một loại mỹ phẩm tự nhiên, làm đẹp da, và dùng làm nguyên liệu để massage toàn thân rất hiệu quả.

* Cách dùng rong nho

– Rong nho lấy ra ngâm vào nước sạch vài phút sẽ nở bung ra, và dùng như một loại rau xanh thông thường(không nấu lâu trên lửa vì sẽ bị mềm, không ngon). Để tránh vị tanh của biển bạn nên ngâm rong trong nước có đá lạnh vài phút sẽ làm mất vị tanh ngay,rong sẽ giòn ngon hơn(ăn bao nhiêu ngâm bấy nhiêu).

– Khi ăn tươi có thể sử dụng với mù tạt,tương ớt và sốt maiyonare…

Ép rong thành nước để uống

*Rong rửa sạch, dùng máy xay sinh tố xay 50g – 100g, lọc lấy nước ép.

*Đối với người bị tiểu đường có thể uống ngay, đối với người thường có thể pha thêm đường hoặc mật ong.

Dưỡng da và làm đẹp

*Dùng khăn vải mịn gói một ít rong nho,

*Bóp cho rong nho dập cho nước nhờn thấm ra bọc vải

*Cầm bọc vải thoa lên da mặt, cổ hay toàn thân,

*Sau 15′ rửa sạch.

Mỗi ngày làm 1 lần trước khi ngủ.

Một số món ăn được chế biến từ rong nho biển:

Chè rong nho, táo đỏ

  • 30g rong nho tươi
  • 8 trái táo đỏ
  • 20g nhãn nhục
  • 500ml nước
  • 2 thìa súp đường phèn
  • một chút vani
  1. Ngâm rong nho tươi trong nước sạch khoảng 15 phút, sau đó vớt ra, để nơi kín gió.
  2. Táo đỏ và nhãn nhục rửa sạch, ngâm nước ấm khoảng 5 phút cho nở.
  3. Đun sôi nước, cho đường vào nấu tan. Cho táo và nhãn nhục vào nấu trên lửa nhỏ đến khi vừa mềm là được, tắt bếp, thêm vani.
  4. Để nguội, cho vào tủ ướp lạnh.
  5. Khi dùng, cho rong nho vào. Có thể thêm đá nếu thích.

Nước ép với rong nho

  1. Cam vắt lấy nước.
  2. Càrốt ép lấy nước.
  3. Lần lượt cho ½ rong nho vào máy xay cùng nước cam, thêm đá bào và khoảng 2 thìa càphê đường. xay mịn.
  4. Thực hiện tương tự với nước càrốt.
  5. Bạn cũng có thể trộn chung 2 loại nước ép để tạo nên hương vị hỗn hợp nhiều dưỡng chất.

Đậu hủ sốt dầu hào

  • 20g rong nho tươi
  • 2 miếng đậu hủ non
  • 2 thìa súp dầu hào chay
  • 1 trái ớt sừng
  • 1 tai nấm đông cô khô
  • Lá dứa
  • ½ thìa càphê gừng băm
  • ½ thìa càphê boa-rô băm
  • ½ thìa càphê hạt nêm chay
  • ¼ thìa càphê tiêu
  • ½ thìa càphê dầu mè
  • ½ thìa càphê mè rang vàng
  • ½ chén nước dùng từ rau củ
  1. Ngâm rong nho tươi trong nước sạch khoảng 15 phút, sau đó vớt ra, để nơi kín gió.
  2. Đậu hủ cắt khối vuông, cho vào xửng hấp nóng với lá dứa cho thơm.
  3. Ngâm nấm đông cô cho nở mềm, cắt bỏ gốc, rửa sạch, để ráo, khía chữ thập trên đỉnh.
  4. Phi thơm boa-rô, gừng, cho dầu hào, nước dùng vào đun sôi. Nêm tiêu, dầu mè, hạt nêm cho vừa ăn.
  5. Lót lá dứa lên đĩa, xếp đậu hủ và rưới sốt dầu hào lên. Trang trí với rong nho, ớt sừng thái sợi, mè rang vàng, tiêu cho đẹp mắt.

Dùng nóng như món khai vị hoặc với cơm trắng rất ngon.

Salad chay với rong nho

  • 120gr rong nho
  • 100gr xà lách
  • 2 trái dưa leo
  • 3 trái cà chua
  • 100gr đường
  • 2 miếng đậu hủ chiên
  • 1 miếng tàu hủ ki
  • ½ muỗng cà phê dầu ăn
  • ½ muỗng cà phê tiêu
  • ½ muỗng cà phê muối
  • Giấm, đường
  1. Ngâm rong nho tươi trong nước sạch khoảng 5 – 10 phút, sau đó vớt ra, để nơi kín gió.
  2. Xà lách rửa sạch, để ráo. Cà chua, dưa leo, đậu hủ xắt lát, tàu ki bóp vụn.
  3. Pha giấm, đường, muối, tiêu với dầu ăn để có vị chua chua, ngọt ngọt vừa ăn. Cho tất cả rau củ, đậu hủ vào dĩa rồi trộn với hỗn hợp trên. Sau đó cho rong nho và tàu hủ ki lên trên cùng và dùng ngay để rong nho vẫn còn độ giòn ngon.

Bó xôi, đậu hũ xốt chua -Nguyên liệu:

100g lá bó xôi non, 1 miếng đậu hũ non, 50g rong nho, 20g củ cải đỏ, 20g cà rốt, 10g hành boa-rô (tỏi tây), 1 thìa súp đường

Xốt chua: 4 thìa súp tương + 2 thìa súp chanh + 2 thìa súp giấm + 1 thìa súp đường, khuấy đều

-Thực hiên :

*Lá cải bó xôi rửa sạch, để ráo nước, cắt khúc 5cm. Đậu hũ non trụng sơ, cắt miếng vừa ăn, để nguội. Rong nho rửa sạch, để ráo

*Củ cải đó rửa sạch, cắt lát mỏng. Cà rốt gọt vỏ, bào sợi. hành boa – rô rửa sạch, chẻ sợi nhỏ. Tất cả cho vào tô ngâm khoảng 10 phút với 1 thìa súp đường, vớt ra để ráo nước.

*Cho cái bó xôi, củ cải, cà rốt, hành boa rô, rong nho vào tô, rưới xốt chua lên, trộn đều, để khoảng 5 phút

*Bày ra củ trộn ra đĩa, cho đậu hũ non cắt miếng lên, có thể chấm thêm với nước tương pha tương cà.

Cơm chay Thiện Duyên

159 Calmette – Q.1 – chúng tôi

: 38216359

Phòng kinh sách chùa Vĩnh Nghiêm

339 Nam Kỳ Khởi Nghĩa – Q.3 – chúng tôi

: 0989990095

Cơm chay Âu Lạc

60 Tân Vĩnh – Q.4 – chúng tôi

: 38265856

Cơm chay Thảo

30/11 Nguyễn Đình Chi – Q.6 – chúng tôi

: 0919497878

Phòng kinh sách chùa Giác Ngộ

92 Nguyễn Chí Thanh – Q.10 – chúng tôi

: 0933841964

Cơm chay Thuyền Viên

11-13 Nguyễn Văn Đậu – P.5 – Phú Nhuận – chúng tôi

: 38432643

http://en.wikipedia.org/wiki/Iodine chúng tôi http://rongnho.org/rong-nho-bien-vi-thuoc-cua-nguoi-nhat/ http://rongnho.org/rong-nho-bien/ http://gocxanh.com/spct/San-pham,120,Rong-nho-bien-%28Sea-Grapes%29,page=0

【#4】Các Món Ăn Lạ Miệng Chế Biến Từ Rong Nho Biển

Rong nho là một loại tảo biển phát triển nhiều ở vùng biển nhiệt đới hoặc á nhiệt đới. Ở Việt Nam, rong nho thường bé, bám thành dạng rêu ở vùng biển từ Phú Yên, Khánh Hòa trở vào Nam.

Loại rong biển này đặc biệt giàu giá trị dinh dưỡng, có vị ngon đặc trưng của biển cả và hình dạng giống như chùm nho. Người bình thường ít ai biết được loại rong nho này có giá trị cao, tuy nhiên ở phương Tây, đặc biệt là Nhật thì người ta rất quen thuộc với loại thực phẩm này.

Vì số lượng người nước ngoài yêu thích hương vị của rong nho quá lớn nên nước ta là một trong những quốc gia xuất khẩu hàng đầu. Hiện nay, tại một số vùng duyên hải Nam Trung Bộ là nơi tập trung rất nhiều trang trại trồng, chế biến, xuất khẩu nhiều nhất nước.

Số lượng rong nho tự nhiên trong môi trường biển ngày càng khan hiếm nên người ta bắt đầu trồng rong nho trong môi trường nhân tạo, mặc dù vậy nhưng hương vị không khác nhau là mấy. Rong nho có mùi vị rất ngon, khi cắn vỡ hạt rong nho, nước của nó có vị mặn rất lạ miệng.

Có nhiều món ngon từ rong nho nhưng chủ yếu người ta thường làm salad, trang trí trên sushi, làm gỏi, hoặc chấm kèm với nước tương cũng đủ cảm nhận được mùi vị đặc biệt lan tỏa trong miệng.

Rong nho sau khi thu hoạch, trước khi cần chế biến nên nhẹ nhàng rũ hết cát rồi thả vào nước ngọt cho bớt vị mặn rồi ngâm vào nước đá cho giòn là có thể thưởng thức.

Loại rong này là thứ “rau xanh” rất được ưa chuộng ở các nước như Nhật Bản, Philipinnes,… Tuy nhiên, ở Việt Nam, rong nho vẫn chưa được phổ biến rộng rãi, nên rất nhiều người sau khi mua về không biết cách xử lý đúng để giữ chúng được lâu mà không mất đi vị ngon tự nhiên.

Thế nên, bạn cần lưu ý rằng, rong nho sau khi thu hoạch chỉ có thể bảo quản tươi được 7 – 10 ngày. Ở Viện Hải dương học, rong nho tươi có thể bảo quản từ 8 – 10 ngày nhờ phương pháp sục khí, hoặc ướp nước muối bão hòa có thể bảo quản tới 3 – 4 tháng.

Ngoài loại tươi, nhiều người sành ăn còn có thể “trữ” rong nho khô trong nhà để khi cần là có thưởng thức ngay cũng rất tiện. Rong nho khô là loại rong tươi đã được trần qua nước muối để rút bớt nước, nhằm tăng thời gian bảo quản.

Thế nhưng trước khi chế biến, bạn phải bỏ rong nho khô vào nước ngâm từ 3 – 5 phút để chúng nở ra, tươi và xanh hơn. Sau đó đổ bỏ nước ngâm cũ, tiếp tục ngâm chúng với nước mới từ 5 – 10 phút nữa rồi vớt ra và chế biến bình thường như rong nho tươi.

Rong nho có hàm lượng chất khoáng nhiều, nhất là sinh tố, canxi, sắt… rất hữa ích cho sức khỏe và hỗ trợ nhiều cho việc chữa bệnh như: nhuận trường và giải độc gan; bình thường hóa lượng đường trong cơ thể; giảm cholesterol và ổn định huyết áp… Ngoài ra, rong nho còn được xem là sản phẩm dùng làm đẹp da cho phụ nữ rất hữu hiệu. Ảnh: Internet.

Theo THẢO NGUYÊN (VTC News)

【#5】Một Số Cách Chế Biến Món Ăn Từ Rong Nho

Trong khoảng thời gian gần đây trên thị trường xuất hiện một loại thực phẩm có tên gọi là rong nho. Rong nho nhanh chóng trở thành món ăn được nhiều người yêu thích bởi hương vị và hàm lượng dinh dưỡng cao. Thực phẩm này không chỉ được sử dụng để ăn kèm các món ăn khác như một loại rau sống, nó còn có thể chế biến thành những món ăn khác nhau.

Một số món ngon chế biến từ rong nho

1. Cách chế biến món gỏi rong nho tôm tươi

  • Đầu tiên, ngâm rong tươi trong nước sạch khoảng 15 phút, sau đó vớt ra, để ráo nước.
  • Tôm sú luộc chín, bóc vỏ bỏ đầu, để lại đuôi cho đẹp. Cà rốt gọt vỏ và cắt sợi nhỏ.
  • Pha nước mắm với nước cốt chanh, tỏi và ớt băm.
  • Cho rong, tôm, cà rốt vào tô, cho nước mắm đã pha sẵn vào và trộn đều tất cả lên. Bạn có thể ăn kèm với bánh phồng tôm như các món gỏi tôm thông thường.
  • Sau khi trộn xong, bạn nên ăn ngay để món rong nho giữ được độ tươi, giòn ngon hoặc nên bọc kín để tránh rong nho tiếp xúc với hơi gió.

    2. Cách làm nước ép rong nho

  • Vắt cam và ép cà rốt để lấy nước.
  • Sau đó, cho rong vào máy xay cùng nước cam và cà rốt đã ép.
  • Cuối cùng, cho thêm đá bào vào, thêm khoảng 2 muỗng cà phê đường vào xay đến khi thấy hỗn hợp mịn là có thể thưởng thức.
  • Bạn có thể uống riêng nước ép rong nho với cam hoặc cà rốt. Ngoài ra bạn có thể trộn hỗn hợp nhiều thành phần như công thức trên để có thể hấp thụ được nhiều chất dinh dưỡng nhất.

    3. Cách làm món chè rong nho táo đỏ

  • Bạn ngâm rong tươi trong nước sạch khoảng 15 phút, sau đó vớt ra, để nơi kín gió.
  • Táo đỏ và nhãn nhục thì bạn rửa sạch, đem ngâm trong nước ấm khoảng 5 phút cho quả nở.
  • Tiếp đến, bạn đun sôi nước và cho đường vào nấu. Sau đó, cho táo đỏ và nhãn nhục vào. Bạn để lửa nhỏ nấu cho đến khi thấy mềm thì tắt bếp.
  • Bạn có thể thêm hương vani vào chè để tạo mùi thơm. Khi nào ăn, bạn cho rong vào. Món chè này có thể ăn nóng hoặc lạnh tùy thích.
  • Táo đỏ có tác dụng làm đẹp da, tăng cường tuần hoàn máu và chống lão hóa. Nhãn nhục có tác dụng an thần, cải thiện trí nhớ và khả năng tập trung. Cách ăn kết hợp rong nho với táo đỏ và nhãn nhục sẽ tạo nên một món chè thơm ngon bổ dưỡng.

    4. Cách chế biến món đậu hũ sốt dầu hào rong nho

  • Ngâm rong tươi trong nước sạch khoảng 15 phút, sau đó vớt ra và để nơi kín gió.
  • Nấm đông cô cắt bỏ gốc, các khía chữ thập trên đỉnh. Sau đó ngâm nước cho nở mềm, rửa thật sạch sau đó vớt ra và để ráo.
  • Đậu hũ cắt thành những khối vuông nhỏ, cho vào xửng hấp cùng với lá dứa cho có mùi thơm.
  • Phi thơm hành baro, cho thêm gừng, dầu hào và nước dùng vào. Nêm thêm tiêu, dầu mè, hạt nêm cho vừa ăn.
  • Cuối cùng, xếp lá dứa ra đĩa, cho đậu hũ lên và rưới sốt dầu hào. Cho rong lên trên, thêm ớt sừng thái sợi, mè rang vàng và tiêu lên trang trí cho đẹp mắt.
  • Đậu hũ chứa isoflavone làm giảm mức độ cholesterol xấu hoặc lipoprotein mật độ thấp trong cơ thể, qua đó tăng cường sức khỏe tim mạch . Đây là món ăn vừa ngon vừa đầy đủ dưỡng chất.

    4. Cách làm món mực nướng cuộn rong nho

  • Ngâm rong tươi trong nước sạch khoảng 15 phút, sau đó vớt ra.
  • Mực khía bông phần thân sau đó ướp với tỏi xay, ớt bột, ngũ vị hương, hạt nêm và một chút dầu ăn trong 15 phút.
  • Nướng mực sao cho vừa chín vàng. Cắt xéo thân mực theo đường khía bông thành những miếng vừa ăn.
  • Xếp mực ra đĩa và cho rong lên trên. Bạn có thể rắc một ít ớt bột lên trên mực cho đẹp.
  • Bạn có thể trộn mù tạt xanh với giấm, nước tương làm nước chấm. Khi dùng rưới nước chấm lên rong nho, trộn đều và thưởng thức.

    5. Chế biến Salad rong nho bốn mùa

  • Ngâm rong tươi trong nước sạch khoảng 5 – 10 phút, sau đó vớt ra và để nơi kín gió.
  • Cà rốt rửa sạch, gọt vỏ và cắt sợi. Cà chua rửa sạch và để ráo nước.
  • Tiếp theo, ngâm cà rốt và rong trong nước đá khoảng 5 phút để tăng độ giòn. Sau đó bạn vớt ra rổ và để ráo.
  • Pha phần nước sốt với giấm, đường, muối, tiêu chung với dầu ăn, nêm nếm cho vừa ăn.
  • Cuối cùng, bạn cho tất cả nguyên liệu vào đĩa trộn đều. Rưới nước sốt lên bên trên, trộn qua và dùng ngay khi rong nho vẫn còn độ giòn sẽ ngon hơn.
  • Món salad này kết hợp nhiều loại rau củ sẽ không gây cảm giác ngán. Cách ăn này rất thích hợp trong thực đơn khi bạn đã ăn quá nhiều món thịt, cá trước đó.

    Tìm hiểu: Công dụng của rong nho

    Các cách chế biến rong nho rất đơn giản, dễ làm. Kết hợp rong nho với những món ăn trên vừa giúp cảm nhận rõ ràng hương vị của loại thực phẩm này vừa giúp bổ sung dưỡng chất cho cơ thể. Nếu bạn đang cần mua rong nho để kết hợp với những món ăn hấp dẫn này thì có thể đặt hàng tại chúng tôi Rong nho tại DK Harvest đảm bảo chất lượng với hàm lượng dưỡng chất cao.

    Facebook: Dkharvest Superfoods

    【#6】Công Dụng, Cách Bảo Quản, Cách Chế Biến Của Rong Nho Biển

    Tên thông thường tại Nhật: OMIBUDO hoặc GREAN CAVIAR Rong nho biển,một loại thực phẩm bổ dưỡng đắt tiền được trồng nhiều tại Nhật Bản, Philippines , Việt Nam

    Thành phần:

    Vitamin A:…………………….20mg

    Vitamin B:…………………….54mg

    Canxi(Ca):…………………….0.01mg

    Sắt(Fe):…………………………0.8mg

    Protein:…………………………0.8mg

    Ngoài ra loài rong này còn chứa nhiều iode và các hoạt chất Caulerpin và Caulerpicin tạo mùi vị kích thích ngon miệng và có tác dụng chữa bệnh cao huyết áp.

    1- Phòng chống các bệnh như:

    Bướu cổ, thiếu máu, suy dinh dưỡng, thấp khớp và cao huyết áp…

    2- Giúp nhuận trường,kháng khuẩn đường ruột: ,

    Hấp thụ các kim loại độc hại trong cơ thể và thải qua ngoài qua đường bài tiết.

    (Trắng tự nhiên không bị bắt nắng trở lại) , chống lão hóa và giảm béo.

    4 – Rong nho ngừa được bệnh bướu cổ

    Khác với những loại rau quả khác, rong nho rất giàu i-ốt. Trong 100g rong nho có khoảng 1.9mg i-ốt. Hàm lượng này còn cao hơn rất nhiều loại hản sản. Chỉ cần vài mươi gram rong nho là đủ cung cấp lượng i-ốt cần thiết cho chức năng của tuyến giáp, giúp phòng tránh bệnh bướu cổ, thiểu năng trí tuệ, khô da, rụng tóc.

    5 – Rong nho là “bạn” của người thừa cân và ăn kiêng

    Rong nho có ít đường nhưng giàu chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể như canxi, kali, kẽm, sắt, đạm thực vật, vitamin A, C và các axit béo không no có lợi như AA, LA, DHA, EPA và ALA nên được xem là một thực phẩm bổ dưỡng và có nhiều ưu điểm so với những loại rau, quả khác.

    Với một chút sáng tạo và khéo léo khi phối hợp rong nho cùng những loại thực phẩm khác, bữa ăn của người ăn kiêng sẽ có đầy đủ dinh dưỡng, hấp dẫn, mới lạ và ngon miệng.

    6- Rong nho tốt cho tim mạch

    Rong nho có hàm lượng đạm và chất béo cao hơn nhiều loại rau, củ, quả khác. Trong 100g rong nho chỉ có khoảng 30mg đường nhưng lại có 966mg đạm và 150mg chất béo.

    Trong đó, có tới 30mg các axit béo không no có lợi cho cơ thể thuộc nhóm axit omega 3 như axit Docosahexaenoic (DHA), axit a-Linolenic (tiền tố DHA) và nhóm omega 6 như axit Arachidonic (AA), axit Linoleic (tiền chất AA).

    Các axit béo này cùng với đạm và Vitamin C làm giảm cholesterol toàn phần và nồng độ cholesterol xấu (LDL – cholesterol), đồng thời tăng nồng độ cholesterol tốt (HDL – cholesterol) và tính đàn hồi của thành mạch máu , giảm cholesterol toàn phần, ngăn chặn sự oxy hóa, giữ vững cấu trúc collagen của thành động mạch, giúp ngăn ngừa và cải thiện các bệnh về tim mạch như đột quỵ, nhồi máu cơ tim, xơ vữa động mạch.

    Ngoài ra, chất đạm trong rong nho còn giữ cho các mạch máu đàn hồi và bền, không tăng lượng cholesterol. Sự kết hợp của 2 chất này là bí quyết chống lại bệnh tim mạch của rong nho.

    Do đặc tính hấp thụ các chất hữu cơ từ nguồn nước nuôi trồng nên ở một số nơi rong nho được dùng để làm sạch môi trường biển. Nếu sử dụng rong nho ở các vùng có nguồn nước ô nhiễm, người tiêu dùng có nguy cơ nhiễm các loại vi khuẩn gây hại như E-coli, Salmonella. Vì vậy, rong nho thương phẩm cần được trồng trong môi trường biển sạch, xa những khu công nghiệp và được xử lý bằng một quy trình nghiêm ngặt nhằm loại bỏ các tạp chất và vi sinh vật biển trước khi đưa ra thị trường để đảm bảo an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng.

    7 – Rong nho tốt cho xương khớp

    Đạm và canxi là 2 dưỡng chất cần thiết cho cơ bắp và xương khớp.

    Không chỉ giàu đạm và canxi, rong nho còn chứa nhiều axit béo không no thuộc nhóm omega 3 có tác dụng kháng viêm, tăng độ nhờn cho khớp, giảm các triệu chứng viêm khớp, giúp cơ thể săn chắc, khỏe mạnh.

    8 – Rong nho phòng chống bệnh tiểu đường

    Người bệnh tiểu đường cần một lượng vitamin C cao hơn người bình thường để đảm bảo không thiếu hụt lượng vitamin C nội bào.

    Bởi việc thiếu vitamin C nội bào mạn tính sẽ dẫn đến hàng loạt vấn đề như tăng tính thấm thành mạch, vết thương lâu lành, tăng cholesterol máu, suy giảm hệ thống miễn dịch.

    Với hàm lượng vitamin C phong phú, rong nho là một thực phẩm giúp phòng chống và cải thiện tình trạng của bệnh tiểu đường.

    9- Rong nho phòng bệnh cao huyết áp

    Các nghiên cứu cho thấy nồng độ vitamin C máu tỷ lệ nghịch với huyết áp.

    Với người cao huyết áp, dung nạp vitamin C qua thực phẩm có hiệu quả giảm huyết áp nhờ vào khả năng thúc đẩy bài tiết chì của loại vitamin này. Ngoài ra, trong rong nho còn có 2 chất chống tăng huyết áp là canxi và kali.

    Với các thành phần trên, rong nho là một loại thực phẩm giúp duy trì một mức huyết áp bình thường cho những người bị cao huyết áp

    10- Rong nho dùng làm mặt nạ dưỡng da

    Khác với các dạng mặt nạ rong biển thường thấy ở siêu thị, mặt nạ từ rong nho rất tiết kiệm và dễ làm.

    Chỉ cần cho 10 nhánh rong nho vào miếng vải sạch, vò nát và dùng chất nhờn của rong thoa đều lên mặt, lấy phần xác đắp lên 2 mắt là bạn đã có một loại mặt nạ dưỡng da thuần khiết từ thiên nhiên giúp cải thiện làn da và làm chậm quá trình lão hóa.

    Chất béo trong rong nho giúp bảo vệ màng tế bào, nâng cao tính đàn hồi và hạ thấp tính thấm của thành mạch nên làm giảm triệu chứng khô da. Đồng thời, lượng Vitamin A, C phong phú trong rong nho giúp bài tiết chất nhày, kháng khuẩn, ức chế sự sừng hóa, sản xuất collagen và chống oxy hóa. Chỉ sau 15 phút, làn da của bạn sẽ trở nên tươi tắn, mịn màng, săn chắc và cảm giác tươi mát sẽ còn lưu lại đến ngày hôm sau.

    Sử dụng rong nho lâu dài còn giúp làn da hồng hào, mịn màng nhờ thành phần có chứa nhiều vitamin và các khoáng chất. Như một mỹ phẩm tự nhiên, bạn có thể ép rong nho lấy nước, thoa đều lên cơ thể, kết hợp massage nhẹ. Lỗ chân lông sẽ thông thoáng, tăng cường quá trình trao đổi chất trên da, giúp da mềm mại hơn.

    Dưỡng da & làm đẹp: Dùng khăn vải nhỏ mịn, gói 1ít (50gr) nho biển, nhồi cho dập ra, khi chất nhờn trong vắt thấm ra ngoài, cầm nguyên bọc đó thoa lên da mặt hoặc toàn thân. Sau 15 phút rửa sạch, mỗi ngày làm 1 lần trước khi đi ngủ.

    Cách dùng rong nho :

    – Rong nho tươi rửa bằng nước sạch và ngâm 10′- 15′ cho bớt mặn, và dùng như một loại rau xanh thông thường(không nấu lâu trên lửa vì sẽ bị mềm, không ngon). Để tránh vị tanh của biển bạn nên ngâm rong trong nước có đá lạnh vài phút sẽ làm mất vị tanh ngay,rong sẽ giòn ngon hơn (ăn bao nhiêu ngâm bấy nhiêu,vì rong sẽ bị teo lại sau 30′).Nếu không có nước lạnh có thể ngâm trong nước thường vài giờ cũng làm rong bớt mùi tanh.

    *** Ép rong để uống: rong rửa sạch,dùng máy xay sinh tố xay 50g-100g rong nho, lọc lấy nước ép. Đối với người bị tiểu đường có thể uống ngay. Hay bạn có thể pha thêm đường hay mật ong tùy thích. Dùng lâu ngày như một liệu pháp tốt cho sức khỏe.

    *** Dùng dưỡng da, làm đẹp, dùng khăn vải mịn gói một ít rong nho, bóp cho dập ra, khi chất nhờn thấm ra ngoài, cầm nguyên bọc vải đó thoa lên da mặt, cổ hay toàn thân. Sau 15′ rửa sạch. Mỗi ngày làm một lần trước khi ngủ, khi da trắng rồi sẽ không bắt nắng trở lại.

    Cách bảo quản rong nho:

    *** Đối với rong tươi: thời gian sử dụng từ 7 đến 10 ngày. Rong được để nơi thoáng mát(từ 20oC đến 30oC).

    *** Chú ý: Không để trong tủ lạnh hoặc ngoài nắng.

    *** Đối với rong khô: bỏ vào ngân mát tử lạnh

    【#7】Chia Sẻ 10 Cách Chế Biến Món Ăn Từ Rong Nho Biển Cực Ngon !

    Thời gian gần đây xuất hiện 1 loại thực phẩm có tên là rong nho. Tuy chưa thực sự phố biến tại Việt Nam nhưng ở các nước như Nhật Bản và Châu Âu đã có từ rất lâu vì đây là loại thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao. Nhiều người ở Việt Nam đã mua rong nho về ăn thử, có người thì khen ngon, có người thì không. Lý do là vì chưa biết cách chế biến hoặc chưa biết kết hợp những loại thực phẩm khác với rong nho. Trong bài này mình sẽ chia sẻ với bạn 10 cách chế biến món ăn từ rong nho tuyệt ngon, đảm bảo ăn xong sẽ nghiện luôn !

    1. Cách chế biến món ăn từ rong nho

    • Rong nho: 120gr
    • Xà lách: 100gr
    • Dưa leo: 2 quả
    • Cà chua: 3 quả
    • Đường: 100gr
    • Đậu hủ chiên: 2 miếng
    • Tàu hủ ki: 1 miếng
    • Dầu ăn: ½ muỗng cà phê
    • Tiêu: ½ muỗng cà phê
    • Muối: ½ muỗng cà phê
    • Giấm, đường
    • Ngâm rong nho tươi trong nước sạch khoảng 5 – 10 phút, sau đó vớt ra, để nơi kín gió.
    • Xà lách rửa sạch, để ráo nước. Cà chua, dưa leo, đậu hủ thái lát, tàu ki bóp vụn.
    • Pha giấm, đường, muối, tiêu với dầu ăn để có vị chua chua, ngọt ngọt vừa ăn.
    • Cho tất cả rau củ, đậu hủ vào đĩa rồi trộn với hỗn hợp trên. Sau đó cho rong nho và tàu hủ ki lên trên cùng

    Đây là 1 trong những món ăn từ rong nho thích hợp với những người ăn chay, người đang ăn kiêng, giảm cân. Món này nên ăn ngay để rong nho vẫn còn độ giòn, ngon

    • Rong nho: 100gr
    • Dưa leo: 1 quả khoảng 100gr
    • Cà rốt thái sợi: 20g
    • Tôm sú: 100gr
    • Chả lụa: 50g
    • Nước mắm: 1 thìa
    • Đường: 2 thìa
    • Nước cốt chanh: 1,5 thìa
    • Ớt thái sợi

    Chú ý: Đây là món ăn từ rong nho có hương vị dễ ăn. Khi trộn rong nho bạn nên thiên về vị chua ngọt vì rong nho đã có sẵn vị mặn. Chế biến xong phải dùng ngay, nếu để lâu rong nho sẽ bị ra nước và món gỏi sẽ bị mặn.

    Đậu hủ sốt dầu hào với rong nho

    • Rong nho tươi: 20g
    • Đậu hủ non: 2 miếng
    • Dầu hào chay: 2 thìa súp
    • Ớt sừng: 1 quả
    • Nấm đông cô khô: 1 tai
    • Gừng băm: ½ thìa cà phê
    • Tỏi tây băm: ½ thìa cà phê
    • Hạt nêm chay: ½ thìa cà phê
    • Tiêu: ½ thìa cà phê
    • Dầu mè: ½ thìa cà phê
    • Mè rang vàng: ½ thìa cà phê
    • Nước dùng từ rau củ: ½ chén
    • Lá dữa

    Cách thực hiện:

    • Ngâm rong nho tươi trong nước sạch khoảng 15 phút, sau đó vớt ra và để ở nơi kín gió.
    • Ngâm nấm đông cô cho nở mềm, cắt bỏ gốc, rửa sạch, để ráo nước, tạo khía chữ thập trên đỉnh.
    • Phi thơm tỏi tây, gừng, cho dầu hào, nước dùng vào đun sôi. Nêm tiêu, dầu mè, hạt nêm cho vừa ăn.
    • Lót lá dứa lên đĩa, xếp đậu hủ và rưới sốt dầu hào lên. Trang trí với rong nho, ớt sừng thái sợi, mè rang vàng, tiêu sao cho đẹp mắt.

    Chú ý: Món ăn từ rong nho này thích hợp cho bữa cơm gia đình, có thể dùng nóng như món khai vị hoặc ăn với cơm trắng rất ngon.

    • Rong nho: 80g
    • Rong mứt khô: 10g
    • Đậu hủ trứng Ichiban: 440g
    • Tôm khô: 30g
    • Cà chua chín: 3 trái
    • Hành, tỏi băm nhuyễn: 3 muỗng cà phê
    • Dầu ăn: 3 muỗng canh
    • Muối, đường, nước mắm, mì chính
    • Đậu hủ ngâm sơ qua nước lạnh, cắt khoanh tròn, chiều dày khoảng 1,5 cm, để ráo nước.
    • Tôm khô ngâm nước sạch khoảng 5 phút, vớt ra, để thật ráo nước.
    • Rong mứt khô rửa sạch, để ráo nước.
    • Rong nho ngâm nước sạch khoảng 5 phút sau đó vớt ra, để ở nơi kín gió.
    • Phi hành tỏi cho thơm, xào cà chua đến khi sánh lại và có màu hồng sẫm. Nêm mắm, đường, bột ngọt cho vừa ăn.
    • Xếp từng khoanh đậu hủ lên trên hỗn hợp cà chua, vặn lửa riu riu cho đậu hủ thật thấm. Lưu ý, không để sốt cà chua quá đặc.
    • Phi vàng hành tỏi, bỏ tôm vào xào cho săn lại, nêm 1 ít muối, bột ngọt cho vừa ăn. Xào rong mứt với hành tỏi cho thơm, nêm bột ngọt, muối.
    • Bày đậu hủ ra dĩa, xếp rong mứt, tôm khô lên trên từng khoanh đậu. Trang trí thêm viền dĩa với rong nho. Sự phối hợp này giúp cân bằng mùi vị, dưỡng chất và tạo nên sự hài hòa về màu sắc cho món ăn.
    • Dùng rong nho với nước sốt cà chua.

    Chú ý: Đây là món ăn từ rong nho khá độc đáo, là sự kết hợp từ 2 loại rong bổ dưỡng. Để rong nho giữ được độ giòn, tươi ngon, chỉ ngâm rong nho trước khi ăn khoảng 5-10 phút và dùng ngay khi món ăn được dọn ra.

    Bó xôi, đậu hũ xốt chua với rong nho

    • Lá bó xôi non (rau chân vịt): 100g
    • Đậu hũ non: 1 miếng
    • Rong nho: 50g
    • Củ cải đỏ: 20g
    • Cà rốt: 20g
    • Tỏi tây: 10g
    • Đường: 1 thìa súp
    • Tương: 4 thìa súp
    • Nước cốt chanh: 2 thìa
    • Giấm: 2 thìa súp

    Chú ý: món ăn từ rong nho này có thể chấm thêm với nước tương pha tương cà.

    Món ăn từ rong nho này có hương vị khá độc đáo, thích hợp làm món khai vị trong những bữa tiệc nhỏ.

    • Rong nho: 60g
    • Mực nang: 1 con
    • Nước tương: 1 thìa cà phê
    • Mù tạt xanh: ½ thìa cà phê
    • Dầu ăn: ½ thìa cà phê
    • Giấm: ½ thìa súp
    • Tỏi xay: ½ thìa cà phê
    • Ớt bột: ½ thìa cà phê
    • Hạt nêm: ½ thìa cà phê
    • Ngũ vị hương: 1/4 thìa cà phê

    Món ăn từ rong nho rất dễ ăn bởi nó được kết hợp bởi 2 loại thực phẩm sinh sống dưới biển đó mực và rong nho.

    • Rong rửa sạch, dùng máy xay sinh tố xay 50g – 100g, lọc lấy nước ép
    • Đối với người bị tiểu đường có thể uống ngay, đối với người thường thì pha thêm đường hoặc mật ong.
    • Cam chọn loại cam ngọt sau đó vắt lấy nước.
    • Cà rốt ép lấy nước.
    • Cho ½ rong nho vào máy xay cùng nước cam, thêm đá bào và khoảng 2 thìa cà phê đường, xay mịn.
    • Thực hiện tương tự với nước cà rốt.

    Chú ý: Bạn cũng có thể trộn chung nước cam và nước cà rốt để tạo nên hương vị hỗn hợp, nhiều dưỡng chất hơn.

    • Rong nho: 30g
    • Táo đỏ: 8 quả
    • Nhãn nhục (long nhãn): 20g
    • Nước: 500ml
    • Đường phèn: 2 thìa súp
    • Vani: 1 chút

    Cách thực hiện:

    Rong nho biển có lượng i-ốt cao cho nênngười có bệnh bướu cổ dạng hyperthyroidism (cường tuyến giáp) không nên ăn rong biển vì cơ thể đã dư chất i-ốt. Còn đối với người bướu cổ dạng hypothyroidism (suy tuyến giáp) thì nên ăn rong biển vì thiếu chất i-ốt.

    Vì vậy, khi chế biến các món ăn từ rong nho phải phải ngâm rong nho khô vào nước từ 3-5 phút để chúng ngậm nước và nở ra sẽ tươi và xanh hơn. Sau đó tiếp tục ngâm từ 5-10 phút để loại bỏ vị mặn và tanh rồi mới chế biến.

    Rong nho có hàm lượng dưỡng chất cao, khoáng nhiều, canxi, sắt… rất hữu ích cho sức khỏe và hỗ trợ điều trị các bệnh như: giải độc gan, tiểu đường, giảm cholesterol, ổn định huyết áp, cách bệnh về tim mạch… Đặc biệt nhất là rong nho chứa nhiều , đây là một hoạt chất có tác dụng hỗ trợ điều trị và ngăn ngừa ung thư cực kỳ tốt. Ngoài ra, rong nho còn được xem là sản phẩm dùng làm đẹp da cho phụ nữ và tốt cho sự phát triển trí thông minh của trẻ nhỏ.

    【#8】Cách Làm Salad Rong Nho Đẹp Da, Giữ Dáng

    Món salad rong nho là một trong những món ngon ngày hè lí tưởng giúp chị em phụ nữ giảm cân, đẹp da và khỏe dáng chuẩn thời đại mới.

    Một số công dụng của rong nho

    Rong nho được biết đến là loại thực phẩm chứa nhiều thành phần tốt cho cơ thể và đặc biệt có thể giúp bạn tránh được những căn bệnh nguy hiểm.

    Giúp xương thêm chắc khoẻ

    Sự giàu có protein, canxi và axit béo không bão hoà đa thuộc nhớm omega 3 có trong rong nho có tác dụng kháng viêm , giảm các triệu chứng của bệnh viêm khớ. Ăn rong nho thường xuyên sẽ giúp bạn có được khung xương dẻo dai và không còn những nỗi sợ với nguy cơ bị loãng xoang.

    Tăng cường thị lực

    Rong nho có nhiều vitamin A có tác dụng tăng cường hệ thần kinh thị giác, cải thiện thị lực và các bệnh về mắt như quáng gà, khô mắt,…

    Tốt cho tim mạch

    Các axit không bão hoà có trong rong nho có tác dụng giảm cholesterol, tăng tính co giãn mạch máu, ngăn ngừa oxy hoá, duy trỳ cấu trúc collagen của động mạch, có khả năng ngăn ngừa các bệnh tim mạch như xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ Tim,…

    Làm đẹp da

    Chất béo trong rong nho có khả năng bảo vệ màng tế bào, cải thiện tính đàn hồi của thành mạch máu, giảm triệu chứng khô da. Rong nho còn có thể sản xuất collagen và chất chống oxy hoá. Do đó, rong nho hoàn toàn có thể cải thiện da, tóc và làm chậm quá trình lão hoá.

    Hạn chế táo bón

    Rong nho chứa calo và đường thấm., giúp vi khuẩn dễ dàng tiêu hoá thức ăn và đào thải một cách nhanh chóng. Ăn rong nho sẽ có thể giải quyết tình trạng táo bón ở cả trẻ em và người lớn.

    Tránh béo phì

    Bởi chưa ít đường nhưng nhiều canxi, kẽm, sắt, protein thực vật, axit béo không bão hoà đa và vitamin C chính là lí do làm cho rong nho có khả ăn đánh bay mỡ thừa của bạn nếu bạn đang muốn có chế độ ăn kiêng hợp lí.

    Phòng ngừa ung thư

    Fucoidan trong rong nho chính là một chất được sử dụng chống ung thư tự nhiên. Theo các nghiên cứu Nhật Bản, Fucoidan có khả năng tăng cường miễn dịch đáng kể và giúp làm giảm mức cholesterol trong máu

    Cách làm salad rong nho

    Nguyên liệu để làm món salad rong nho

    • Cà chua bi: 100 gram
    • Bắp cải trắng, bắp cải tím: mỗi loại 1/3 củ
    • Cà rốt: 1 củ
    • Ngô ngọt: 1 củ
    • Rau răm: 1 ít
    • Thanh cua : 2 cây
    • Gia vị: Tương cà, tương ớt, ớt bột, mùi tạt và nước lọc

    Cách làm salad rong nho tươi, ngon

    Bước 1: Sơ chế

    • Cách làm rong nho biển: đầu tiên, cho tất cả rong nho ngâm nước lạnh từ 3 – 5 phút cho bớt đi vị mặn bên trong và tạo độ giòn. Saiu đó vớt rong ra để rổ cho ráo. Nếu là rong khô, bạn có thể ngân từ 5 – 10 phút cho rong nở ra hết, sau đó rửa sạch và ướp lạnh bằng cách cho vào đá lạnh.
    • Cà chua bị: cắt đôi
    • Với củ cà rốt: cạo sạch vọ, rửa sạch và bào thành sợi
    • Bắp cải trắng, bắp cải tím: rửa sạch, để ráo, thái thành sợi rồi ngăn nước muối pha loãng khoảng 5 phút. Sau đó vớt ra để ráo.
    • Ngô ngọt: rửa sạch, để ráo, tách hạt luột chín
    • Rău răm: rửa sạch, để ráo, băm nhỏ
    • Thanh cua: xé nhỏ

    Bước 2: Làm nước sốt

    Trộn lên tất cả hỗn hợp bao gồm: 1 thìa canh tương ớt, ½ thìa canh tương ca, 1 thìa cà phê mùi tạt, 1 thìa canh xốt mayonaise.

    Bước 3: Trộn salad

    Cho tất cả hỗn hợp bắp cải trắng, bắp cải tím, củ cà rốt, ngô ngọt và rau răm vào tô lớn. Sau đó, sử dụng hỗn hợp nước sốt đã pha chế rưới lên trên và trộn nhẹ nhàng.

    Sau đó, cho hết phần rong nho cùng cà chua và một ít thanh cua vào, và nhẹ tay trộn đều hỗn hợp thêm một lần nữa là được.

    Lưu ý cách chế biến rong nho

    • Có hai loại rong nho: rong nho tươi và rong nho tách nước. Nên lưu ý sử dụng rong nho tươi vì thế sẽ giúp món ăn tươi ngon, đậm vị hơn
    • Cách chọn rong nho: Vì rong nho để lâu sẽ bị sẫm màu, nên khi mua nên chọn lựa kĩ lưỡng. Sử dụng rong nho biển còn xanh tươi và dùng được trong ngày, không nên bảo quản trong tủ lạnh qua ngày hoặc đã để quá lâu.

    • Tránh để món salad quá lâu trong môi trường ngoài, nên ăn ngay sau khi để trong khoảng 30 phút
    • Không trộn rong nho quá mạnh tay (ở bước hai) vì sẽ làm rong nho mất nước.
    • Cách bảo quản rong nho: nên giữ rong nho trong túi nilong ở nhiệt độ lạnh từ 25 độ C – 30 độ C. Không được để rong nho trong tủ đông hoặc ngăn đá

    Hạn chế ăn: Do trong rong nho có lượng i-ốt khá cao, nên người bình thường không nên ăn quá 1.1 mg i-ốt, tức là khoảng dưới 58 gram rong nho.

    chúng tôi

    【#9】Top 3 Món Chè Rong Nho Biển Hấp Dẫn Vạn Người Mê

    Rong nho là rong gì?

    Rong nho là 1 loại rong biển sống ở vùng ven biển Đông Nam Á, Nhật Bản và các đảo ở Thái Bình Dương.

    Nó được ví như trứng cá muối xanh (green caviar) 1 loại trứng cá đắt đỏ nhất thế giới.

    Bạn sẽ hết hồn vì giá của loài trứng cá caviar này đấy. Từ đó bạn sẽ hiểu được giá trị rong nho tốt đến cỡ nào.

    Rong nho có mấy loại?

    Về cơ bản thì có 2 loại rong nho trên thị trường đó là rong nho tươi và rong nho tách nước (hay còn gọi là rong nho khô)

    2 loại này tốt như nhau chỉ khác ở chỗ rong tươi chỉ nên dùng trong 7 ngày, để lâu sẽ hư.

    Còn rong tách nước thì có thể bảo quản từ 6 – 8 tháng.

    Về cơ bản rong nho có 3 tác dụng chính:

    • Ngăn ngừa, hỗ trợ chữa trị các bệnh tiểu đường, ung thư, bướu cổ, táo bón,…
    • Hỗ trợ giảm cân, dưỡng nhan, làm đẹp, chống lão hoá cho chị em (phụ nữ Nhật rất thích điều này)
    • Quan trọng là giúp trẻ phát triển xương cốt, trí thông minh 1 cách tốt nhất.

    Việc cần làm khi muốn nấu chè rong nho là phải rửa sạch cho rong bớt mặn và bớt tanh thì nấu mới ngon.

    Rong nho tươi: Ngâm 3- 5 phút rửa sạch nhiều lần cho bớt mặn, cho thêm đá lạnh vào khi ngâm cho khử mùi tanh.

    Rong nho khô: Ngâm trong nước 3 – 5 phút cho rong nở ra (vì rong bị tách nước để giữ lâu). Sau đó ngâm tiếp nước đá lạnh 1 – 3 phút để khử tanh.

    Cách nấu cũng dễ ợt à các chị em, đây là món ăn bổ dưỡng mà không nên bỏ qua.

    Hạt sen giúp cơ thể thanh mát, dễ ngủ kết hợp với vài hạt táo đỏ ấm nóng giúp giải toả nỗi mệt mỏi sau 1 ngày làm việc căng thẳng.

    Nguyên liệu chuẩn bị

    • Ngâm hạt sen trong nước cho hạt sen mềm.
    • Nấu nồi nước đường cho hạt sen vào nấu cho chín mềm.
    • Rửa sạch táo đỏ, để cho ráo nước.
    • Khi hạt sen chín, tiếp tục cho táo vào nấu thêm tầm 10 phút.
    • Nêm nếm lại cho vừa ăn.
    • Rong nho rửa sạch vớt ra để khô ráo.
    • Múc chè ra bát rồi thêm rong nho vào thưởng thức thôi.
    • Bao ngon luôn các bạn ạ.

    Rong Nho SabuDo thương hiệu vua rong nho Nhật Bản chất lượng cao

    1 món ăn khác cũng không kém phần hấp dẫn, khi hạt sen được thay bằng nhãn nhục.

    Nhãn nhục là 1 loại thuốc quí, giúp thanh nhiệt, chống biếng ăn, hỗ trợ tim mạch, chữa mất ngủ, giảm trí nhớ,..

    Vì thế nồi chè này thật không thể bỏ qua phải không các bạn.

    • Rong nho tươi: 30gr hoặc hơn tuỳ số lượng người ăn
    • Táo đỏ: tầm 8 trái, ăn nhiều thì bỏ thêm tuỳ bạn
    • Nhãn nhục: 20 gram
    • Nước: nữa lít
    • Đường phèn: 2 thìa
    • Thêm chút vani cho thơm.

    Cách thực hiện:

    • Ngâm rong nho tươi theo cách sơ chế ở trên để không tanh.
    • Rửa sạch táo đỏ và nhãn nhục, để ráo nước.
    • Nấu nước sôi cho đường phèn vào
    • Khi nước sôi cho táo và nhãn nhục vào nấu cho khi mềm là được
    • Nêm nếm lại cho vừa ăn, thêm chút vani cho thơm.
    • Múc ra bát thêm rong nho vào và tiêu thụ thôi ạ.

    1 loại khác là nấu chè đậu xanh ăn cho giải nhiệt nào, chè đậu xanh thì quá quen thuộc với mọi nhà.

    Kết hợp với rong nho thì còn gì bằng vừa thanh nhiệt, ngon lại bổ khoẻ phải không nào.

    Nguyên liệu

    • Ngâm đậu xanh còn vỏ từ 2 – 3 tiếng cho hạt đậu mềm.
    • Rong nho ngâm theo cách sơ chế ở trên (nhưng nào nấu gần xong hãy ngâm, vì rong nho bị teo khi để lâu quá)
    • Đun nữa lít nước, cho đậu vào nấu khoảng 15 phút.
    • Thêm đường và chút xíu muối, đảo đều hạt đậu
    • Để lửa nhỏ nấu khoảng 5 phút cho đường tan thấm vào đậu
    • Thêm nữa lít nước nữa vào nấu cho đến khi đậu chín.
    • Thêm ít hương vani cho thơm
    • Cho ra bát thêm rong nho vào và thưởng thức nào.

    【#10】Trồng Rong Nho Biển (Caulerpa Lentillifera)

    Rong nho biển đang là một loại sản phẩm mới ở Việt Nam nói chung và Khánh Hòa nói riêng. Tại Khánh Hòa, ngoài Viện hải dương học Nha Trang, Công ty TNHH Trí Tín cũng đã trồng thử nghiệm 200 g giống được mang đến từ Okinawa (Nhật Bản) từ tháng 10/2005. Đồng thời với quá trình nhân giống, Công ty TNHH Trí Tín đã tiến hành trồng thử nghiệm theo nhiều phương pháp khác nhau, trong đó có sáng kiến trồng rong nho theo phương pháp trồng kê sàn có lưới che. Từ tháng 10/2006 đến nay, công ty đã nhân rộng thành công phương pháp trồng này tại vùng biển Hòn Khói (Ninh Hải, Ninh Hòa).

    Phương pháp này đã tận dụng được nguồn nguyên liệu rẻ tiền (tre, gỗ tạp, lồ ô…) và nguồn năng lượng sẵn có ở địa phương (nước biển và năng lượng mặt trời). Chi phí thấp, cách trồng đơn giản, hiệu quả rất cao: rong sau khi trồng từ 15 – 20 ngày là thu hoạch được với chất lượng sản phẩm cao hơn nhiều so với trồng tại Nhật Bản. Trồng tại Nha Trang, chùm quả to và dài từ 10 – 20 cm), tại Nhật chùm quả từ 3 – 5 cm. Năng suất đạt 30 tấn/ha/năm (gấp 2 lần so với Nhật Bản và Philippines).

    Phương pháp trồng kê sàn có lưới che gồm có 8 công đoạn:

    Công đoạn 1:

    – Chọn địa điểm nuôi ở vùng biển sạch, nguồn nước không bị nhiễm bẩn.

    – Làm vệ sinh đìa (ao) nuôi cho sạch.

    – Đóng các sàn bằng gỗ tạp (tre, lồ ô…) hoặc kê bằng gạch, đá cách đáy khoảng 0,5 m.

    Công đoạn 2:

    – Lấy nước biển vào đìa (ao) nuôi qua cống có lọc bằng lưới để ngăn các tạp chất hữu cơ.

    – Nước lấy vào đìa (ao) nuôi có độ sâu từ 1 – 1,2 m.

    Công đoạn 3:

    – Nạp chất dinh dưỡng (đất bùn đáy biển) vào các khay nhựa có kích thước khoảng 30 x 50 x 5 cm.

    – Cấy giống rong trồng vào các khay nhựa và giữ chặt để rong không bị tróc và trôi khi đưa xuống nước.

    Công đoạn 4:

    – Đặt các khay nhựa (đã được cấy giống) lên trên bề mặt các sàn bằng gỗ hoặc kê bằng gạch, đá trong long đìa (ao) nuôi.

    Công đoạn 5:

    – Bên trên mặt nước (nơi trồng rong) che bằng lưới để chủ động điều tiết lượng ánh sáng và nhiệt độ của nước trong đìa nuôi cho phù hợp với yêu cầu sống và phát triển của rong.

    – Chú ý cách che sao cho thuận tiện: cần che khi trời quá nắng và cần dỡ khi trời tối.

    Công đoạn 6:

    Dùng guồng đập để tạo cho nước trong đìa (ao) di chuyển nhẹ (không bị tù đọng). Đồng thời, cung cấp thêm oxy cho nước để rong phát triển tốt.

    Công đoạn 7:

    Sau 15 – 20 ngày trồng thì tiến hành thu hoạch. Bê từng khay lên bơ,â thu hoạch xong thì đặt trả lại vị trí cũ, để rong tiếp tục phát triển.

    Công đoạn 8:

    Sản phẩm thu hoạch (chùm trái) được đưa vào công đoạn xử lý và chế biến thành sản phẩm hoàn chỉnh.

    Chất lượng sản phẩm rong nho của Công ty TNHH Trí Tín trồng theo phương pháp này đã được đối tác Nhật Bản thừa nhận. Từ đó, bên đối tác đã hỗ trợ cho công ty áp dụng thành công cả công đoạn chế biến thành sản phẩm hoàn chỉnh. Các sản phẩm rong nho tươi (dùng ngay, thời gian bảo quản 3 – 5 ngày), rong nho muối nước (thời gian bảo quản 2 – 3 tháng) và rong nho muối khô (bảo quản 2 – 3 tháng) rất được thị trường Nhật Bản ưa chuộng.

    KHPT, 26/10/2007. THANH HƯƠNG (Sở khoa học và công nghệ Khánh Hòa)

    Trồng rong nho xuất khẩu

    Rong nho biển có nguồn gốc từ Philippines, sau đó du nhập vào Nhật Bản và được người Nhật trồng, chế biến thức ăn như một loại rau xanh từ năm 1986. Tuy nhiên tại xứ sở mặt trời mọc, rong nho phát triển không thuận lợi.

    Năm 2004, loài rong này được một kỹ sư địa chất Việt Nam mang về nghiên cứu, cải tiến phương pháp trồng và nhân giống thành công, cho ra đời một sản phẩm rong nho có chất lượng cao hơn. Người kỹ sư ấy là ông Lê Bền – Hội viên Hội Khoa học – Kỹ thuật (KH-KT) Khánh Hòa, Phó Giám đốc Công ty TNHH Trí Tín (Nha Trang). Sáng tạo trên đã giúp ông đạt giải khuyến khích trong Hội thi Sáng tạo KH-KT toàn quốc lần thứ 9 (2006 – 2007), đồng thời mở ra triển vọng mới cho nghề trồng rong nho ở Việt Nam.

    Sau một đoạn đường dài, ngoằn ngoèo men theo các ao đìa nuôi tôm của người dân xã Ninh Hải (Ninh Hòa), chúng tôi đến thôn Đông Hà – nơi trồng rong nho của ông Lê Bền. Tại đây, chúng tôi tận mắt chứng kiến sự phát triển tươi tốt của loài rong nho được mang về từ Nhật Bản, vốn rất hiếm thấy ở vùng biển Việt Nam.

    Vừa kiểm tra lại chất lượng rong nho mới thu hoạch, ông Bền vừa kể cho chúng tôi nghe chuyện mình đã bén duyên với nghề trồng rong nho như thế nào. Năm 2004, khi ấy ông Bền còn làm nghề kinh doanh đá granit, trong một bữa cơm thân mật, các đối tác người Nhật Bản tình cờ nhắc đến món rong nho tươi bổ dưỡng, rất được thực khách Nhật ưa chuộng mà họ không tìm thấy trong thực đơn tại các nhà hàng ở Việt Nam. Nghĩ đến những khu đìa bỏ hoang do trước đây nuôi tôm hùm thất bại, ông Bền đã nảy ra ý tưởng mang rong nho Nhật Bản về trồng. Thế là, từ 200 gram rong nho giống mà ông Bền nhờ các đối tác mang từ Nhật Bản sang, ông đã nhân giống trong các bể gương theo tài liệu hướng dẫn.

    Đến khi có nguồn giống cần thiết, ông bắt đầu mang giống trồng tại các đìa nuôi tôm bỏ hoang. Tuy nhiên, bước đầu do chưa có kinh nghiệm nên công việc không thuận lợi, nhiều lúc khiến ông cảm thấy nản lòng. Chỉ vài ngày sau khi được thả xuống đìa, những cây rong nho giống ít ỏi cứ “không cánh mà bay”, hao hụt gần hết. Sau nhiều đêm soi đèn tìm hiểu, ông tìm ra nguyên nhân: các cây giống đã bị cá và một số loài động vật biển ăn hết. Lúc này, ý tưởng phát triển giống rong nho của ông gần như bị phá sản.

    ° Tìm ra phương pháp trồng mới

    Tuy gặp nhiều khó khăn nhưng ông Bền vẫn không nản chí. Để tránh sự “tấn công” của các loài động vật biển, ông đã nghĩ ra phương pháp trồng cách ly trong các lồng làm bằng lưới. Phương pháp này tuy hạn chế tối đa sự hao hụt, nhưng chi phí cao nên nếu tiếp tục duy trì phương pháp trồng cách ly thì việc kinh doanh sẽ không hiệu quả. Chính vì thế, ông Bền luôn nung nấu ý định phải tìm ra phương pháp trồng rong nho mới.

    Ở Nhật Bản, rong nho được trồng theo 2 phương pháp cơ bản: Trồng tiếp đáy (rong được trồng trực tiếp xuống đáy biển hoặc đáy ao hồ) và trồng treo (rong được bỏ trong các túi lưới, treo lơ lửng trong nước biển). Ngoài ra, ở một số nơi còn trồng rong trong các bể, hồ làm bằng vật liệu xi măng (rong được thả vào bể có chứa nước biển). Nhưng tất cả các phương pháp trên đều có hạn chế. Nếu trồng tiếp đáy, rong dễ bị bẩn do bị giẫm đạp trong khi thu hoạch. Trồng treo, rong không trực tiếp lấy dưỡng chất từ đáy biển nên phát triển chậm. Nếu trồng trong bể thì chi phí lại quá cao.

    Rút kinh nghiệm từ các phương pháp trồng rong nho ở nước ngoài, dựa vào điều kiện khí hậu Việt Nam, ông Bền đã tìm ra phương pháp trồng rong nho mới. Đó là phương pháp trồng kê sàn có lưới che. Theo phương pháp này, rong được trồng trong những khay nhựa, lót ni lông có chứa mùn cát dinh dưỡng. Sau đó, các khay giống được kê trên kệ, sạp đóng bằng tre, gỗ, hoặc xếp bằng gạch, đá nằm chìm dưới đáy đìa; dùng lưới che hoa lan tạo mái che di động để chủ động điều tiết ánh sáng, nhiệt độ của nước biển; kết hợp với guồng đập tạo dòng chảy, tăng lượng oxy. Nhờ thế, rong có điều kiện hấp thu chất dinh dưỡng trong khay, mà không lẫn với tạp chất từ đáy ao hồ, đồng thời lưới che di động có tác dụng khắc phục được khí hậu nắng nóng ở Việt Nam. Mặt khác, với cách làm này, việc thu hoạch rong thuận tiện hơn, chi phí đầu tư thấp nên sản phẩm có tính cạnh tranh cao.

    Rong nho có tên khoa học là Caulerpa lentillifera. Do có hình dạng rất giống quả nho nên chúng còn có tên gọi là nho biển hay trứng cá hồi xanh. Rong nho có đặc điểm mềm, giòn, ngon và rất bổ dưỡng do có chứa nhiều vitamin A, C và các khoáng chất vi lượng cần thiết. Trong tự nhiên, rong nho phân bố ở các vùng biển ấm Thái Bình Dương như: Philippines, Micronesia, Java, Bikini, Nhật Bản, những vùng vịnh kín sóng, nước biển trong và có độ mặn cao…

    Ở Việt Nam, năm 2006, các nhà khoa học Viện Hải dương học Nha Trang đã tìm thấy rong nho tại đảo Phú Quý (Phan Thiết). Tuy nhiên kích thước của nó lại rất nhỏ, bằng 1/3 – 1/4 so với loài rong có nguồn gốc ở Nhật Bản.

    Đặc biệt, sau khi xét nghiệm mẫu rong theo phương pháp trồng mới, các cơ quan chức năng kết luận, rong nho trồng ở Việt Nam đáp ứng các tiêu chuẩn về vệ sinh an toàn thực phẩm và rất giàu chất dinh dưỡng. Từø những kết quả thu được, đề tài nghiên cứu khoa học “Cải tiến phương pháp trồng rong nho cho năng suất cao và chất lượng tốt” của ông Bền đã đạt giải khuyến khích tại Hội thi Sáng tạo KH-KT toàn quốc lần thứ 9 (2006 – 2007).

    Tuy nhiên, ông Bền cho biết, người Nhật vốn khắt khe trong tiêu chuẩn hàng hóa, đặc biệt là các loại thực phẩm, nên những cơ sở trên vẫn không đủ thuyết phục các đối tác Nhật Bản khi ông chào bán sản phẩm. Vì thế, để kiểm chứng, các đối tác trực tiếp mang sản phẩm về Nhật, test lại. Tuy vậy, với mẫu mang sang cùng với kết quả xét nghiệm, người Nhật vẫn không tin rong nho trồng ở Việt Nam có thể tốt hơn nhiều lần so với rong nho được trồng ở Nhật Bản. Các đối tác người Nhật còn cử chuyên gia sang tận nơi trực tiếp giám sát toàn bộ quy trình nuôi trồng cũng như sơ chế. Lúc đó, kết quả mới được thừa nhận. “Theo tôi, ở Việt Nam đã có một phương pháp trồng rong nho rất tốt. Sau khi trồng 20 ngày, rong nho đạt chiều dài khoảng từ 10 đến hơn 20cm; còn ở Okinawa (Nhật Bản), chiều dài của rong chỉ đạt khoảng 6 – 7cm.

    Hơn nữa, chi phí đầu tư ở Việt Nam thấp nhưng năng suất sản phẩm lại cao; còn ở Nhật thì ngược lại. Tuy chất lượng sản phẩm rong ở Nhật sạch nhưng chiều dài cọng rong ngắn, trái rong nhỏ, màu sắc nhạt và mùi vị ít ngon; còn rong ở Việt Nam cọng dài trái to, màu sắc đẹp hơn và mùi vị cũng ngon hơn” – anh Yamacuchi, kỹ sư Nhật Bản giám sát quy trình nuôi trồng và sơ chế rong nho tại cơ sở trồng rong nho của ông Bền, nhận xét. Từ kết quả này, con đường xuất khẩu rong nho sang thị trường Nhật bắt đầu được mở rộng.

    Tuy nhiên, trước khi xuất sang thị trường khó tính này, rong nho phải được sơ chế rất cẩn thận và công phu. Sau khi thu hoạch, rong nho được nhặt thành từng đoạn nhỏ khoảng 6 – 7cm, cho vào bể nước lọc sạch chất bẩn. Sau đó, cho vào máy quay ly tâm làm ráo nước và chọn những cọng đạt chất lượng để đóng gói. Rong nho thành phẩm có 2 loại: rong tươi (thời gian sử dụng từ 5 – 6 ngày) và rong muối (thời gian sử dụng từ 2 – 3 tháng). Ngoài chức năng làm thực phẩm, rong nho còn làm mặt nạ chăm sóc da. Sản phẩm này hiện có bán tại Công ty TNHH Trí Tín (35 Võ Trứ, Nha Trang).

    Theo kỹ sư Lê Bền, rong nho trồng ở Việt Nam năng suất bình quân 30 tấn/ha/năm, gấp 2 lần so với rong nho trồng ở Nhật Bản, nhưng chi phí lại thấp hơn 10 lần, giá bán sản phẩm cao (từ 8 – 10 USD/kg rong tươi). Rong nho cũng rất dễ trồng, từ khi trồng đến khi thu hoạch chỉ 15 – 20 ngày. Nông dân chỉ cần học qua các kiến thức cơ bản là có thể trồng được. Mặt khác, rong nho cũng rất thích hợp với điều kiện tự nhiên ở các vùng biển Việt Nam. Vì vậy, phát triển mô hình trồng rong nho ở những vùng đảo thiếu nước ngọt, thiếu rau xanh như Hoàng Sa, Trường Sa là việc làm cần thiết.

    Hy vọng, những thành quả bước đầu trong việc nghiên cứu và nuôi trồng rong nho của kỹ sư Bền sẽ là tiền đề phát triển nghề trồng rong nho ở Việt Nam sau này. Và từ đây, thực đơn của người Việt sẽ có thêm nhiều món ngon, bổ dưỡng được chế biến từ rong nho “made in Viet Nam”.

    M.T – T.A (Nguồn: Cty Trí Tín)

    Các tên gọi khác của rongnho : Umibudou (Nhật), Green Caviar (The Philippines).

    * Đặc điểm:

    * Trong tự nhiên, rong nho phân bố ở các vùng biển ấm Thái Bình Dương như: Philippines, Micronesia, Java, Bikini, Nhật Bản, những vùng vịnh kín sóng, nước biển trong và có độ mặn cao…

    * Rong nho biển phát triển mạnh tại Philippines, sau đó du nhập vào Nhật Bản và được người Nhật trồng, chế biến thức ăn như một loại rau xanh từ năm 1986.

    * Và từ lâu rong nho đã được sử dụng phổ biến như một loại rau ăn ở các nước, đặc biệt là ở Philippines, Nhật Bản.

    * Năm 2004, loài rong này được du nhập và nuôi trồng thử nghiệm tại Việt Nam. Đến năm 2007 thì nuôi trồng loại rong này thành công trong điều kiện của Việt Nam.

    * Ở Việt Nam, năm 2006, các nhà khoa học Viện Hải dương học Nha Trang cũng đã tìm thấy rong nho tại đảo Phú Quý (Phan Thiết). Tuy nhiên kích thước của nó lại rất nhỏ, bằng 1/3 – 1/4 so với loài rong có nguồn gốc ở Nhật Bản.

    * Rong nho có đặc điểm mềm, giòn, ngon

    * Rất bổ dưỡng do có chứa nhiều vitamin A, C

    * Và chứa nhiều khoáng chất vi lượng cần thiết.

    Thành phần: (Theo kết quả phân tích của phòng Hóa phân tích, phân viện khoa học vật liệu Nha Trang)

    Rong nho có hàm lượng cao các khoáng đa lượng Ca, Mg, K, Na, P đặc biệt các khoáng đa lượng cần thiết cho người là Canxi (chiếm 2,1%) và Magiê (chiếm 1,2 %)

    * Trong rong nho chứa nhiều khoáng vi lượng, trong đó có đầy đủ các khoáng vi lượng cần thiết cho cơ thể con người, đặc biệt là Iod, Sắt, Kẽm, Đồng, Mangan, Coban,…

    * Fe và I đang được xem là 2 vi chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể con người, phòng chống các rối loạn do thiếu 2 vi chất này (thiếu máu, bướu cổ, đần độn…)

    * Hàm lượng Iod trong rong nho (470µg.g-1) là rất cao (tương đương với hàm lượng Iod trong các loại rong mơ – Sargassum và cao hơn nhiều lần so với hàm lượng Iod trong các loại thực phẩm khác, kể cả trong thực phẩm có nguồn gốc từ biển như cá tươi : 2.4 µg.g-1 , cá khô 13.6 µg.g-1, nước mắm : 9.5 µg.g-1 , mắm ruốc 3-15 µg.g-1 , muối hạt : 5.5 µg.g-1 , rau cải xoong : 0.45 µg.g-1)

    * Cùng với các khoáng đa và vi lượng khác, đặc biệt là Ca, P, Mn, Cu, Co, Zn, … sẽ có tác dụng phòng và chống bệnh bướu cổ ở địa phương. Vì bệnh bướu cổ xuất hiện không chỉ do thiếu lượng Iod cần thiết và còn do thiếu khác khóang đa và vi lượng khác, đặc biệt là Ca, P, Mn, Cu, Co, Zn, … trong môi trường sống và thực phẩm.

    * Nhu cầu Iod cần thiết cho cơ thể con người được qui định tối thiểu là 150 µg.g / 1 ngày ( Theo US food anfd nutrition board , 1980 : Cơ quan dinh dưỡng thực phẩm Mỹ năm 1980), Việt Nam đưa ra tiêu chuẩn là 300 µg.g / ngày .

    * Hydrat Carbon trong rong nho chủ yếu là đường Rammonse có tác dụng như Sulfat polysacharid nên giúp việc nhuận trường cũng như kháng khuẩn đường ruột, hấp thu các kim lọai độc hại trong cơ thể người và thải ra ngòai theo đường bài tiết.

    * Ngoài ra trong rong nho có chứa Protein ( Chiếm 7,4%), Lipid (1,2%),

    * Mặc dù có hàm lượng Protein không vượt trội, song trong rong nho, cũng như các loại rong biển khác, có chứa khoảng 20 axit amin, trong đó có 10 loại axit amin cần thiết cho con người như Histidine, Isoleusine, Leusine, Lysine, Methionine, Phenylalannne, Threonine, Trypthophan, Valine, và Glutamic acid, Aspartic acid…

    * Hội đồng Philippin về nghiên cứu và phát triển nuôi trồng thủy sản và biển (PCAMRD), nước có lịch sử nuôi trồng và sử dụng rong nho cho thực phẩm lâu đời nhất (trên 40 năm), đang định hướng nuôi trồng rong nho xuất khẩu đã xác định rong nho là nguồn cung cấp Iod, Ca, Fe và Vitamin A,C cho cơ thể con người.

    * Tóm lại rong nho là nguồn cung cấp Iod, Canxi, Sắt và Vitamin A, C cho cơ thể người. Trong đó sắt, Iod , Vitamine A là các vi chất này như: suy dinh dưỡng cần thiết cho mọi lứa tuổi, phòng chống các rối loạn do thiếu các vi chất này như: suy dinh dưỡng, thiếu máu, bướu cổ, đần độn…

    * Căn cứ vào hàm lượng các khoáng chất trong rong nho và nhu cầu tối thiểu của cơ thể người thì mỗi ngày 1 người chỉ cần ăn khỏang 10-15g rong nho tươi là có đủ lượng Iod cũng như các vi chất dinh dưỡng cần thiết.

    * Công dụng cơ bản của rong nho biển:

    * Phòng bệnh :

    -Giúp phòng chống 1 số bệnh như Thấp khớp và Cao huyết áp, Bệnh đường ruột, Tiểu đường, Huyết áp, Bướu cổ, Thiếu máu, Suy dinh dưỡng,…

    *Nhuận trường kháng khuẩn :

    – Giúp nhuận trường, kháng khuẩn đường ruột, hấp thụ kim loại độc hại trong cơ thể và thải ra ngoài qua đường bài tiết.

    – Chất Caulerparine trong rong nho kích thích ăn ngon miệng, có tác dụng diệt khuẩn và gây tê nhẹ.

    * Làm đẹp :

    – Chất Caulerparine giúp bảo vệ đường tiêu hóa, làm sạch các lỗ chân lông và bề mặt da, chống lão hóa và chống béo phì…

    – Đặt biệt rong nho được dùng như một loại mỹ phẩm tự nhiên, làm đẹp da, và dùng làm nguyên liệu để massage toàn thân rất hiệu quả.

    Nguồn: Cty Unisea

    Trồng rong nho Nhật xuất sang… Nhật

    Một nhóm chuyên gia người Nhật đã bay sang Việt Nam, trực tiếp đến tận cơ sở nuôi trồng của kỹ sư địa chất Lê Bền để tìm hiểu thực tế toàn bộ quy trình nuôi trồng, sơ chế cây rong nho. Đến lúc đó họ mới chấp nhận đặt hàng.

    Tình cờ trong bữa cơm với một đối tác đến từ xứ sở mặt trời mọc, một kỹ sư địa chất nghĩ đến việc chuyển nghề trồng rong nho khi người khách luôn miệng nhắc đến loại thực phẩm tươi ngon bổ dưỡng này. Và từ ý tưởng đó cộng với kiến thức học hỏi qua tài liệu khoa học và sự kiên nhẫn của một con người có chút trải nghiệm trong cuộc sống đã giúp cho anh Lê Bền, hội viên Hội Khoa học – Kỹ thuật Khánh Hòa nghiên cứu, cải tiến phương pháp trồng và nhân giống thành công cây rong nho có chất lượng cao.

    Kết quả sáng tạo đó không chỉ giúp cho anh đoạt giải khuyến khích tại Hội thi sáng tạo khoa học – kỹ thuật toàn quốc lần thứ 9 (2006-2007), mà còn mở ra một triển vọng mới cho hoạt động nuôi trồng thủy sản ở Việt Nam.

    Cải tiến phương pháp trồng rong nho biển

    Tôi tìm đến cơ sở trồng và chế biến rong nho do kỹ sư Lê Bền đảm trách ở thôn Đông Hà, xã Ninh Hải, huyện Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa trong buổi sáng tinh mơ. Ở đó, lần đầu tiên tôi được nhìn thấy loại rong nho du nhập từ Nhật Bản với những chùm quả mẩy tròn, xanh mướt bám vào nhau thành một chuỗi hạt dài gần 20cm.

    Rong nho tươi mới thu hoạch.

    Cầm những cây rong nho vừa thu hái, anh Lê Bền tâm sự: “Tôi vốn là kỹ sư địa chất, nên chuyện trồng rong nho là mối duyên rất tình cờ. Cách đây hơn bốn năm, khi tôi còn đang kinh doanh đá granit, trong bữa cơm xã giao với một người khách Nhật Bản, tôi thấy vị khách hàng của mình tỏ ra chẳng ngon miệng khi không tìm thấy rong nho biển trong thực đơn. Hỏi ra mới biết loại rong này có nguồn gốc từ Philippines, sau đó được người Nhật đưa về trồng từ năm 1986 để làm thức ăn thường trực như món rau xanh ở ta vậy. Lúc đó, tôi chợt nhớ đến những khu ao đìa ven biển miền Trung đang bị bỏ hoang do nuôi tôm sú thất bại, nên mới nghĩ đến chuyện trồng thử nghiệm”.

    Phải mất khá nhiều lần thuyết phục, đến cuối năm 2004, vị khách hàng mua bán đá granit mới mang sang cho kỹ sư Lê Bền 200 gram rong nho giống và một số tài liệu hướng dẫn cách trồng. Anh Bền cùng người cháu là Đặng Ngọc Cảnh tiến hành nhân giống trong những bể kiếng theo các tài liệu hướng dẫn.

    Hơn một tháng sau, anh Bền mang toàn bộ rong nho thu được từ bể kiếng đưa xuống trồng thử nghiệm ở một số ao đìa tôm sú đang thời gian bỏ hoang. Kinh nghiệm không có, môi trường nước không được kiểm định đánh giá bằng những chỉ số khoa học cụ thể, nên gần một tuần sau khi thử nghiệm, không ít cây rong nho… biến mất.

    Nhiều đêm thức trắng bên ao đìa dùng đèn để soi, anh Bền mới phát hiện ra nguyên nhân hao hụt cây giống là do cá tạp và một số sinh vật biển “dọn” dần. Cú vấp đầu tiên không làm Bền nản lòng, vì anh đã nghĩ ra cách ngăn chặn các loài sinh vật biển bằng phương pháp trồng trong các nhà lồng được thiết kế bằng lưới. Mặc dù đã có giải pháp khống chế các loài sinh vật biển tấn công rong nho, nhưng nguồn vốn đầu tư cho nhà lồng không phải là ít, nếu trồng theo phương pháp này e rằng hiệu quả kinh tế thấp kém, thậm chí có thể… phá sản. Kỹ sư Lê Bền tiếp tục dành thời gian nghiên cứu, tính toán để tìm ra một phương pháp khác.

    Anh Bền kể: “Bên Nhật người ta trồng rong nho theo hai phương pháp cơ bản, đó là trồng trực tiếp xuống đáy biển hoặc ao đìa và trồng treo trong các túi lưới, thả lơ lửng trong nước. Ngoài hai phương pháp cơ bản này, một số vùng còn trồng rong nho trong các bể bê tông chứa nước biển. Ngẫm nghĩ mãi, tôi thấy nếu áp dụng theo các phương pháp trên vẫn chưa ổn, vì trồng tiếp đáy thì rong nho dễ bị bẩn và hư hỏng khi thu hoạch; còn trồng treo thì cây rong không hút được dưỡng chất từ đáy biển nên sinh trưởng chậm, đưa vào bể bê tông thì chi phí cũng không ít”.

    Sau khi tìm hiểu và so sánh, kỹ sư Lê Bền đã tìm ra một phương pháp trồng rong nho hoàn toàn mới, gọi nôm na là phương pháp kê sàn có lưới che. Theo đó, rong nho được trồng trong các khay nhựa đã lót nilon có chứa mùn cát dinh dưỡng. Những chiếc khay rong được sắp đặt trên các kệ sạp đóng bằng vật liệu tre, gỗ, hoặc đá đặt chìm dưới nước. Bên trên được che chắn bằng loại lưới che hoa lan có thể di động để điều tiết ánh sáng, nhiệt độ của nước khi cần thiết. Bên ngoài là một guồng máy đập trong nước để tạo dòng chảy, tăng cường oxy.

    Với phương pháp này, rong nho có đủ điều kiện hấp thụ chất dinh dưỡng trong những chiếc khay, mà không chịu sự ảnh hưởng của các loại tạp chất dưới đáy ao đìa, còn lưới che di động có thể điều chỉnh, khắc phục được thời tiết khí hậu nắng nóng. Thêm một ưu điểm nữa là phương pháp kê sàn giúp cho việc thu hoạch sản phẩm nhanh gọn, chi phí đầu tư thấp, hiệu quả kinh tế nâng cao. Nét nổi bật nhất là những mẫu rong nho trồng theo phương pháp kê sàn đã được các cơ quan chức năng kiểm nghiệm, kết luận có đủ các tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm và giàu chất dinh dưỡng.

    Loại rau cao cấp hứa hẹn nhiều triển vọng

    Kỹ sư Lê Bền tâm sự: “Từ kết quả thành công bước đầu, tôi xây dựng đề tài nghiên cứu khoa học “Cải tiến phương pháp trồng rong nho cho năng suất cao, chất lượng tốt”. Mặc dù đề tài này đã đoạt giải khuyến khích tại Hội thi sáng tạo khoa học – kỹ thuật toàn quốc lần thứ 9, nhưng không dễ thuyết phục được người Nhật một cách dễ dàng”.

    Thật vậy, người Nhật vốn rất khắt khe về tiêu chuẩn hàng hóa, nhất là những loại thực phẩm tác động trực tiếp đến sức khoẻ con người. Vì thế khi anh Bền giới thiệu, chào bán sản phẩm rong nho “Made in Việt Nam”, một vài đối tác đã mang sản phẩm về tận bên Nhật để kiểm nghiệm lại. Kết quả được đánh giá bằng những chỉ số khoa học hẳn hoi, nhưng đối tác vẫn chưa tin rằng rong nho trồng ở Việt Nam lại có chất lượng tốt hơn ở xứ sở của họ. Chính vì vậy, một nhóm chuyên gia người Nhật đã bay sang Việt Nam, trực tiếp đến tận cơ sở nuôi trồng của anh Bền để tìm hiểu thực tế toàn bộ quy trình nuôi trồng, sơ chế cây rong nho.

    Đến lúc đó họ mới chấp nhận đặt hàng của Công ty TNHH Trí Tín, TP Nha Trang do kỹ sư Lê Bền đảm nhiệm vai trò Phó giám đốc. Đến nay, cơ sở nuôi trồng và chế biến rong nho tươi của doanh nghiệp Trí Tín đã được nâng cấp, mở rộng với công suất mỗi năm 30-40 tấn.

    Kỹ sư Lê Bền tại cơ sở trồng và chế biến rong nho ở xã Ninh Hải, huyện Ninh Hòa.

    Tiếp xúc với phóng viên Báo CAND, ông Yamacuchi – kỹ sư thủy sản người Nhật đang được đặc trách giám sát kỹ thuật tại cơ sở nuôi trồng rong nho của anh Bền, nhận xét: “Đây là một phương pháp hữu hiệu, chi phí đầu tư thấp. Với thời gian trồng 20 ngày, cây rong nho đã đạt độ dài từ 10 đến 20cm, trong khi đó ở Okinawa – Nhật Bản là nơi có điều kiện môi trường tốt nhất, cây rong nho cũng chỉ đạt khoảng 6 đến 7cm. Đành rằng sản phẩm rong nho ở Okinawa sạch, nhưng cây rong trồng ở đây dài, quả lớn, màu sắc đẹp, mùi vị và chất lượng thơm ngon hơn”.

    Với phương pháp trồng nêu trên, thời gian sinh trưởng của rong nho từ khi trồng đến khi thu hoạch từ 15 đến 20 ngày, mỗi hécta có thể cho năng suất 30 tấn/năm, cao gấp đôi so với kết quả trồng ở Nhật Bản, trong khi đó chi phí đầu tư thấp hơn khoảng 10 lần, nhưng giá thành sản phẩm mỗi kilôgam rong nho tươi vẫn thu được từ 10 đến 15 USD.

    Để có được sản phẩm rong nho đủ tiêu chuẩn xuất khẩu sang thị trường Nhật, sau khi thu hoạch từ cơ sở nuôi trồng, khâu sơ chế đã được thực hiện theo một quy trình kỹ thuật hết sức cẩn trọng và nghiêm ngặt. Cây rong được cắt thành đoạn ngắn từ 5 đến 7cm trước khi đưa vào bể tẩy lọc chất bẩn, rồi chuyển vào máy ly tâm làm khô nước. Tiếp đó là lựa chọn những cây rong khoẻ, đạt chất lượng để đóng gói. Sản phẩm rong nho trên thị trường hiện có hai loại rong tươi có thời gian sử dụng từ 5 đến 6 ngày, rong muối từ 2 đến 3 tháng. Rong nho không chỉ là thực phẩm bổ dưỡng, mà còn được chế biến sản phẩm mặt nạ chăm sóc da.

    Với những kết quả bước đầu về nghiên cứu, cải tiến phương pháp trồng và nhân giống rong nho có chất lượng cao, tin rằng việc chuyển giao kỹ thuật trồng rong nho sẽ được nhân rộng và phát triển trong cộng đồng, đặc biệt là những vùng đảo thiếu rau xanh và nước ngọt. Sản phẩm cây rong nho nuôi trồng ở cơ sở của anh Lê Bền đã chứng minh loài cây này có khả thích hợp với điều kiện tự nhiên và thời tiết, khí hậu nhiều vùng biển ở Việt Nam. Bây giờ, loài rau xanh cao cấp này cũng đã có mặt trong thực đơn ở một số nhà hàng Hoa Ý, Cây Sáo, Thiên Quế… TP Hồ Chí Minh và trong nay mai sẽ trở thành loại thực phẩm phố biển trong các bữa ăn của người Việt. n

    Theo Tiến sĩ Nguyễn Hữu Đại, Trưởng phòng Thực vật biển – Viện Hải dương học Nha Trang: Rong nho biển có tên khoa học Caulerpa lentilifera thuộc bộ rong cầu lục Caulerpales, ngành rong lục Chlorophyta. Do hình dạng và giá trị dinh dưỡng cao, nên rong nho còn được ví như trứng cá Hồi xanh (Green Caviar) hoặc Nho biển (Sea grapes). Đây là loài rong lục phân bố ở vùng biển ấm Thái Bình Dương như Philippines, Java, Micronesia, Bikini… ở những vũng, vịnh kín sóng, nước trong. Rong nho biển có đặc điểm mềm, giòn và ngon nên được ưa chuộng như một loại rau xanh cao cấp.

    Tại Việt Nam vào năm 2006, các nhà khoa học ở Viện Hải dương học Nha Trang đã tìm thấy rong nho ở đảo Phú Quý, tỉnh Bình Thuận, nhưng kích thước chỉ bằng 1/3 hay 1/4 rong nho biển có nguồn gốc Nhật Bản. Tháng 9-2006, những mẫu rong nho tươi đã được gửi đến một Trung tâm Dịch vụ phân tích thí nghiệm ở TP Hồ Chí Minh kiểm định thành phần hóa học. Kết quả cho thấy rong nho biển không chứa nhiều đường, đạm, nhưng rất giàu vitamin A, C và các nguyên tố vi lượng cần thiết và có hàm lượng Iod cao. Một số tài liệu đề cập rong nho biển còn có khả năng kháng khuẩn, kháng nấm, có thể ngừa bệnh cao huyết áp và thấp khớp.

    Phan Thế Hữu Toàn, CAND, 10/05/2009

    Xem tất cả các thông tin kỹ thuật về trồng rong, rong biển